Жеңіс келді қалама, Жеңіс келді далама
Неге бұл кеш маңызды?
Бұл мерекелік кештің өзегі — Ұлы Жеңістің тарихи мәнін ұғындыру, жас ұрпақты Отанын, туған елін қорғауға тәрбиелеу, Ұлы Отан соғысында ерлік көрсеткен ата-бабаларымыздың рухын көтеріп, ерлік істерін ұмыттырмау.
«Ұмыт болған, ұмыт қалған жоқ ешкім. Ешбір адам ұмытпайтын мәңгі есім… Ардагерлер — соғыстың мәңгі естелігі.»
Өту барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Іс-шара тақырыбы, мақсаты және жүргізілу жоспарымен таныстыру.
- Қонақтармен таныстыру: Әлия Молдағұлованың туыстары және соғыс ардагерлері.
II. Кіріспе бөлім
Армысың, ары таза абзал жандар… Көңілде желбіретіп жеңіс туын, сөндірмей сенім отын жаға алғандар. Біздер өздеріңе қарыздармыз.
Мұғалімнің сөзі: кештің мақсаты — Жеңісті дәріптеу, Отан қорғау идеясын орнықтыру, ерлік дәстүрін үлгі ету.
Монтаж: ерлікке тағзым
Аружан
От жалыннан оралғандар, аттарың аңыз болып таралғандар… Тойымсыз ажалға тосқауыл болып, тайсалмай алға барғандар.
Нұрлан
Жер үшін, Отан үшін жанын аямағандар… Ерлігің шежіре болып, өлең болып саулағандар.
Әсем
Отан үшін оққа байланған найзағайлар… Бір уыс туған жер топырағын қимай өткендер.
Ән
«Көгершіндер» — Бариева Ә.
Соғыс басталған күн
1941 жылдың 22 маусымы. Таң құланиектене бастаған шақта батыстан ұшақ гүрілі естілді. Шекара маңын от-жалын шарпып, соғыс осылай басталды.
Бұлт түнеріп аспаннан, талай көзден жас тамған. Тұтқиылдан жау тиіп, қырғын соғыс басталған…
Отан — Ана
Халық табжылмады: ерлер мен ержүрек қыздар қолына қару алды. Ел намысы — ортақ, жауапкершілік — ортақ болды.
Ер есімі — ел есінде
Бауыржан Момышұлы
Елге қатер төнгенде жауға қарсы шапқан, жауыздыққа кеудесімен тосқауыл болған батырлық мектебі.
«Елге қатер төнгенде жауға қарсы шабамын. Бізді жалмамақ болған ажалды өр кеудеммен қағамын».
Әлия Молдағұлова
Мерген қыздың жүрегі ел жадында: қайсарлық, антқа адалдық, ерлікке шақырған өнеге.
«Тазартам жаудан жерімді, қарумен алам кегімді. Қам жеме, халқым, ата-ана: қызыңның анты сенімді».
Мәншүк Мәметова
Жастықты жеңіске айырбастаған өр рух: елді қорғау — өмірдің ең биік мұраты екенін дәлелдеген есім.
«Отаным, еркелеймін енді кімге? Өзіңмен нені болса да көрем бірге…»
Майдан хаттары (үзінді)
Мәншүктің анасына хаты (1943 ж. 22 қыркүйек)
«Қымбатты апа! … Сізді түсімде көрдім. Жеңіспен оралған соң айтарым көп-ақ. Қолыңызды қатты қысып, құшып сүйемін. Қызыңыз Мәншүк. Майдандас жолдастарым сізге сәлем айтып жатыр!»
Әлияның Сапура әпкесіне хаты (1943 ж. 13 желтоқсан)
«Қазір біз алғы шептеміз. Терең окопта хат жазып отырмын… Басымда каска, белімде граната, қолымда винтовка… Фашисттерді аямаймын… Көріскенше. Жеңіспен қауышайық. Сүйдім. Әлияң».
Қазақстанның үлесі және халық қасіреті
Ел басына түскен ауыр күн
Ұлы Отан соғысына Қазақстаннан 1 миллион 700 мыңнан астам жауынгер қатысты. Олардың көпшілігі майдан даласында қаза тауып, хабар-ошарсыз кетті. Соғыс шарпымаған шаңырақ кем де кем болды.
