Қазіргі уақытта мектеп реформасына көптеген бір жақты өзгерістер енгізіліп, мектеп ісінің ішкі - сыртқы жүйесі түгелімен өзгеріп келе жатқаны белгілі
12 жылдық білім беру жағдайында жаңа тұрпатты бастауыш мектеп мұғалімін дайындау
Жас ұрпаққа сапалы білім мен ұлағатты тәрбие беру, өміріне жолдама алуына барлық жағдай жасау үшін білім беру ісін әлеуметтендірудің маңызы зор. Қазіргі уақытта мектеп реформасына көптеген біржақты өзгерістер енгізіліп, мектеп ісінің ішкі және сыртқы жүйесі түгелдей өзгеріп келе жатқаны белгілі.
Қазақстан Республикасында білім беруді дамыту тұжырымдамасына сәйкес 12 жылдық білім беру жүйесіне көшу жағдайында жас ұрпаққа білім беруде оның жеке-дара ерекшеліктеріне мейлінше мән бере отырып, оқушының мектепте алған білімі бүкіл өмірлік азығына айналатындай етіп оқыту, оны өмірге дайындау және мамандық таңдауға бағыттау — бүгінгі қоғамның білім саласындағы кезек күттірмейтін ауқымды мәселелерінің бірі.
12 жылдық білім беруге көшудің негізгі нәтижелері
- Қазақстандық білім жүйесін реформалауды қамтамасыз етеді.
- Шығармашылық тұрғыдан дамыған жеке тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа ұлттық үлгіні жасауға ықпал етеді.
- «Жалпыға арналған білім» ұстанымынан «әркімге өмір бойы білім» үлгісіне саналы көшуді жеделдетеді.
- Әлемдік білім кеңістігіне жедел енуді қолдайды.
Жаңа формациядағы мектептің басты сұрақтары
12 жылдық білім беру орталығы ғалымдарының зерттеулеріне сүйенсек, жаңа қоғамдық формация жағдайында мектеп пен мұғалімдер алдында тұрған негізгі міндеттер оқушыға білім нәрін бере отырып, мына екі сұраққа нақты жауап табуға бағытталады:
Негізгі міндет
Баланы оқуға қалай үйретеміз?
Негізгі міндет
Ойлауға қалай үйретеміз?
Жаңа мазмұндағы білім жүйесін мектеп өміріне енгізуде мұғалім педагогика, психология, философия, физиология және басқа да ғылым салаларының тиімді зерттеу нәтижелеріне, сондай-ақ әлемдік озық тәжірибедегі алдыңғы қатарлы идеяларға сүйенеді.
Жаңа кезеңдегі мұғалімнің шығармашылық іс-әрекетінің өзегі — зерттеушілік қызмет, үздіксіз ізденіс, оқушымен және ата-анамен тығыз ынтымақтастық. Қабілетке бағытталған оқыту процесі әр педагогтің өзіне, өз ісіне және өзгеге деген жауапкершілігі артқан, ал оқушымен қарым-қатынас берік сенімге негізделген жағдайда ғана нақты нәтижесін көрсетеді.
А.К. Марков пікірінше, мұғалімнің кәсіби-зерттеушілік ұстанымы өз кәсібін шығармашылық деңгейде терең меңгерген кезде ғана айқын көрінеді.
12 жылдық білім беру жүйесіне көшу кезеңінде мұғалімнің кәсіби жетілуі мен дамуына қатысты көптеген мәселелердің көтерілуі — заңды құбылыс. Өйткені, Ы. Алтынсариннің «Мұғалім — мектептің жүрегі» деген сөзі дәл осы жауапкершілікті аңғартады: негізгі салмақ мұғалімнің еңбегіне түседі.
Жаңа тұрпатты педагогтің миссиясы
Ойы жүйрік, ақылы жетік, бәсекеге қабілетті, өзгерістерге бейім жеке тұлғаны қалыптастыру.
Кәсіби ұстаным
Бұйрыққа негізделген басқарудан бас тартып, мұғалімнің дербестігі мен жауапкершілігін күшейту.
Ахмет Байтұрсыновтың «Жақсы мұғалім мектепке жан кіргізеді» деген тұжырымы бүгінгі күні болашақ мұғалім тұлғасын қалыптастыруға жаңаша көзқараспен қараудың маңызын айқындай түседі.
Бұрын жоғарыдан берілетін бұйрық арқылы жұмыс істеп, нәтижесі жөнінде есеп берумен шектелу үрдісі әлсіреп, білім беруді ізгілендіру бағыты алдыңғы қатарға шықты. Бұл болашақ маманның өз іс-әрекетіне өзі жауап беріп, оған ұқыптылықпен қарап, өз ойын, білімі мен білігін сенімді түрде жүзеге асыруына кең мүмкіндік береді.
Сондықтан педагогикалық практика кезеңінде шығармашылықпен жұмыс істеуге жағдай қаншалықты көп берілсе, болашақ маманның тұлға ретінде жетілуіне де соншалықты мүмкіндік жасалады. Ізгілендіру мұғалім мен оқушы қарым-қатынасына өзгеріс енгізіп, болашақ педагогтің адамгершілігі мол, икемді, инабатты, кішіпейіл, әдепті тұлға ретінде қалыптасуын қолдайды.
Қорытынды ой
Болашақ маман өзінің педагогикалық іс-әрекетінде еркіндік шеңберінің кеңдігін сезініп, жаңа мазмұнды білім берудің талаптарына сай жаңаша ойлай алуы тиіс. Жаңарған мектептің тірегі — кәсіби тұрғыдан кемелденген, зерттеуші, ынтымақтастыққа ашық мұғалім.