Сын тұрғысынан ойлау технологиясы стратегияларын пайдалану
Мақсаттар мен күтілетін нәтижелер
Бұл сабақта балалар бұрынғы ертегілерді еске түсіріп, жаңа ертегінің мазмұнын тыңдап, кейіпкерлер әрекетін талдайды. Сөздік қоры мен мәнерлеп сөйлеуі дамып, достық пен әділеттілік туралы түсінігі тереңдейді.
Білімділік
Өтілген ертегілерді еске түсіру, таныс сюжеттердегі әрекеттерді қысқаша айту, жаңа ертегіні тыңдауға қызығушылықты арттыру.
Дамытушылық
Ертегі мазмұнын әңгімелеу, ойлау қабілетін дамыту, сөздік қорын молайту, мәнерлеп сөйлеу дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Достыққа, ұйымшылдыққа, бауырмалдыққа баулу; шындық пен әділеттілікті құрметтеу; еңбекті бағалау және еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
Сабақ құрылымында сын тұрғысынан ойлау технологиясының стратегиялары жүйелі қолданылады: «Миға шабуыл», «Ойлан, тап», салыстыру, қорытындылау.
Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық (ертегіге кіріспе)
Ертегімді бастайын,
Қиялдап бір тастайын.
Ерте, ерте, ертеде,
Ешкі жүні бөртеде,
Жас данышпандар болыпты
Ақбота балабақша кентінде.
Ерте, ерте, ертегі,
Ертегі сыр шертеді.
Ертегіні жақсы айтқан бала
Мақсат-мұратына жетеді.
Балалардың қызығушылығын оятып, ертегі әлеміне жұмсақ өтпелі көңіл-күй қалыптастырылады.
Сын тұрғысынан ойлау: «Миға шабуыл»
Сұрақтар
- Балалар, ертегі тыңдағанды жақсы көресіңдер ме?
- Түлкі туралы қандай ертегілерді білесіңдер?
Балалардың болжамды жауаптары
«Ойлан, тап»: жұмбақ арқылы тақырыпқа шығу
Кел, балалар, ойнайық,
Ойнайық та, ойлайық.
Қандай жұмбақ болса да,
Шешпей оны қоймайық.
Жұмбақ
Өзі айлакер, қу. Жүрген жері айқай да шу.
Жауабы
Түлкі
Мағынаны ашу: ертегіні көрсету және тыңдату
Мұғалім ертегінің тақырыбы «Түлкі мен торғай» екенін хабарлайды. Ковралан тақтада кейіпкерлерді орналастыра отырып, оқиғаны мазмұндайды. Тыңдау барысында балалардың назарын:
- автор сөзі мен кейіпкерлер сөзінің айырмасына;
- дауыс ырғағы мен көңіл-күйді дәл жеткізуге;
- оқиға желісін жүйелі түсінуге
бағыттайды.
Талқылау: сұрақ-жауап
Ертегі аяқталған соң оқиға кейіпкерлер әрекеті негізінде талданады. Балалар өз пікірін ашық айтып, дәлелдеуге үйренеді.
Талқылауға арналған сұрақтар
- Түлкі не істеді? Оның әрекеті қандай?
- Торғайдың әрекеті туралы не айтар едіңдер?
- Досына солай жасауға бола ма?
- Қайсысына аяушылық білдіруге болады? Неге?
- Ит қандай әрекет жасады?
- «Нағыз дос» дегенді қалай түсінесіңдер?
- Сендер қалай істер едіңдер?
Оқушы әрекеті
Балалар өз ойларын ортаға салады, дәлелдейді және ертегі мазмұнын кезекпен әңгімелеп береді.
Нәтиже
Жағымды/жағымсыз әрекеттерді ажырату, әділеттілік пен достық құндылығын түсіну.
Сергіту сәті
Торғай туралы
Торғай, торғай, торғайсың,
Жақын келіп қонғайсың.
Шашқан нанды шоқысаң,
Сонда суықтан тоңбайсың.
Түлкі туралы
Түлкі, түлкі, қутыңдайсың,
Айналаңнан тың-тыңдайсың.
Қулығыңды асырсаң да,
Қасқырдан сен құтылмайсың.
Салыстыру: Венн диаграммасы
Суретпен жұмыс арқылы түлкі мен торғай салыстырылады: ұқсастықтары, айырмашылықтары және ортақ қасиеттері аталады.
Түлкі
Мінезі мен әрекетін сипаттау, мысал келтіру.
Ортақ
Ертегі кейіпкерлері, оқиғаға ықпал етеді, мінезі көрінеді.
Торғай
Әрекеті мен ниетіне баға беру, қорытынды айту.
Кубизм әдісі: 6 тапсырма
Кубиктің әр қырында тапсырма берілген. Кубик тасталып, түскен қырдағы тапсырма орындалады.
1) Жұмбақ шешу
Алдайды, арбайды, қуланады, сұлуланады.
Жауабы
Түлкі
2) Жаңылтпаш
Түлкі — айлалы аң, айлалы аңға айла пайдалан.
3) Мақалды жалғастыр
- Еңбектің наны тәтті, …
- Досы көпті жау алмайды, …
4) Жабайы жануарларды ата
Түлкі, аю, арыстан, қасқыр, жолбарыс.
5) Қимылын сал
Түлкінің, иттің, торғайдың қимылын көрсету.
6) Қарама-қарсы сөздерді тап (антоним)
Қорытынды
Сабақ барысында балалар ертегі мазмұнын тыңдап, кейіпкерлер әрекетін бағалайды, салыстырады, өз ойын жүйелі жеткізеді. Негізгі құндылықтар — достық, әділеттілік және еңбекқорлық — тапсырмалар арқылы нақты бекітіледі.