Нешінші сабақ
Үй құстары
Бұл сабақ жоспары 3-сынып оқушыларына үй құстары туралы түсінікті кеңейтуге, үй және жабайы құстарды салыстыра білуге, сондай-ақ құстарға қамқорлық жасау мәдениетін қалыптастыруға бағытталған.
Сабақ мақсаттары
- Үй құстары туралы түсініктерін кеңейту.
- Тауық, үйрек, қаз, қораз, күркетауықты ажырата білу.
- Балапан мен шөжені ажырата білу.
- Сыртқы түрі, мекені, қорегі, адамға пайдасын түсіндіру.
- Ойлау және сөйлеу қабілетін дамыту.
- Дұрыс әрі толық жауап беруге дағдыландыру.
- Салыстыру арқылы үй құстарын дала құстарынан ажырату.
- Үй және жабайы құстарға қамқорлық сезімін ояту.
- Күту, баптау, қорғау туралы түсінік қалыптастыру.
Көрнекіліктер мен материалдар
- Компьютер, слайд: «Құстардың пайдасы»
- Құстардың суреттері
- Қосымша әдебиет: қазақ халық ертегісі
- Туралған көк шөп
- Бидай
- Тары
- Қарақұмық
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Сабақ:
- Айналамен таныстыру
- Сабақ реті:
- Екінші сабақ
- Апта күні:
- Сәрсенбі (аптаның үшінші күні)
- Жыл мезгілі:
- Көктем
Психологиялық сәт
Мұғалім оқушыларды тақтаның алдына шақырып, дөңгелене тұрып қол ұстастырады. Мұғалім: «Мен мейірімді адаммын» дейді де, әр балаға: «Ал сен қандай баласың?» деп кезекпен сұрақ қояды.
Балалардың жауап үлгілері:
«Мен ақылдымын», «Мен тәртіптімін», «Мен әдептімін», «Мен жақсымын», «Мен әдемімін», «Мен тіл алғышпын».
Соңында мұғалім оқушыларды орындарына отырғызып, сабақ бойы осы тәртіп пен зейінді сақтауға ынталандырады.
Үй тапсырмасын тексеру
Өткен тақырып бойынша сұрақ-жауап ұйымдастырылады, оқушылардың жауап беру дағдысы мен толық сөйлеуі қадағаланады.
Жаңа сабақ: суретпен таныстыру және жұмбақтар
Мұғалім суреттерді көрсетеді: тауық, қаз, үйрек, қораз.
Барлығын бір сөзбен атау: үй құстары.
Жұмбақтар
-
Дүниеде бір молда,
Уағында азан оқиды.
Мезгілінде айқайлап,
Қайтып кеп жер шоқиды.
Жауабы: Қораз -
Басында айдары,
Иекте сақалы бар.
Үстінде күжірейген тоны бар.
Жауабы: Күркетауық -
Ақ сарайын талқандап,
Шықты біреу талтаңдап.
Жауабы: Балапан -
Қық-қық етеді,
Кезіп жүріп көшені,
Жата қалса орнына
Ақ доп тастап кетеді.
Жауабы: Тауық -
Кеудесі қайқаңдап,
Жүреді байпаңдап.
Жауабы: Қаз -
Суға түссе балықтай,
Жүзе берер жалықпай.
Жауабы: Үйрек
Негізгі ой: Тауық, қаз, үйрек, күркетауық — үй құстары. Адамдар оларды асырап, баптайды, өйткені құстың еті мен жұмыртқасы тағамға жұмсалады, ал жүні мен мамығы жастық, көрпе, күртеше сияқты тұрмыстық бұйымдарға қажет.
Үй құстары жәндіктермен, жеммен және тамақ қалдықтарымен қоректенеді. Оларға арнайы жылы қора салынады (тауық қора), бұл құстарды қауіптен қорғайды.
Слайд: «Құстардың пайдасы»
Слайд арқылы үй құстарының адам өміріндегі пайдасы жүйеленіп көрсетіледі: тағам, тұрмыстық бұйым, еңбекке/шаруашылыққа көмегі.
Поэзия минуты
Оятпа, қораз, сен бізді,
Өзім де сездім таң атты.
Сенсіз-ақ білем мезгілді,
Танимын енді сағатты.
Тауық тары жинапты,
Оны ешкімге қимапты.
Бөтегесін толтырып,
Қамбасына құймапты.
Карточкамен жұмыс (деңгейлік тапсырмалар)
- 2–3 деңгей: 6 құстың ішінен үй құстарын белгілеу.
- 4 деңгей: 2 құстың ішінен үй құсын белгілеу.
Көрмемен жұмыс: құстардың қорегі
Ыдыстарға туралған көк шөп, бидай, тары, қарақұмық салынып қойылады. Оқушылар әрқайсысын атап, бұл тағамдардың кімге арналғанын анықтайды.
Қорытынды:
Бұл — құстардың және олардың балапандарының қорегі. Адамдар құстарды күтіп-баптап, мәпелеп өсіретіндіктен, оларды үй құстары деп атайды.
Сергіту сәті
Қуыр-қуыр-қуырмаш,
Тауықтарға бидай шаш.
Әжең келсе, есік аш,
Қасқыр келсе, мықтап қаш.
Суретпен жұмыс: құстардың күтімі
Оқушылар суреттер бойынша құстарды күту жолдарын әңгімелейді: уақытында су беру, жем-шөп беру, қораны таза ұстау, қауіптен қорғау. 2–3 деңгей оқушылары жауап береді, 4 деңгей оқушысы қорытындылап қайталайды.
Ойын: «Анасын тап»
Мақсат — балапан мен шөжені ажырата білу. Бір қатарға балапандардың, екінші қатарға шөжелердің суреттері таратылады. Әр оқушы өз «баласын» тауып, үлкен етіп салынған тауық пен қаздың суреттерінің жанына дұрыс орналастырады.
Қосымша әдебиет және бақылау күнделігі
Мұғалім қазақ халық ертегісі «Екі әтеш» шығармасын оқып береді. Талқылау сұрақтары:
- Неліктен ертегі «Екі әтеш» деп аталады?
- Әтештердің қылығы дұрыс па?
- Сендердің араларыңда осындай қиқар балалар кездесе ме?
Бақылау күнделігімен жұмыс
- Шұбар тауыққа шөжелерін тауып беру.
- Санау және түстерді қайталау.
Қорытындылау
Талқылау сұрақтары:
- Бүгін қандай құстармен таныстық?
- Неліктен оларды үй құстары дейміз?
- Айырмашылықтары мен ұқсастықтарын атаңдар.
- Үй құстарының пайдасы қандай?
- Құстар көп болып өсуі үшін не істеу керек?
Оқушылардың қорытындысы: құстарды күту керек — уақытында су беру, жем-шөп беру, қорасын таза ұстау.
Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, дұрыс жауап беруі, тапсырмаларды орындауы және топтық жұмысқа қатысуы ескеріледі.
Үй тапсырмасы
«Үй құстары» мәтінін оқып келу.