Интернет тобының сұрақтары

Сабақ туралы мәлімет

Тақырыбы

Информатика пәнінің алғырлары

Түрі мен типі

Сабақтың түрі: дәстүрлі емес сайыс сабақ
Сабақтың типі: қалыптан тыс

Әдістері

сұрақ–жауап
практикум
көрсете баяндау
топпен және жеке жұмыс

Көрнекілігі

Интерактивті тақта (ойын презентациясын көрсетуге арналған).

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушылардың информатика пәнінен алған білімдерін жинақтау, меңгеру деңгейін бақылау және бағалау.

Дамытушылық

Ойлау қабілетін, компьютерлік сауаттылық пен іскерлікті, танымдық және логикалық дағдыларды дамыту; пәнге қызығушылық пен белсенділікті арттыру.

Тәрбиелік

Білімге құштарлыққа, шығармашылыққа, ойын еркін жеткізе білуге, топта бірлесе жұмыс істеуге, тәртіптілікке, сабырлылыққа, еңбекқорлық пен ұқыптылыққа тәрбиелеу; ұшқыр ойлы, шығармашыл тұлға қалыптастыру.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылар өз орындарына отырғызылады. Әр топта 5 оқушы болады, олардың біреуі топ басшысы (капитан) болып сайланады. Сайысушы топтар үстелдің екі шетіне орналасады.

Мұғалімнің кіріспе сөзі (редакцияланған)

Құрметті ұстаздар, оқушылар және қонақтар! Баршаңызды бізбен бірге қызықты информатика әлеміне саяхаттауға шақырамыз.

Өздеріңізбен бірге ойлау жылдамдығын, тапқырлықты, шапшаңдықты және көтеріңкі көңіл күйді алып жүруді ұмытпаңыздар.

Бүгінгі сайысымыз информатиканы үйренушілерге, үйретушілерге, информатиканы сүйетіндерге және әлі де толық таныс емес жандарға арналған.

Сайысқа 7-сынып оқушыларынан құралған үш топ қатысады. Бұл ойын-сабақ жыл басынан бері өткен тақырыптар бойынша білімді ойын элементтері арқылы тексеруге бағытталған.

Сайыс басталар алдында жеребе тастау арқылы топ атаулары анықталады: капитандар тақтадағы сандардың ішіне жасырылған атауды таңдайды.

Әділ қазылар алқасы

Төрайымы: көрсетілмеген
Мүшелері: 1), 2), 3) (көрсетілмеген)

Ереже

Тапсырмалар топпен ақылдасып орындалады. Әр кезең бойынша ұпай жиналып, қорытындыда жеңімпаз анықталады.

Сайыстың кезеңдері (7 кезең)

1. Таныстыру кезеңі
старт

Командалардың өзін таныстыруы.
2. «Сәттілік» кезеңі
15 сұрақ / 2 минут

Әр топқа 15 сұрақ беріледі. 2 минут ішінде жауаптарын қағазға жазады. Уақыт біткен соң топ мүшелерінің бірі жауаптарды оқиды. Әр дұрыс жауап — 5 ұпай.
3. «Шешімін тап!»
әр тапсырма 10 ұпай

Ұпайы көп топтың капитаны бастайды. Капитандар жасырылған жұмбақ пен логикалық есепті шешеді; шешім бойынша шыққан сөздің қызметін айтады.
4. «Байқағыштығыңды байқат!»
2 минут / 10 ұпай

Берілген екі суреттен 10 айырмашылықты 2 минут ішінде табу керек. Ең жоғары баға — 10 ұпай.
5. «Ғажайып алаң»
тақырыптық ұпайлар

Үш тақырып бойынша сұрақтар беріледі. Жауап беруді ұпайы жоғары топ бастайды. Дұрыс жауап бермесе, басқа топ жауап беріп, ұпайды өзіне алады.
6. Информатика терминдері
3 минут

Бастапқы сөз берілгеннен кейін капитан 3 минут ішінде соңғы әріптен басталатын информатика терминдерін тізбектеп жазады. Көбірек жазған капитан жеңеді.
7. Жанкүйерлер сайысы
5 ұпай

Көрерменнен бір оқушы шақырылады: сол қолымен үш үшбұрыш, оң қолымен шеңбер салады. Жанкүйер алған ұпайды қалаған тобына береді. Сонымен қатар анаграмма тапсырмасы орындалады.

2-кезең: «Сәттілік» — сұрақтар

Төменде үш топқа арналған сұрақтар мен күтілетін жауаптар берілген. Әр дұрыс жауап — 5 ұпай.

