Сан есім сұрақтарын ата
Тілді үйрену – өмір талабы
Тіл үйрену – уақытша мақсат емес, өмір бойы қажет болатын құндылық. Бүгінгі сабақта біз қазақ тілінің қоғамдық рөлін түсініп, сан есім тақырыбын бекіте отырып, өз ойымызды жүйелі жеткізуге және бір-бірімізді тыңдай білуге үйренеміз.
Түрткі ой: Адамның ең жақсы қасиеттерінің бірі – өзгеге жақсылық пен сәттілік тілеу. Бүгінгі сабақта сендерге жақсы көңіл күй мен сәттілік тілеймін. Көңілдерің гүлдей жайнай берсін.
Қайталау және ынталандыру тапсырмалары
Сұрақтар топтамасы
- 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілін ата.
- 2. Қай тілде сөйлей аласың?
- 3. Көп тіл білу пайдалы ма? Неліктен?
- 4. Сан есім дегеніміз не?
- 5. Сан есім қандай сұрақтарға жауап береді?
- 6. Сан есім неше түрге бөлінеді?
- 7. Қазақ тілі мемлекеттік мәртебені қай жылы алды?
- 8. Қазақ тіл білімінің негізін салушы кім?
- 9. Тілдер мерекесі қай күні аталып өтеді?
Жаттау тапсырмасы
Тіл туралы үзінділерді, мақал-мәтелдер мен қанатты сөздерді мәнерлеп жаттау. Мақсат — ойды көркем әрі дәл жеткізу мәдениетін дамыту.
Қазақ халқы: «Өнер алды – қызыл тіл», — дейді. Бұл сөз шешен сөйлеудің, орынды ой айтудың қадірін айқындайды.
Ойын элементі: «Тоғызқұмалақ»
Сабақта тапсырмаларды ойын элементтерімен байланыстыра отырып орындау оқушылардың белсенділігін арттырады және бірлескен жұмысты жандандырады.
Мәтінмен жұмыс: «Өмір талабы»
Тіл әрбір адамға өмір бойы керек. Жер бетінде халық та, тіл де көп. Ғалымдар дүние жүзінде шамамен бес мыңдай тіл бар деп есептейді. Қазіргі уақытта көп тіл білу – өмір талабы. Көп тіл білетін адамды полиглот деп атайды.
Қазақтар: «Өнер алды – қызыл тіл», — дейді. Өз ойын шешен тілмен жеткізе білген адамдарды ерекше бағалайды. Тіл тағдыры – ел тағдыры деп санайды.
Қазақ тілі – өте бай, көркем тіл. Қазақ тілі түркі тілдер тобына жатады.
Есте сақта: Г. Гегель: «Өз ана тіліңді қадір тұтпасаң, ата-анаңды да, еліңді де сүйе алмайсың.»
Мәтін бойынша топтық тапсырмалар
1-топ
Түйін сөздерді анықтаңдар.
2-топ
Қанатты сөздерді табыңдар.
3-топ
Тәрбиелік мәні бар сөйлемді белгілеңдер.
Белсенді әдіс: «Даналық ағаш»
Оқушылар мәтінді жылдам әрі мұқият оқиды. Содан кейін әрқайсысы мәтін бойынша күрделі сұрақ құрастырып, қағазға жазады.
Жүргізушінің қолында сандықша болады. Оқушылар кезекпен өз сұрақтарын сандықшаға салады.
Әр оқушы сандықшадан бір сұрақ алып, оны дауыстап оқып, мүмкіндігінше толық жауап береді.
Бекіту: сөйлемдерді толықтыр
Қажетті сөздерді қойып, сөйлемдерді толықтырыңдар. (қазақша, қызыл тіл, заман, халықтың, тілден)
1. Көп тілді білу — ______ талабы.
2. Мен ______ сөйлеймін.
3. Өнер алды — ______.
4. Басқа пәле — ______.
5. Тіл — ______ жаны.
Үй тапсырмасы
- 1 Тіл туралы мақал-мәтелдер мен қанатты сөздерді жаттау.
- 2 Мәтінді мазмұндау.
- 3 «Мемлекеттік тіл» тақырыбында шағын шығарма жазу.
Ақпарат
Петропавл қаласы, №42 орта мектеп КММ
Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі: Аманжолова Т. Т.