Жазушының неше томдық шығармасы шықты, қашан
Сабақ мазмұны: «Ұшқан ұя» повесі және Бауыржан Момышұлы тұлғасы
Бұл сыныптан тыс іс-шара «Ұшқан ұя» повесін талдау арқылы ұлттық тәрбие, өнеге, халық даналығы секілді құндылықтарды түсіндіруге, сондай-ақ Бауыржан Момышұлының қайталанбас болмысын терең сезінуге бағытталады.
Мақсаты
- Батырдың балалық шағы мен повестегі ұлттық тәрбиенің өзегін талдауға мүмкіндік беру.
- Бауыржан Момышұлын терең түсініп, оның азаматтық тұлғасынан үлгі алу; шыншылдығы мен адамгершілік кемелдігіне назар аударту.
Міндеттері
- Топтық жұмыс арқылы ойлау қабілетін дамыту, өз ойын тұжырымдап айтуға және өзгенің пікірін құрметтеуге үйрету.
- Повестегі батыр бейнесін мәтін үзінділері мен замандастарының естеліктері арқылы толықтыру.
- Ұлттық тәлім-тәрбие мен салт-дәстүрді дәріптеп, отанды сүйетін, парасатты, сезімтал ұрпақ тәрбиелеу.
Іс-шара форматы және әдістері
Форматы
Сыныптан тыс іс-шара: пікірталас.
Әдістері
Көрнекіліктер
- Б. Момышұлының портреті
- Интерактивті тақта
- Романнан үзінді суреттер мен бейнеклиптер
- Аудиобасылым
Кештің барысы
Топқа бөлу
1) Әдебиетшілер
«Қаһарман батыр – Бауыржан» тақырыбы бойынша өмір жолына шолу: көзінің тірісінде-ақ аңызға айналған тұлға туралы негізгі деректерді жинақтау.
2) Зерттеушілер
Жазушының шығармалары, естеліктер мен арнаулар, өлең жолдары және «бала Бауыржаннан батыр Бауыржанға дейін» тақырыбы аясындағы деректерді талдау.
«Екі жұлдыз, бір тілек»
Топ оқушылары бір-біріне екі жақсы қасиетті атап, бір ұсыныс-тілек білдіреді. Бұл бөлім тыңдау мәдениетін қалыптастырып, пікір айтудағы әдептілікті күшейтеді.
Эпиграф
Мен де қазақпын жаралған сүйек-еттен,
Менде ар бар, менде ой бар жан тебіренткен.
Халқымның қарапайым бір ұлымын,
Жанымды арым үшін құрбан еткен.
Эпиграф кештің идеялық өзегін ашады: ар, ой, халық алдындағы жауапкершілік.
Бейнеклип және шолу
Көрсетілімнен кейін қатысушылар негізгі ойларды іріктеп, Бауыржан Момышұлының тұлғалық қырларын, «Ұшқан ұядағы» ұлттық тәрбие өрнектерін талқылайды.
Талқылауға арналған жетекші сұрақтар
Төмендегі сұрақтар пікірталасты бағыттап, дерек пен көркем ойды байланыстыруға көмектеседі.
- 1.Бауыржан Момышұлы кім?
- 2.Ол қашан және қай жерде дүниеге келді?
- 3.Көзінің тірісінде-ақ аңызға айналуына қандай қасиеттері ықпал етті?
- 4.Батырдың тегі мен ұрпақтары туралы не білеміз?
- 5.Оның алған білімі мен қалыптасуына әсер еткен орта қандай болды?
- 6.Еңбек жолын қандай мамандықпен бастады?
- 7.Жазушы ретінде қандай шығармалары мен еңбектері бар?
- 8.Жазушы туралы естеліктер мен арнаулардан қандай ой түюге болады?
- 9.Соғыс жылдарындағы ерліктері мен жетістіктері қандай деректермен айқындалады?
- 10.Б. Момышұлының 100 жылдық мерейтойы қашан аталып өтті?
- 11.Жазушының неше томдық шығармалар жинағы шықты, қашан жарияланды?
Өмірдерек: хронологиялық шолу
«Бала Бауыржаннан – батыр Бауыржанға дейін» жолын нақты деректер арқылы жүйелеу тұлғаның қалыптасу кезеңдерін айқын көрсетеді.
-
1910, 24 желтоқсан
Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Мыңбұлақ ауылында дүниеге келді.
-
1921
Әулиеатадағы Аса интернатына оқуға келді.
-
1924
Үшінші сыныпта Шымкенттегі жеті жылдық мектепке ауыстырылды.
-
1928
Мектепті үздік бітіріп, Орынборға барды, бірақ әлеуметтік жағдайына байланысты кері қайтты.
-
1928–1930
Бастауыш мектепте мұғалім болды.
-
1932
Қызыл Армия қатарына шақырылды.
-
Әскери қызметтен кейін
Шымкент пен Алматыдағы өнеркәсіп банктерінде еңбек етті.
-
1936
Ленинград қаржы академиясы жанындағы курсты бітірді. Сол жылы Қызыл Армия қатарына қайта алынып, взвод және рота командирі, полк штабы бастығының көмекшісі қызметтерін атқарды.
-
1939
Әкесі Момыш қайтыс болды.
-
1941
Соғыс басталғанда 316-атқыштар дивизиясының жасақталуына атсалысып, дивизия құрамында майданға аттанды. Мәскеу түбіндегі ұрыстарда ерлігімен көзге түсті.
-
1941, 26 қараша
Маршал Рокоссовский полк командирі етіп тағайындады.