Ашық және қысаң дауыстылар

Күнделікті сабақ жоспары (Қазақ тілі, 5-сынып)

Бұл жоспар 5-сыныпқа арналған қазақ тілі сабағында дауысты және дауыссыз дыбыстар тақырыптарын жүйелі түрде меңгертуге бағытталған. Негізгі назар — ашық/қысаң дауыстыларды ажырату және қолдану дағдысын дамыту.

Тақырыптар тізімі

  • 46 Ашық және қысаң дауыстылар
  • 47 Еріндік және езулік дауысты дыбыстар
  • 48 Жаттығулар орындау
  • 49 Дауыссыз дыбыстар
  • 50 Қатаң дауыссыздар

Сабақ паспорты

Пәні:
Қазақ тілі
Сыныбы:
5
Тоқсаны:
III
Күні:
толтырылады
Мұғалім:
толтырылады
Сабақ тақырыбы: Ашық және қысаң дауыстылар

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Ашық және қысаң дауыстылар туралы түсінік беру, олардың жасалу жолдарын меңгерту.

Тәрбиелік

Оқушыларды табиғатты және қоршаған ортаны сүюге тәрбиелеу.

Дамытушылық

Дауысты дыбыстардың түрлерін ажырату дағдыларын дамыту; ойлауын, тілін және зейінін жетілдіру.

Сабақтың типі: аралас

Сабақтың түрі: баяндау, талдау сабағы

Әдіс-тәсілдер: түсіндіру, сұрақ-жауап, жаттығу, салыстыру

Көрнекілігі: тақырыпқа қатысты кесте, үлестірмелер

Пәнаралық байланыс: қазақ әдебиеті, тарих

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Оқушылармен амандасу.
  2. Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.
  3. Зейінді сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  1. Дауысты дыбыстар, жуан және жіңішке дауыстылар туралы білімді пысықтау.
  2. 104-беттегі тапсырмалардың орындалуын тексеру.

III. Білімді тексеру (өздік жұмыс)

Төменде берілген сөзге фонетикалық сатылай кешенді талдау жасаңдар: Ұлыс

Үлгі (ана):

  • Үш дыбыс, үш әріп.
  • Екі дауысты (а, а), бір дауыссыз дыбыс бар (н).
  • А — жуан, ашық, езулік дауысты дыбыс.
  • Н — үнді дауыссыз дыбыс.
  • А-на — екі буынды сөз: а — ашық буын, на — ашық буын.
  • Сөз тасымалданбайды.
  • Екпін соңғы а дыбысына түседі.
  • Үндестік заңы: буын үндестігі жоқ, дыбыс үндестігі бар.

IV. Жаңа сабаққа дайындық

  1. Сабақ тақырыбын тақтаға жазу.
  2. Сабақ мақсатын түсіндіру.

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру

Жақтың ашылу қалпына қарай дауысты дыбыстар ашық және қысаң болып екіге бөлінеді.

Ашық дауыстылар

Жақтың кең ашылуы арқылы жасалады.

а ә о ө е э

Қысаң дауыстылар

Жақтың тар ашылуы арқылы жасалады.

ы і и у ү ұ

VI. Түсінікті тексеру (шығармашылық диктант)

Төмендегі сөздерді қатыстырып, сөйлем құрап жазыңдар.

1-топ

мұндай, тұқым, үлкен, күрес

2-топ

бұлбұл, мазмұн, мағлұмат

3-топ

бүрсігүні, Бибігүл, аққұтан

4-топ

жұлдыз, ұшқыш, күндіз

VII. Жаңа сабақты бекіту (оқулықпен жұмыс)

244-жаттығу

Мәтінді көшіріп жазып, ашық дауыстылардың астын сызыңдар.

245-жаттығу

Жұмбақтардың шешуі қай дыбыс екенін анықтаңдар. Ол дауыстылардың қай түріне жататынын айтыңдар.

246-жаттығу

Мәтіннен ашық дауысты дыбыстарды бір бөлек, қысаң дауысты дыбыстарды бір бөлек теріп жазыңдар.

VIII. Қорытынды

Бағалау: оқушылардың жұмысына қарай жүргізіледі.

Үй тапсырмасы: «Ашық және қысаң дауыстылар», 246-жаттығу.

Ескерту: жоспардың толық нұсқасын қажетіне қарай толықтырып, күнтізбелік-тақырыптық жоспармен сәйкестендіріп қолдануға болады.