Дыбысты қою
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырып
«Л» дыбысы және әрпі
Кезең
Дыбысты қою
Сабақтың мақсаты
Дұрыс артикуляциялық қалып дағдыларын қалыптастыру және бекіту.
Құрал-жабдықтар
-
Айна
Жаттығудың дұрыстығын бақылау үшін.
-
Артикуляциялық жаттығулар фотожинағы
Қимылды еске түсіруге көмектеседі.
-
Заттық суреттер
Сөйлеу әрекетін жандандыруға арналған.
-
Белгі беретін жалауша
Дыбысты естіп ажырату тапсырмасы үшін.
Сабақ жоспары
-
1
Дайындық артикуляциялық жаттығулар
«Л» дыбысын қоюға қажет тіл мен ерін қимылдарын белсендіру.
-
2
Дыбысты қою
Еліктеу және бағытталған артикуляция арқылы «Л» дыбысын шығару.
-
3
Қорытынды
Оқушының жұмысын бағалау, нәтижені бекіту.
-
4
Үй тапсырмасы
«Қарлығаш» және «Үйрек» әнін айтып үйрену.
Сабақ барысы
1) Дайындық артикуляциялық жаттығулар
Логопед: «Л» дыбысын дұрыс айту үшін тіл мен ерінді жаттықтыру қажет. Мен саған фотосуреттерді көрсетемін, ал сен жаттығуды есіңе түсіріп, өзің орындап көр. Орындалуын айна алдында бақыла.
Жаттығу
«Тәтті тосап»
Жоғарғы ерінде тәтті тосап тұр деп елестет. Жоғарғы ерінді жалап шығамыз. Жаттығуды 1–3-ке дейін санап орындаймыз.
Жаттығу
«Кесе»
Тілдің бүйір жақтарын жоғары қарай қайырып, тілді «кесе» пішініне келтіреміз.
Қосымша қимыл
«Кесе» күйіндегі тілді ауыз қуысына кіргізіп, ерінді дөңестейміз. Оқушы логопедтен кейін қайталайды.
2) «Л» дыбысын қою
Логопед: Мені мұқият тыңда. Елестет: біз екеуміз өзеннің жағасында тұрмыз. Жанымыздан ішінде адам толы пароход өтіп барады. Пароходтың даусы қалай шығады? Тыңдап көрейік: «Л — ллл...» Енді сен айтып көр.
Оқушы: «Л — ллл...» (қолымен «моторды» сезінгендей қимыл жасайды).
«Бағынбайтын тілді жазалау» жаттығуы
- Ауызды ашып, тілді төменгі ерінге қоямыз да: «пя-пя-пя» деп айтамыз.
- Тілді жалпақ күйінде ұстап, ауызды ашық қалпында 5–10-ға дейін санаймыз.
- Содан кейін «пя-пя-пя» дыбысын созып қайталаймыз.
Логопед: Пароход қалай дыбыс шығарады?
Оқушы: «Л — л — ллл...»
Естіп ажырату тапсырмасы
Логопед бірнеше дыбысты айтады. Оқушы «Л» дыбысын естіген кезде жалаушаны көтереді.
3) Сабақтың қорытындысы
Оқушының жұмысы бағаланады: артикуляцияның дұрыстығы, «Л» дыбысын тұрақты шығару, нұсқауды тыңдап орындауы және тапсырмаға зейін қоюы.
4) Үй тапсырмасы
«Қарлығаш» және «Үйрек» әнін айтып үйрену. Мақсат — тыныс пен дыбыстауды бірқалыпты ұстап, «Л» дыбысының дұрыс айтылуын күнделікті жаттықтыру.