Матаны кестеге дайындау
Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, №105 орта мектеп
Бастауыш сынып мұғалімі: Нұрханова Жанат
Сабақ тақырыбы: «Шеберлерден үйренейік»
Бұл сабақта оқушылар кестелеу өнерінің негізгі ұғымдарымен танысып, матаны дұрыс таңдауды, кесте тігудің бастапқы тәсілдерін меңгереді. Жұмыс барысында еңбек құралдарын қауіпсіз қолдану, ұқыптылық пен талғам қалыптастыру негізгі назарда болады.
Білімділік
Жаңа сабақты меңгерту; матаны таңдау жолдарын және кесте тігудің бастапқы дағдыларын үйрету; еңбек құралдарын дұрыс пайдалану мен өз жұмысын бағалай білуге баулу.
Дамытушылық
Ой-қиялды, байқампаздықты, шығармашылық қабілетті дамыту; өз қолымен қажетті бұйым жасауға ынталандыру; қол ептілігін жетілдіру.
Тәрбиелік
Еңбек мәдениетін сақтауға, іскерлікке, талғампаздыққа, еңбексүйгіштікке және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Сабақтың типі
- Жаңа білімді меңгерту
- Сабақтың түрі
- Аралас сабақ
- Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап, ой қозғау, топтастыру, сергіту сәті, топпен жұмыс
Көрнекілік және құралдар
Көрнекілігі
- Интерактивті тақта (презентация)
- Балалар шығармашылығынан көрме
- Нақыл сөздер
Қажетті құралдар
- Мата түрлері
- Ине-жіп (муліне)
- Қайшы
- Кергіш (шарғы)
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
А) Сәлемдесу, түгендеу
Оқушылардың оқу құралдары мен дәптерлерін дайындауын қадағалау.
Оқу, құрал, дәптер ал —
Сабаққа керек ол құрал.
Досыңдай сенің күн күліп,
Жаныңда тұрсын күнделік.
Ә) Назарын сабаққа аудару
Оқушылардың жұмыс орнының реттелуін тексеріп, сабақ мақсаты мен күтілетін нәтижені қысқаша хабарлау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: орыс және ұйғыр халқының кесте үлгілері.
III. Үй тапсырмасын бекіту (сұрақ-жауап)
- Кестенің қандай түрлерін білесің?
- Қазақ, орыс және ұйғыр халқы кестелерінің ерекшеліктері қандай?
- Бұйымды не үшін кестелейді?
- Кесте өнердің қай түріне жатады?
IV. Жаңа сабақ
1) Кіріспе сөз
Қай заманда өмір сүрсек те, адам өміріндегі ең негізгі іс — еңбек. Еңбексіз өмір жоқ екенін күнделікті ата-аналарымыздың тынымсыз еңбегінен байқаймыз. «Баланы жастан...» деген халық даналығы тәрбиенің де, терең білімнің де еңбекпен тікелей байланысты екенін меңзейді. Еңбек үстінде адам шыңдалады, икемделеді, шеберленеді.
А) Ой қозғау (топтастыру)
«Шебер адам қандай болуы керек?» деген сұраққа топ болып ой бөлісіңдер. Осы қасиеттерді еңбекке баулу пәні арқылы үйреніп, бойымызға сіңіреміз.
Ә) Дәптермен жұмыс
Күннің жадын және тақырыпты жазу: 27 сәуір. «Шеберлерден үйренеміз».
Б) Мағынаны тану (суретпен жұмыс)
105-беттегі сурет талданады: онда тәжірибелі шебердің жұмысы бейнеленген, кестелеу өнерінің негізі саналатын тепшу тігісі қолданылған.
Матаны таңдау
Кестені кез келген матаға тігуге болады, бірақ мақта, кенеп және жібек маталар өте қолайлы. Матаны кестенің түріне қарай таңдаған дұрыс: жануарлар бейнесін кестелеу үшін тығыз мата қажет. Бір жіппен кестелеу нәзік әрі әдемі көрінеді.
Матаны кестеге дайындау (қадамдар)
- 1 Матаны жылы сумен жуып, отыруына мүмкіндік беру.
- 2 Шеті сетінемеу үшін жиегін қайшымен қию немесе тігіспен бастырып шығу.
- 3 Матаның бетіне кесте үлгісін түсіру.
- 4 Матаны кесте шарғысына (кергішке) сәйкес өлшеп, дұрыс керілуін қамтамасыз ету.
- 5 Шарғы диаметрі 15 см немесе 25 см болуы мүмкін: сурет салынған мата екі шарғының арасына бекітіліп, бұранда арқылы керіліп тартылады.
- 6 Кестелеуге муліне жібін пайдаланып, үйлесімді түстерді алдын ала таңдап алу.
- 7 Жұмыс орнын реттеу: матаны құрал-сайман мен жіптен бөлек ұстау; матаның әр бөлігін полиэтилен пакетке салып сақтау.
V. Сарамандық жұмыс
Дайындық
- Қажетті құрал-жабдықтарды түгендеу.
- Қауіпсіздік ережелері мен жеке бас гигиенасын еске түсіру.
- Қайшымен жұмыс істеу ережелерін қайталау.
- Құралдарды парта бетіне реттеп қою (жұмысқа кедергі жасамауы тиіс).
Орындау тәртібі
Әр оқушы өз материалымен жұмыс істейді. Көрсетілген үлгілердің элементтерін қолдануға немесе өз қиялдарыңа ерік беріп, шеберліктеріңді көрсетуге болады. Жұмысты бастамас бұрын қандай бұйым жасайтыныңды және оны қалай орындайтыныңды мұқият ойластырып алыңдар.
Нұсқау
Іске сәт!
Сергіту сәті
«Өз орныңды тап» ойыны.
VI. Жаңа сабақты бекіту (топтық жұмыс)
I топ: «Жалғастыр»
Өнер, еңбек, шеберлік туралы мақал-мәтелдердің жалғасын табу.
II топ: Жұмбақ
Жұмбақтардың шешуін табу.
III топ: «Кім жылдам?»
Тест тапсырмаларын орындау.
VII. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, қауіпсіздік ережесін сақтауы, жұмыс сапасы және шығармашылық шешімі бойынша бағалау.
VIII. Үй тапсырмасы
Үйде кесте тігіп келу.