Мысалды түсініп оқып, мағынасын аша отырып негізгі ойды анықтауға үйрету
Сабақтың тақырыбы: «Шыбын мен көбелек» (мысал)
Бұл сабақта оқушылар мысалды түсініп оқып, мағынасын ашу арқылы негізгі ойды анықтауды үйренеді. Сабақ құрылымы сұрақ-жауапқа негізделіп, тілдік дағдыны дамытуға және адамгершілік құндылықтарды бекітуге бағытталады.
Сабақтың мақсаты
-
Танымдық: мысалды түсініп оқу, мағынасын ашу, негізгі ойды анықтау.
-
Дамытушылық: ой-өрісті кеңейту, сөздік қорды молайту, өз ойын толық әрі нақты жеткізуге дағдыландыру.
-
Тәрбиелік: адамдыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Қамтамасыз ету және әдістемелік негіз
Көрнекілігі
- сызба
- шыбын мен көбелек суреттері
- слайд
Әдісі
Сұрақ-жауап, талдау, ойын элементтері, мәтінмен жұмыс.
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, қазақ тілі.
Сабақтың барысы
1) Психологиялық дайындық
Сыныпта жағымды көңіл күй қалыптастыру, сабаққа назар аударту.
2) Үй тапсырмасын тексеру
- А. Сопыбековтің «Сапар мен парта» өлеңін мазмұндау.
- Сахналау.
- Өлеңдегі негізгі ойды анықтау: әдепті әрі тәртіпті болу. Осы тақырыпта мақал-мәтелдер айту.
3) Ой қозғау
Сұрақ: «Халық ауыз әдебиеті» бөлімінде қандай тақырыптармен таныстық?
Сызбамен жұмыс: «Сапар мен парта» қай тақырыпқа жатады? Мысал
«Мысал» деген не?
Мысал — адам бойындағы кемшіліктерді сынап, адалдық, әділдік, қайырымдылық сияқты қасиеттерді мадақтайтын шығарма. Мұнда өсімдіктер мен жануарлар, аңдар мен құстар кейіпкер ретінде алынады.
Мысалдағы негізгі ой нені білдіреді?
«Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» қағидасын ұғындыру.
4) Жұмбақ шешу
Көлбең-көлбең етеді,
Гүлден ұшып жетеді.
Гүл шырынын сорады,
Соған риза болады.
Ас көрсе — ақ жалайды,
Содан ауру тарайды.
5) Жаңа сабақ
Мәтін: «Шыбын мен көбелек» (мысал)
Автор: С. Оспанов
Автор туралы қысқаша мәлімет
- Қызылорда облысы, Арал ауданында 1955 жылы 30 наурызда туған.
- «Жалын», «Зерде», «Мектеп» баспаларында, «Парасат» журналында қызмет атқарған.
- Шығармалары: «Ағаш ат», «Құлдар көтерілісі» (2003), «Әдемі ару» повесі және т.б.
Оқулықпен жұмыс
- «Шыбын мен көбелек» мысалын тізбектеп оқу.
- Мәтіннің мағынасын ашу, негізгі ойды анықтау.
Сөздік жұмыс
- Көз шырымын алу
- ұйықтау, мызғып алу
- Қауыз
- ашылайын деп тұрған гүл басының жұқа қабығы
- Жұқсыз
- сүйкімсіз, жек көрінішті
- Сұғанақ
- ұры, алаяқ мінезді
- Сапалақ
- шыбын қағатын құрал
- Шылғи өтірік
- мүлде өтірік
Ойын: «Көбелектерді гүлге қондыр»
Мақсаты: көбелектерді гүлге қондыра отырып, сұрақтарға жауап беру арқылы мәтінді түсінуді бекіту.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы назарды қайта шоғырландыру.
Дәптермен жұмыс
Мысалдағы кейіпкерлерді сипаттап, мінездеме беру: әрекеті, сөзі, ниеті және оған автордың көзқарасы.
6) Бекіту сұрақтары
- Мысалдағы басты кейіпкерлер кімдер? Олардың айырмашылығы неде?
- Көбелектің іс-әрекеті қандай ойға жетелейді?
- Шыбынның мінезі нені меңзейді?
- Мысалдың негізгі ойы қандай?
7) Қорытындылау
Абайдың 6-қара сөзінен
Кеселді жалқау, қылжақбас,
Әзір тамақ, әзір ас.
Сыртың пысық, ішің нас,
Артын ойлап ұялмас.
Оқушылар мысалдағы мінез-құлық үлгілерін өмірмен байланыстырып, жағымды қасиеттерді бойға сіңірудің маңызын түйіндейді.
8) Бағалау
Оқушыларды түрлі түсті көбелектер арқылы мадақтап, оқу белсенділігі мен жауап сапасына қарай бағалау.
9) Үйге тапсырма
- «Шыбын мен көбелек» мысалын түсініп оқу.
- Негізгі ойды жазып келу.
- Кейіпкерлерге қысқаша мінездеме беру.