Қазақша рефераттар

Ауаның салыстырмалы және абсолют ылғалдылығы

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Ауаның ылғалдылығы ұғымын енгізу, оның күнделікті өмір мен адам тіршілігіндегі маңызын түсіндіру. Ауаның ылғалдылығын өлшейтін құралдармен таныстыру және олардың жұмыс принципін қарастыру.

Дамытушылық

Оқушылардың білім деңгейін, білім мазмұнының тұрақтылығын және оны меңгерудегі іскерлік пен дағдыны бақылау.

Тәрбиелік

Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, өзара сыйластық пен әдептілікке тәрбиелеу.

Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1Сәлемдесу.
  2. 2Оқушыларды түгендеу.
  3. 3Сынып бөлмесінің тазалығын тексеру.
  4. 4Сабаққа дайындығын тексеру (жұмыс орны, отырысы, сыртқы келбеті).
  5. 5Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Үй тапсырмасын тексеру және қайталау

Теория

Теориялық білімді тексеру, негізгі ұғымдарды нақтылау.

Практика

Практикалық тапсырмалардың орындалуын тексеру.

Есептер

Шығарылған есептердің дұрыстығын талдау.

Жаңа материалды қабылдауға дайындық және мақсат қою

Жаңа тақырыпқа кіріспе ретінде булану мен конденсацияға қатысты негізгі сұрақтарды еске түсіреміз. Бұл бөлім оқушылардың алдыңғы білімін белсендіруге және сабақ мақсатын нақтылауға көмектеседі.

Қайталау сұрақтары

  • Қандай құбылыс булану деп аталады?
  • Сұйықтың газ тәріздес күйге ауысуының қандай екі әдісін білесіңдер?
  • Кебу дегеніміз не?
  • Қаныққан және қанықпаған бу дегеніміз не?
  • Қаныққан бу қысымының көлемге, температураға және заттың тегіне тәуелділігі қандай?
  • Сұйықтың кебу жылдамдығы неге тәуелді?
  • Конденсация процесі дегеніміз не?
  • Сырттан жылу берілмегенде кебетін сұйық температурасының төмендеу себебін түсіндіріңдер.
  • Неліктен қалыпты жағдайларда буланып жатқан сұйықтың температурасы өзгеріссіз қалады?
  • Булану кезінде энергия жұтыла ма, әлде бөліне ме? Ал конденсация кезінде ше?
  • Бұлттардың пайда болуын түсіндіріңдер.

Жаңа материал: Ауаның ылғалдылығы

Негізгі түсінік

Жер бетіндегі су қоймаларынан (мұхиттар, теңіздер, өзендер) және өсімдіктер бетінен су үздіксіз буланады. Осы булану нәтижесінде атмосфералық ауа құрамында су буы болады. Ауадағы су буының мөлшері ауаның ылғалдылығы арқылы сипатталады.

Абсолют ылғалдылық

Белгілі бір көлемдегі ауада нақты бар су буының мөлшерін сипаттайды.

Салыстырмалы ылғалдылық

Берілген температурада ауадағы су буының қысымын қаныққан бу қысымымен салыстыру арқылы анықталады.

Формула (ұғымдық жазылуы)

φ = p / pқ · 100%

Мұндағы p — ауадағы су буының қысымы, pқ — берілген температурадағы қаныққан бу қысымы.

Өлшеу құралдары және анықтамалар

  • Психрометр және гигроскоп құрылымы мен жұмыс істеу принциптерімен танысу.
  • Психрометрлік кесте: көрсеткіштер бойынша салыстырмалы ылғалдылықты табу.
  • Шық нүктесі: ауаның ылғалдылығын сипаттайтын маңызды шама.

Оқушы түсінігін тексеру: сұрақтар мен есептер

Талдау

§17 бойынша сұрақтарды талдау және тақырыпты бекітуге арналған жаттығуларды орындау.

1-есеп

Тоңазытқыштан шығарылған жеміс терлей ме, егер оның температурасы +3°C болса, ал атмосферадағы су буының қысымы:

  • a) 30 мм сын.бағ
  • ә) 10 мм сын.бағ
  • б) 5 мм сын.бағ

2-есеп

Құрамындағы су буының қысымы 11,2 мм сын.бағ, температурасы 21°C болатын ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтаңдар.

3-есеп

Бөлмедегі ауаның температурасы 20°C. Егер құрғақ және ылғал термометр көрсетулерінің айырмасы 5°C болса, психрометрдің ылғал термометрі нені көрсетеді?

Бекіту және дағдыландыру

Эксперименттік жұмыс

№6 эксперименттік тапсырманы орындау арқылы ауаның ылғалдылығын өлшеу және нәтижені түсіндіру дағдыларын бекіту.

Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау

Сабақ барысындағы белсенділік, сұрақтарға жауап беру және есептерді шығару сапасы бойынша бағалау.

Үй тапсырмасы

§17. «Ауаның ылғалдылығы» тақырыбын оқу және материалды бекітуге арналған тапсырмаларды орындау.