«Интернет» тобы

№	Сұрақ	Жауап
1	1 байт неше биттен тұрады?	8
2	Ақпараттық процестер қандай?	сақтау, алмасу, өңдеу
3	Қатар басылған қай екі перне терезені жабады?	Alt + F4
4	Компьютердің ең негізгі құрылғылары?	жүйелік блок, пернетақта, монитор
5	Ақпаратты кері кодтау қалай аталады?	декодтау
6	Бұл пернені бір рет басса, бас әріптер енгізіледі.	Caps Lock
7	Ақпаратты қағазға басып шығаратын құрылғы?	принтер
8	Бірінші электронды есептеуіш машина қашан жасалды?	1946 жылы, АҚШ (Пенсильвания университеті)
9	Процессорды басқа құрылғылармен жалғастыратын арна?	шина
10	Ақпаратты белгілі бір алфавит арқылы құпиялап жазу?	кодтау
11	Жыпылықтап тұратын тік сызықша?	меңзер
12	Адам немесе құрылғы ақпарат қабылдайтын физикалық процесс?	сигнал
13	Windows-тің негізгі экраны?	жұмыс үстелі
14	Алғашқы программист әйел?	Ада Августа Лавлейс
15	Деректерді сақтауға арналған құрылғы?	жады

«Ақпарат» тобы

№	Сұрақ	Жауап
1	Экранның төменгі жағындағы жіңішке жолақ?	тапсырмалар тақтасы
2	Windows сөзінің қазақша аудармасы?	терезе
3	Жақтаулармен шектелген төртбұрышты аймақ?	терезе
4	Нақты бір файлды көрсететін арнайы белгішелер?	таңбашалар
5	Жою пернесі?	Delete
6	Компьютерден өшірілген құжаттар сақталатын орын?	себет (Корзина)
7	Меңзердің оң жағындағы таңбаларды өшіретін перне?	Delete
8	Қатар басылған қай екі перне әрекетті болдырмайды?	Ctrl + Z
9	«Компьютер» сөзі латын тілінен аударғанда нені білдіреді?	есептеу
10	Сурет салуға арналған бағдарлама?	Paint
11	Ауқымды желіге қосылу үшін қажет құрылғы?	модем
12	Басу құрылғыларының түрлері?	лазерлік, матрицалық, бүріккіш
13	Адам денсаулығына зиянды деп саналатын құрылғы?	монитор
14	Компьютер жанына қойылатын өсімдік?	кактус
15	Компьютердің барлық мәліметтерді өңдеу жұмысын ұйымдастыратын программалар жүйесі?	операциялық жүйе

«Компьютер» тобы

№	Сұрақ	Жауап
1	Монитор, жүйелік блок, пернетақта — компьютердің қандай құрылғылары?	негізгі
2	Компьютердің экранына ақпаратты шығаратын құрылғы?	дисплей (монитор)
3	Ақпараттық процестерді зерттейтін ғылым?	информатика
4	Ақпараттық процестерді жүзеге асыратын құрылғы?	компьютер
5	Екілік жүйенің сандары?	0, 1
6	Дүниежүзілік компьютерлер арасындағы байланыс ортасы?	интернет
7	Компьютердің ақпаратты уақытша сақтайтын құрылғысы?	жедел (оперативті) жады
8	Логарифм сызғышын ойлап тапқан оқымысты?	Д. Робертсон
9	Алғашқы автоматты есептеуіш техниканың авторы?	Чарлз Бэббидж
10	Компьютердің «миы»?	процессор
11	Монитор экранындағы түрлі түсті нүктелер?	пиксель
12	Enter пернесі басқаша қалай аталады?	енгізу пернесі
13	Қағаздағы кескінді компьютер жадына енгізетін құрылғы?	сканер
14	Қазіргі кезде кең таралған операциялық жүйе?	Windows
15	Адам мен компьютер арасындағы қарым-қатынас тәсілі?	интерфейс

3-кезең: «Шешімін тап!» — жұмбақтар мен логикалық есептер

Әр тапсырма — 10 ұпай. Капитан жұмбақтың шешімін айтып қана қоймай, шыққан сөздің қызметін де түсіндіреді.

1-топ

Жұмбақ

Батырманы басасың, қажетіңді ашасың.

Жауабы: Enter пернесі
Логикалық есеп

Ұшақ А қаласынан Б қаласына дейінгі қашықтықты 1 сағат 20 минутта ұшты, ал кері жолда 80-ақ минут ұшты. Бұл қалай?

2-топ

Жұмбақ

Компьютермен енеді, қағазға басып береді.

Жауабы: принтер
Логикалық есеп

Дәрігер науқасқа 4 дәрі беріп: «әрқайсысын жарты сағат сайын ішіп отырыңыз» деді. Дәрілерді толық ішіп бітіруге қанша уақыт кетеді?

