Отбасында барлығы неше бала
«Дарабоз» танымдық сайысының бағдарламасы
Мақсаты
- Оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, математикалық қабілетін дамыту және пәнге қызығушылығын арттыру.
- Тез шешім қабылдау, өз білімін еркін көрсете білу дағдыларын ашу.
- Іскерлікті, жауапкершілікті және өз бетінше еңбектену мәдениетін қалыптастыру.
Жүргізушінің кіріспе сөзі
«Асыл тастан, өнер жастан шығады» деп дана халқымыз бекер айтпаған. Абай атамыз айтқандай, өмірдің өзі — сайыс, ойын. Бүгін мектебімізде математика пәнінен алғырлар күш сынасып, өздерінің білім деңгейін көрсетеді.
Шақырамыз, келіңдер жарысуға,
Күш, өнер, біліммен сайысуға.
Бар өнерді салайық ортамызға,
Қане, кім шығады сайысуға?
I тур — «Бәйге»
Бұл турда қатысушыларға жылдам сұрақтар қойылады. Кім бірінші белгі берсе, сол жауап береді. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай.
Сұрақтар
-
Нәрселерді санау үшін қолданылатын сандар.
Жауабы: натурал сан
-
1 минут 1 сағаттан неше минут кем?
Жауабы: 59 минут
-
50 саусақ көріну үшін неше баланың қолы керек?
Жауабы: 5 баланың
-
Ең кіші натурал сан.
Жауабы: 1
-
Ең кіші жай сан.
Жауабы: 2
-
4 санының кубы.
Жауабы: 64
-
Ең кіші үш таңбалы сан.
Жауабы: 100
-
11 санының квадраты.
Жауабы: 121
-
Үстелде 5 стақан сүт тұрған еді. Әсел 1 стақандағы сүтті ішіп, стақанды үстелге қойды. Үстелде неше стақан қалды?
Жауабы: 5
-
Бірлігі мен ондығын қосқанда 2-ге тең болатын екі таңбалы сандарды ата.
Жауабы: 11, 20
-
Баспалдақ 15 басқыштан тұрады. Тура ортасында тұру үшін нешінші басқышқа тұру керек?
Жауабы: 8
-
Бір тоннада неше килограмм бар?
Жауабы: 1000 кг
-
Киттің массасы 250 000 кг. Ол неше тонна?
Жауабы: 250 тонна
-
Барыс бір секіргенде 288 см секіреді. Бұл неше метр, неше дециметр, неше сантиметр?
Жауабы: 2 м 8 дм 8 см
-
Үстелде 4 алма жатыр, оның біреуі екіге бөлінген. Үстелде неше алма жатыр?
Жауабы: 4
Тур соңында ұпайы ең аз екі оқушы ойыннан шығады.
II тур — «Формула сөйлейді»
Жүргізуші формуланы айтады. Қатысушы сол формула арқылы нені табуға болатынын түсіндіреді. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай.
S = a · b
Тік төртбұрыштың ауданы
S = a²
Шаршының ауданы
P = 4a
Шаршының периметрі
V = abc
Тікбұрышты параллелепипедтің көлемі
S = πR²
Шеңбердің (дөңгелектің) ауданы
Тур соңында ұпайы ең аз екі оқушы ойыннан шығады.
III бөлім — «Ғажайып үштік»
Бұл бөлімде қатысушылар ұпайына қарай сұрақ таңдайды: 20, 30, 40. Осы бөлім аяқталған соң ұпайы ең аз 4 оқушымен қоштасамыз.
Сұрақтар (ұпаймен)
20 ұпай
-
Отбасында 7 қыз бар, әр қыздың бір-бірден бауыры бар. Отбасында барлығы неше бала?
Жауабы: 8
-
Ағаш үстінде 30 торғай отыр еді. Аңшы оның екеуін атып түсірді. Торғайлардың қаншауы қалды?
Жауабы: 2 (қалғандары ұшып кетті)
-
Қосарланып жегілген 3 ат бір сағатта 14 км жол жүреді. Осы уақыт ішінде бір ат қанша жол жүреді?
Жауабы: 14 км
30 ұпай
-
Үш түйеқұс «ұшып» келе жатыр. Аңшы олардың біреуін атып алды. Нешеуі қалды?
Жауабы: түйеқұс ұшпайды
-
Тек 6 цифрын 3 рет пайдаланып, 30 санын өрнекте.
Жауабы: 6·6 − 6
-
Қандай санның жазылуында қанша әріп болса, сонша цифр бар?
Жауабы: 10 және 100
40 ұпай
-
Бүтін сан, бөлшек сан — барлығы да бар онда. Бұл қандай сан? Оң, теріс сан — бәрі осында.
Жауабы: рационал сандар
-
Санға қоссаң да, алсаң да — сол санның өзі шығады. Оған бөлуге болмайтынын математиктер ұғады. Көп адам бұл санға «шекесінен» қараған: сан осін қақ бөлуге жараған.
Жауабы: нөл
-
Қояндар жанұясының үш мүшесі барлығы 73 сәбіз жеді. Әкесі шешесінен 5 сәбіз артық жеді. Ал баласы Банни 12 сәбіз жеді. Шешесі неше сәбіз жеді?
x + (x + 5) + 12 = 73
2x = 56
x = 28
Жауабы: 28
IV бөлім — Викториналық сұрақтар
Ұпайына қарай сұрақтар беріледі. Бұл бөлім соңында ұпайы ең аз екі оқушы ойыннан шығады.
-
30 ұпай
Логикалық тапсырмаТәрелкедегі 7 бауырсақты 7 балаға бір-бірден беріп, бір бауырсақ тәрелкеде қалатындай етіп қалай бөлуге болады?
Жауабы: бір бала бауырсағымен бірге тәрелкені алады
-
40 ұпай
ТүсіндіруҰшақ А қаласынан В қаласына дейін 1 сағ 20 мин ұшты, ал сол жолмен қайтарда 80 мин ұшты. Себебін түсіндір.
Жауабы: 1 сағ 20 мин = 80 мин
-
50 ұпай
КомбинаторикаТөрт дос мейрамханаға жиі барып, әрдайым бір үстелге отырады. Егер Жалғас әрқашан бір орынға отыратын болса, қалған достар неше түрлі тәсілмен отыра алады?
Жауабы: 3
V тур — Жасырылған математик
Жауабы
Профессор Қанат Мақашұлы
Бүгінгі күні Қанат Мақашұлы ғарыштық сәулелердің атмосферамен әсерлесуі кезінде, аса қуатты найзағай туындағанда пайда болатын жаңа әрі күрделі процестерді зерттеумен шұғылданады.
Соңғы бөлім — «Тапқырлық»
Біздің үйдегі қоңыраулы сағат әр жарты сағат сайын 1 рет, ал толық сағат сайын сол уақытты көрсету санына тең қоңырау соғады. Сонда ол тәулігіне неше рет қоңырау соғады?
Есептеу
(1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12) * 2 + 24 * 2 = 204
A
204
B
200
C
24
Дұрыс жауабы: A — 204
Қорытынды
Жеңімпазды анықтау үшін әділқазы мүшелеріне сөз кезегін берейік.
Көңіл бөліп бұл кешке келгендерге көп рақмет.
Шын ниетпен қолдаған көрерменге — мың рақмет!