Естелікке тағзым
Қан майданда мерт болған ерлердің рухына бас иіп, олардың ерлік істерін ешкім де, ешқашан да ұмытпауы тиіс.
«Қара бұлтқа оранбасын күн көкте. Барлық халық бейбіт өмір сүрмекте… Батырларды есіңде ұста, құрметте».
Сахналық көрініс: «Соғыс қасіреті»
Көріністе соғыстың кенеттен басталып, бір сәтте-ақ елдің тыныштығын бұзғаны, отбасыларды қалай тағдыр таразысына салғаны суреттеледі: немеренің қуанышы, әженің алаң көңілі, радионың дабылы, әкенің аттанар сәті.
Радио хабарламасы
«Тыңдаңыздар, тыңдаңыздар! Неміс фашисттері тұтқиылдан басып кірді… Ел үшін, жер үшін барлық ер азаматтар Отан қорғауға аттаныңыздар!»
Ананың тілегі
«Оралшы аман жеріңе…» — соғыс жылдарындағы әр шаңырақтың үнсіз дұғасы, әр жүректің жалғыз тілегі.
Ән
«Ана балладасы» (деректі көрініс үзінділерімен)
Жеңіс күні қалай келді?
Соғыс дүниежүзін шарпыды. 1945 жылдың 8 мамырында Берлинде фашистік Германия жеңілгенін мойындап, актіге қол қойды. 9 мамыр күні мың зеңбірек салют беріп, Жеңіс жарияланды.
Қазақ жауынгерлері Брест қамалын қорғап, Мәскеу түбінде жанын шүберекке түйді; Сталинград пен Курск шайқастарында ерлігімен танылды, Берлинді шабуылдауға қатысты. Рақымжан Қошқарбаев 1945 жылы 30 сәуірде Рейхстагқа Жеңіс туын тікті.
Радио: Жеңіс туралы хабар
«Тыңдаңыздар, тыңдаңыздар! Халқымыздың қаһармандық ерлігі жеңіспен аяқталды! Бұл Жеңіс миллиондаған адамның қаны мен маңдай терімен келді…»
Тағзым және үнсіздік
Қанды қырғында талай боздақ жастығын құрбан етті. Артында аңыраған ата-ана, жетім қалған бала, үмітін үзбеген жар қалды. Ерте үзілген ғұмырларды бір сәт еске алып, аруақтарға іштей дұға бағыштау — парыз.
Бір минут үнсіздік
Сағат үні… Тыныштық… Тағзым…
Ардагермен сұхбат
Кештің маңызды бөлігі — ардагерлер сөзі. Тарихты кітаптан оқу — бір басқа, ал оны көзімен көрген жанның әңгімесі — ұрпақ санасын оятатын тірі сабақ. Осы кешке Әлия Молдағұлованың туысы Шолпан апай шақырылып, оқушыларға естелік айтып, тілек білдіреді.
«Сөйлесін, ардагерлер… Жорық жолын жеңістің тәмамдаған, теңдессіз тарихтағы майдангерлер».
Қорытынды: соғысқа қарсылық — бейбітшілікке адалдық
Оқушылар үні
«Мен соғысты жек көрем… Кім қасірет шекпеген, кім көз жасын төкпеген?»
«Болмасын соғыс — ата-ананың тілегі сол…»
«Жасасын Жеңіс, мамыр-ай! Ең бастысы — аспанымыз ашық болсын.»
Бейбіт өмірдің бағасы
Соғыстан кейін елді қалпына келтіру, экономика мен мәдениетті көтеру, ғылым мен техниканы дамыту міндеті тұрды. Қазақ халқы тарихи сындардан қайсарлықпен өтіп, тәуелсіз Қазақстан ретінде әлемге танылды.
«Жасасын Жеңіс! Бақытты елім күле бер! Болмасын соғыс! Заманымыз тыныш, аспанымыз ашық болсын. Сәбидің күлкісі мен ананың бесік жыры жүректерге патриоттық рух дарытсын».