КЭШ
Кэш туралы қысқаша түсінік
Кэш — процессор мен негізгі жадтың (RAM) арасындағы өте жылдам буферлік жады. Оның негізгі мақсаты — процессордың жоғары жылдамдығы мен негізгі жадтың салыстырмалы баяу жұмысы арасындағы айырмашылықты «жабу». Кэште әдетте жиі қолданылатын деректер мен нұсқаулар сақталады, сондықтан процессор оларды RAM-ға жүгінбей-ақ тез алып, өңдей алады.
Кэш көлемі неге маңызды?
Жиі қолданылатын деректер қолжетімді болады
Кэш көлемі үлкен болған сайын, онда көбірек «пайдалы» деректер сақталып, қайталанатын жүгінулер азаяды. Соның нәтижесінде жүйе көптеген сценарийлерде жылдамырақ сезіледі.
Платформа мен чипсет шектеулері
Кейбір аналық тақшаларда (мысалы, Socket 7 дәуіріндегі) VIA, ALi, SiS сияқты шешімдерде кэштің іске асырылуы 1–2 МБ деңгейіне дейін шектелген. Өндірушілер құнын төмендету үшін чипсеттің мүмкіндіктерін толық пайдаланбай, 512 КБ кэшпен шыққан модификацияларды да ұсынған.
Үлкен кэш әрқашан қажет пе?
Практикада стандартты 512 КБ кэш көп тапсырмалар үшін өз міндетін орындай алады: жиі қайталанатын операцияларды «ұстап», кеңсе қолданбаларының ықшам кодын тиімді сақтайды. Көп жағдайда 64 МБ жедел жадпен де жүйе қалыпты жұмыс істей береді.
Негізгі сұрақ
Сізге шын мәнінде үлкен кэш қажет пе, әлде сіздің жүктемеңіз үшін стандартты көлем жеткілікті ме?
Шешім қалай қабылданады?
Бұл көбіне қолдану сценарийіне байланысты: кеңсе жұмысы мен жеңіл қолданбаларда айырмашылық аз болуы мүмкін, ал жадқа жиі жүгінетін жүктемелерде кэштің пайдасы айқынырақ көрінеді.
Жылдамдық мәселесі қай кезде анық байқалады?
Жад шинасы «үлгермей» қалған кезде
Егер жедел жад пен жүйелік шина процессордың сұраныстарына уақытында жауап бере алмаса, кідіріс көбейеді. Осындай сәттерде кэш аса маңызды рөл атқарады: ол қажетті деректерді өзінде сақтап, процессордың тоқтап қалуын азайтады.
Нәтиже
Кэш — жүйенің «жедел көмекшісі»: жиі қолданылатын деректерді жақын ұстап, жалпы жұмысты бірқалыпты әрі жылдам етеді.