Тойсаң тобаңнан жаңылма

Қанағат туралы мақал-мәтелдер

Қанағат — қазақ дүниетанымында адамды сабырға, шүкірлікке, артық құмарлықтан тыйылуға үндейтін маңызды ұғым. Төмендегі мақал-мәтелдер қанағаттың қадірін, ынсаптың берекесін және шектен шыққан ашкөздіктің зиянын айқын көрсетеді.

Негізгі ойлар

Ер азығы — қанағат.

Нағыз ерге тірек болатын — барға шүкір етіп, нәпсіні тізгіндеу.
Әркім қолда барын ұсынады.

Ниет пен ықылас көбіне мүмкіндікпен өлшенеді: адам барымен бөліседі.
Қанағат қарын тойғызар, қанағатсыз жалғыз атын сойғызар. (Майқы би)

Қанағат адамды тоқ етеді, ал қанағатсыздық барын да рәсуа қылады.
Қанағатсыздың көзі үлкен, ақылсыздың сөзі үлкен.

Ашкөздің қалауы шексіз, ал ойсыздың дауысы қатты болады.
Қанағатсыз жан — пілге оқталған жалын.

Қанағатсыздық ішкі отты күшейтіп, адамды өзіне де, өзгеге де қатерлі етеді.

Шүкіршілік пен тәубе туралы

Тойсаң, тәубе қыл.

Жеткеніңе шүкір етіп, тәкаппарлыққа жол берме.

Тойсаң, тәубеңнен жаңылма.

Молшылықта да кішіпейіл болып, шүкіршілік қалпын сақта.

Тізеден суға — белден тәубе.

Қиындық артқан сайын адамға сабыр мен тәубе бұрынғыдан да қажет.

Ынсап, береке және қанағат

Ынсап сайын — береке.

Өлшем мен әділдік бар жерде ризық та, тыныштық та көбейеді.

Тегін келген аттың тісіне қарама.

Сыйға сын іздемей, ықыласты қадірле.