3-топ

Жұмбақ

Ақпаратты сақтап, таратады; жұртты өзіне қаратады.

Жауабы: тасымалдаушы дискілер
Логикалық есеп

Математик шағын қалашыққа келіп, шашын қидырмақ болады. Қалада екі шаштараз ғана бар. Бірінші шаштараздың шашы ұқыпсыз қырқылған. Математик қай шеберге барады?

4-кезең: «Байқағыштығыңды байқат!»

Берілген суреттерден 10 айырмашылықты 2 минут ішінде табу қажет. Қазылар алқасы табылған айырмашылық санына қарай бағалайды. Ең жоғары баға — 10 ұпай.

5-кезең: «Ғажайып алаң» — тақырыптық сұрақтар

Сұрақтар үш тақырыпқа бөлінген. Дұрыс жауап бермеген жағдайда басқа топ жауап беріп, ұпайды иелене алады.

1) «Ақпарат, компьютер»

№	Сұрақ	Жауап	Ұпай
1	«Ақпарат» латынның қандай сөзінен шыққан?	informatio	10
2	Табиғат көріністері, кескін, дәм, иіс арқылы алынатын ақпарат қалай аталады?	бейнелі ақпарат	20
3	Бір белгі тобынан екіншісіне көшіру ережесі қалай аталады?	код	30
4	Ағылшын тілінде екілік таңбалар қалай аталады?	binary digit	40

2) Windows операциялық жүйесі

№	Сұрақ	Жауап	Ұпай
1	Операциялық жүйе дегеніміз не? Түрлері қандай?	ОЖ — компьютерді басқаруға, ақпаратты сақтауға және қосылған құрылғылардың жұмысын ұйымдастыруға арналған программалар жиыны. Түрлері: MS-DOS, Windows 98/2000/XP/Vista/NT және т.б.	10
2	Бас мәзір қалай ашылады және қандай командалардан тұрады?	«Іске қосу» батырмасы арқылы ашылады. Командалар: Бағдарламалар, Құжаттар, Баптау, Табу, Анықтама және көмек, Орындау, Компьютерді өшіру және т.б.	20
3	Жүйелік блоктың ішкі құрылғыларын ата.	қатқыл диск, процессор, дискжетек, жедел жады және т.б.	30
4	Қосымша құрылғылармен бірге жабдықталатын программалар қалай аталады?	драйверлер	40

3) Paint графикалық редакторы

№	Сұрақ	Жауап	Ұпай
1	Paint бағдарламасын қалай іске қосамыз?	Пуск → Все программы → Стандартные → Paint	10
2	Әрекетті болдырмау үшін қандай команданы орындаймыз?	Правка → Отменить	20
3	Суретті сақтау үшін қандай команда орындалады?	Файл → Сохранить как…	30
4	Беттің масштабын қалай өзгертеміз?	Вид → Масштаб → …	40

6-кезең: Информатика терминдерін тізбектеу

Тапсырма шарты

Бастапқы сөз беріледі. Капитан 3 минут ішінде сол сөздің соңғы әрпінен басталатын информатика терминдерін жазады. Көбірек термин жазған капитан жеңімпаз атанады.

Үлгі тізбек

Нұсқа 1

Монитор → Рамблер → Робот → Тышқан → Ноутбук → Компьютер → Растр

Нұсқа 2

Дискета → Ақпарат → Трафик → Колонтитул → Логика → Алгоритм

7-кезең: Жанкүйерлер сайысы және анаграмма

Жанкүйер тапсырмасы

Көрерменнен бір оқушы ортаға шақырылады. Екі қолына да бор беріледі: сол қолымен — үш үшбұрыш, оң қолымен — шеңбер сызуы керек. Бағасы — 5 ұпай. Жанкүйер ұпайды өзі қалаған топқа береді.

Анаграмма: артық сөзді тап

Экранда сөздер анаграмма түрінде беріледі. Қайсысы артық екенін тауып, себебін түсіндіру керек.

Анаграмма	Дұрыс жауабы
ТЕРЧЕСВИН	винчестер
ТАКЕДИС	дискета
АКТКОМКСИДП	компакт диск
СОРЕЦПРОС	процессор

Қорытынды

Бүгінгі сайыс сабағымыз өз мәресіне жетті. Келесі кезекте жеңімпазды анықтау үшін сөз әділқазылар алқасына беріледі. Командалар әр кезең бойынша жинаған ұпайларына сәйкес бағаланады.

Нәтиже

Жеңімпаз команда анықталады.
Жеңген оқушылар марапатталады.
Барлық қатысушылардың белсенділігі атап өтіледі.