Күн - жерге жақын жұлдыз
Сабақ туралы мәлімет
№6 негізгі мектептің бастауыш сынып мұғалімі Бахытжанова Дамегүл Умбетқызы өткізетін қайталау сабағының тақырыбы — «Ғарыш әлемі».
Тақырыбы
Ғарыш әлемі
Сабақ түрі
Қайталау сабағы
Сабақ әдістері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, топтық жұмыс
Мақсаты
- Ғарыш әлемі туралы білімді нығайту және бекіту.
- Ой-өрісті және сөздік қорды дамыту.
- Ұқыптылыққа, зеректікке, байқампаздыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Слайдтар
- Суреттер
- Глобус
- Карта
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, құралдарын дайындау, сыныптың жұмысқа дайындығын тексеру.
2) Үй тапсырмасын сұрау
Сұрақ-жауап тәсілі арқылы өткен тақырыптарды еске түсіру. (І, ІІ, ІІІ топ бойынша)
3) Жаңа сабақ және ойын
«Аспан әлемі» ойыны арқылы ұғымдарды бекіту, кейін қорытындылау.
Өткен тақырыптарға шолу
«Жеті қат көк» ұғымы
«Жеті қат көк» — қазақ халқының көне заманнан келе жатқан түсініктерінің бірі. Дәстүрлі наным-сенімдерде Алла Тағала Айды — нұр, Күнді — шам етіп жаратқаны айтылады. Сондай-ақ жетінші қабат жұмақ деп түсіндіріліп, аспанның әр қабатында періштелер бар делінеді.
Ежелгі бақылаулар
Ертеде адамдар аспанды тек көзбен бақылап, зерттей алған. Олар планеталарға және басқа жұлдыздарға ат қойғанымен, көзге көрінбейтін жұлдыздарды бақылай алмады.
Жер туралы көне түсінік
Ежелгі заманда кейбір халықтар Жерді пілдер немесе өгіздер көтеріп тұрады, ал олар орындарын ауыстырса жер сілкінісі болады деген пікірге сенген.
Ұлықбек және обсерватория
Орта Азияның ұлы астрономы Ұлықбек — Әмір Темірдің немересі. Ол Самарқанда өз дәуірінде теңдесі жоқ обсерватория салдырды. Онда аспанды бақылау және соған байланысты ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілді.
Телескоптың рөлі
Алыстағы, көзге көрінбейтін жұлдыздарды бақылау үшін телескоп деп аталатын оптикалық құрал қолданылады. Оның көмегімен планеталарды және жай көзбен көрінбейтін көптеген аспан денелерін көруге болады.
Күн жүйесі туралы негізгі түсініктер
Күн жүйесі
Күн және оны айнала қозғалатын 9 планета Күн жүйесін құрайды. Оның құрамына планеталардың серіктері, кометалар, астероидтар, метеорлар және ғарыштық тозаңдар да кіреді.
Күн
Күн — Жерге ең жақын жұлдыз. Басқа жұлдыздар сияқты, ол да лаулап жанып тұрған газды шар. Оның жарығы мен жылуы Жер бетіндегі барлық тіршілік иелеріне өмір береді.
Жер
Жер — тау жыныстарынан тұратын, үлкен шар тәрізді ғаламшар. Ол Күнді айналып жүретін 9 планетаның бірі. Жер бірнеше қабаттан тұрады, ал оның қатты сыртқы қабығы жер қыртысы деп аталады.
Меркурий
Меркурий — ежелгі римдіктердегі қанатты құдайдың аты. Бұл планета Күнді өте жылдам айналып өтетіндіктен, оның атауы сол құдайдың құрметіне берілген.
Шолпан (Венера)
Шолпан — ең ыстық әрі ең жарық планеталардың бірі. Бұл ғаламшардың атауы махаббат пен сұлулық құдайының есімімен байланыстырылып, шамамен 2500 жылдан бері қолданылып келеді.
Қорытынды
Бұл сабақ оқушылардың ғарыш туралы білімін жүйелеп, аспан денелері, көне түсініктер, бақылау құралдары және Күн жүйесінің негізгі нысандары туралы ұғымдарын нақтылауға бағытталған. Сұрақ-жауап, ойын және топтық жұмыс арқылы оқушылардың тілдік қоры мен танымдық белсенділігі дамытылады.