Оған дәлел - көсемнің өзімен бірге жерленген болат семсері
6-сынып · Қазақстан тарихы
Сақтардың тәуелсіздік үшін күресі
Бұл сабақ сақ тайпаларының тәуелсіздік жолындағы күресін түсіндіруге, оқушылардың ойлау және сөйлеу дағдыларын дамытуға, сондай-ақ отансүйгіштік пен батырлыққа тәрбиелеуге бағытталған.
Сабақтың мақсаты
- Сақтардың тәуелсіздік үшін жүргізген күресін баяндау.
- Ойлау, сөйлеу және іскерлік дағдыларды дамыту.
- Отансүйгіштікке, ерлікке тәрбиелеу.
Ұйымдастыру және формат
- Сабақтың түрі
- Аралас сабақ
- Әдіс-тәсілдер
- Кубизм, топтық және жұптық жұмыс, сұрақ-жауап, рөлдік ойын
- Пәнаралық байланыс
- География, математика
- Көрнекіліктер
- Слайд, үлестірме материал, ватман, маркер, стикер
Сабақтың негізгі жоспары
- 1 Кир әскерінің басып кіруі
- 2 Шырақтың ерлігі
- 3 Александр Македонскийдің сақ еліне жорығы
Талқылау сұрағы
«Сақтар туралы не білеміз?»
Талқылау сұрағы
«Тәуелсіздік ұғымын қалай түсінесіңдер?»
Тәуелсіздік туралы ой
Тәуелсіздік — қасиетті ұғым. Бұл — ата-бабамыздың ғасырлар бойғы асыл арманы, азаттық жолында құрбан болған талай ерлердің кейінгі ұрпаққа қалдырған аманаты.
Ел тарихында тәуелсіздік үшін өз өмірін қиған аға-апаларымыз да бар. Олардың есімдері мәңгілік жадта сақталып, тарихта алтын әріптермен жазылады.
Сыныптағы әрекет
Оқушылардың пікірі тыңдалып, тәуелсіздік туралы жеке түсінігі мен көзқарасы айқындалады.
Сақ қоғамы: ерлік пен қадір-қасиет
Сақ тайпаларының ішінде ел тәуелсіздігі үшін күрескен қайраткер, батыл қолбасшылар көп болған. Олар елін, жерін жаудан қорғап, ерлігімен аты қалған.
Сақ қоғамында әйелді құрметтеу ерекше орын алған. Әйелдер тек отбасының тірегі ғана емес, қажет болғанда тайпа көсемі ретінде де сайланған.
Мысал: Томирис
Жұбайы қайтыс болғаннан кейін сақтарды патшайым Томирис басқарған.
Ежелгі деректен үзінді (мазмұны)
Кейбір деректерде сақтарда үйлену алдында жігіт пен қыз күш сынасатыны айтылады: егер қыз жеңсе, жігіт тұтқын саналған; ал жігіт жеңсе, қызға билік жүргізе алған.
Қосымша деректер: «Алтын адам» жаңалықтары
Бірінші «Алтын адам»
Есік қорғанынан табылған (б.з.б. IV ғасыр). Зерттеуші археолог-ғалым — Кемал Ақышев. Бұл олжа сақ елінде өз дәуіріне сай өркениет болғанын дәлелдейді.
Бүгінде бұл бейне Қазақстан тәуелсіздігінің рәмізіне айналып, Республика алаңында ұлттық рухты асқақтатып тұр. Сақ жауынгерінің бөркіндегі қанатты тұлпар бейнесі елтаңбада да көрініс тапқан.
Екінші «Алтын адам»
1999 жылы Атырау өңіріндегі Аралтөбе қорғанынан табылды (б.з.д. III ғасыр деп болжанады). Ғалымдардың пікірінше, бұл — сармат көсемі. Бұған көсеммен бірге жерленген болат семсер дәлел ретінде айтылады.
Аралтөбедегі «Алтын адамды» тапқан археолог-ғалым — Зейнолла Самашев.
Үшінші «Алтын адам»
2003 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Шілікті жазығындағы көне қорғаннан табылды. Экспедиция жетекшісі, археолог-ғалым — Әбдеш Төлеубаев.
Сабақ барысы: белсенді оқу
Ұйымдастыру кезеңі
- «Екі жұлдыз, бір тілек» арқылы көңіл күй мен қолдау білдіру.
- Сабаққа тілек айту.
Үй тапсырмасын тексеру
- «Ғажайып алаң» ойыны арқылы сұрақтарға жауап беру.
- Жауаптар негізінде жаңа тақырыпты анықтау.
- Үш тілде қысқаша мағлұмат алу.
Жаңа сабақты меңгерту
Жоспар бойынша бейнебаян арқылы түсіндіру және талқылау жүргізіледі.
1-топ
Постер қорғау
2-топ
Әңгімені аяқтау
3-топ
Рөлдік ойын
Бекіту тапсырмалары
- Сәйкестендіру тесті
- Томириске мінездеме беру
- «Түртіп алу» стратегиясы (тақырыптағы тірек сөздер)
- Кубизм әдісі бойынша сұрақтарға жауап
- Тест тапсырмасы
Тірек ұғымдар мен тұлғалар
- Томирис
- Сақ патшайымы
- І Дарий
- Парсы патшасы
- Спаргапис
- Томиристің ұлы
- Ескендір Зұлқарнайын
- Ұлы грек қолбасшысы (Александр Македонский)
- Шырақ
- Сақ бақташысы
- Гобрий
- Парсылардың қарт қолбасшысы
- Кир
- Парсы патшасы
Қорытынды және бағалау
Қорытындылау
«Кім жүйрік?» математикалық ойыны арқылы жылдар мен тарихи деректерді байланыстыру:
Тізбек
519 – 490 – 4 – … (25)
- 519 жыл
- 490 жыл
- б.з.б. IV ғасыр
- 25 жыл — тәуелсіздікке 25 жыл
Бағалау
«Алма ағашы» әдісі: жасыл, сары, қызыл алмалар арқылы кері байланыс пен бағалау жүргізіледі.
Үй тапсырмасы
- Тақырыпты оқып келу.
- «Теңдесі жоқ тәуелсіздік» тақырыбында эссе жазу.