Сендерге көңілді әрі жайлы
Алтынбалық: мақсат, міндет және оқу қызметінің мазмұны
Бұл оқу қызметі балалардың танымдық, интеллектуалдық және эмоциялық-ерік-жігерлік аясын кеңейтуге, сөздік қорын байытуға бағытталған. Сонымен қатар шығармашылық ойлауды дамыту, қиын жағдайдан шығу жолын іздеу дағдыларын қалыптастыру және тыныс алу гимнастикасының қарапайым техникасымен таныстыру көзделеді.
Негізгі мақсат
Баланың дамуын кешенді қолдау: ойлау, тіл, эмоция, ерік және шығармашылық қабілеттер.
Оқыту тәсілі
Ертегі, қимылды амандасу, құм терапиясы элементтері, бейнелеу және релаксация.
Күтілетін нәтиже
Ынтымақтастық, қауіпсіз мінез-құлық, шығармашылық өнім және эмоционалдық жеңілдеу.
Қажетті материалдар
- Құмсалғыш және құмға арналған жабын мата
- Ойыншық балық (Алтынбалық бейнесі)
- Ылғалды түрлі-түсті құм
- Құмға арналған қалыптар (формалар)
- Қағаз, таяқша (дәстүрден тыс сурет салу үшін)
- Музыкалық сүйемелдеме
Оқу қызметінің барысы
1) Шаттық шеңбері және эмоционалдық байланыс
Балалар залға кіріп, шеңбер құрып тұрады. Құмсалғыш матамен жабылып, оның айналасына орындықтар қойылады.
Психологтың сөзі (үлгі)
«Қайырлы таң, балалар! Сендерді көргеніме қуаныштымын. Мен өз жылуымның бір бөлігін сендерге сыйлағым келеді. Қане, қол ұстасайық. Жылуды сездіңдер ме? Енді бір-бірімізге күлімдейік — көңіл күйіміз одан әрі жақсара түседі».
Одан кейін балалар қимылмен амандасады: қолмен–қол, шынтақпен–шынтақ, тіземен–тізе. Содан соң шеңбер бойымен орындықтарға отырады.
2) «Су асты әлемі» тақырыбын ашу
Әңгімелесу барысында балалар су асты әлемінде балықтар мен өсімдіктер өмір сүретінін еске түсіреді. Атырау қаласындағы Жайық өзенінде кездесетін балық түрлері аталады: бекіре, сазан, көксерке, табан, аққайран.
Назарға түйін
Су — түссіз әрі дәмсіз. Дегенмен сурет салғанда суды көбіне көгілдір түспен бейнелейміз.
Су асты өсімдіктері
Су асты өсімдіктері — балдырлар. Әдетте олардың түсі жасыл болады.
3) «Сиқырлы қағаз» және дәстүрден тыс сурет салу
Психолог балаларға «сиқырлы қағаз» таратады: кешегі сабақта салынған су асты әлемінің суреті. Енді сол суретке балдырларды қосу ұсынылады.
Дәстүрден тыс тәсіл қолданылады: балалар таяқшамен жоғарыдан төмен қарай ирек сызық жүргізіп, балдырдың бейнесін салады.
Тыныс алу жаттығуы (кептіру)
Балалар суретті «кептіру» үшін дем алу жаттығуын орындайды: мұрынмен тыныс алып, ауызбен баяу шығарады. Жаттығу 3 рет қайталанады.
Сурет кепкен соң қағазды аударып, шыққан бейнені табады: бұл — балық. Балалар балықтың түсі туралы ой бөліседі.
4) «Құм еліне» саяхат: ереже, ритуал және танысу
Психолог балаларды «Құм елімен» таныстырады. Құмсалғышта құм сақтаушы — Құм ханшайымы тұратыны айтылады. Ол көңілді, көп ойын мен ертегіні біледі, бірақ тек ережені сақтайтын балаларға ғана көмектеседі.
Құм еліне кіру салты
- Құмсалғышты айнала тұрып, қол ұстасу.
- Әр бала өз атын айту.
- Алақанды төмен қаратып құмсалғыш үстіне созу.
- Көзді жұмып, сиқырлы сөздерді бірге айту.
Сиқырлы сөздер
«Алақанымызды бағдарлап,
Тауып ал мейірім мен махаббат.
Құм ханшайымы, кел енді,
Тұрмыз күтіп біз қарап».
Музыка ойнап, перде артынан Құм ханшайымы шығады. Балалар көздерін ашып, қонақты қарсы алады.
5) Құм елінің ережелері
Қауіпсіздік және сыйластық
- Керіспеу, бір-бірін ренжітпеу.
- Құмды шашпау.
Шығармашылық еркіндік
- Пікір айтуға және жасауға болады.
- Тау, өзен, теңіз жасап, «өмір» сыйлауға болады.
«Ешкімді де ренжітпе,
Ештеңе де сен шашпа.
Бейбіт өмір бұл елде —
Достарым, есте сақта».
6) Ертегі: Алтынбалыққа достар табуға көмектесу
Музыка бәсең ойнайды. Психолог балаларды тыңдауға шақырып, Алтынбалық туралы ертегіні бастайды: Құм елінде ғажайып Алтынбалық өмір сүріпті. Оны бәрі жақсы көргенімен, оның жақын достары болмапты.
Бір күні ол басқа елде мейірімді, ақылды, көңілді балалар бар екенін естіп, «Олар маған міндетті түрде көмектеседі» деп ойлайды. Сөйтіп, балабақшаға хабарласып, балаларды Құм еліне шақырады.
Шешуші сұрақ
«Біз Алтынбалыққа көмектесе аламыз ба?»
7) Құммен жұмыс: «құм картинасын» жасау
Музыка ойнайды. Психолог құмсалғыштағы матаны алып тастайды. Балалар Алтынбалықты көріп, әсерімен бөліседі.
Балалар ылғалды құмнан Алтынбалыққа арнап достарын жасап көреді: әркім өз балығын қалыптармен немесе қолмен мүсіндейді. Жұмыс барысында балалардың белсенділігі, ұқыптылығы және бір-біріне қолдауы мадақталады.
Нәтижесінде балалар «біз шеберміз» деген сенімге келіп, ортақ мақсатқа жеткенін сезінеді: Алтынбалық енді жалғыз емес.
Қайталау және бекіту
Су асты өсімдіктері қалай аталады? Балдырлар.
Олардың түсі қандай? Жасыл.
8) Қоштасу және гигиена
Құм ханшайымы балалардың білімін, белсенділігін атап өтіп, Алтынбалыққа достар табуға көмектескендері үшін алғыс айтады да, қоштасады.
Жұмыс аяқталған соң психолог балаларға қол жууды ұсынады.
9) Релаксация ойыны: «Балықтар»
Музыка қосылады. Балалар өздерін кішкентай ғажайып балықтар ретінде елестетеді: суда еркін жүзіп, ойнайды. Оларға көңілді әрі жайлы.
Оқиға желісі
- Балалар «балық» болып жүзіп, еркін қимылдайды.
- Кенет «залым акула» пайда болады — қорқыныш сезімі туындайды.
- Балалар «су түбіне» тығылып, тынышталады, қауіп өткенін күтеді.
- Акула кетеді — балалар қайтадан жайлы қалыпқа түсіп, бірқалыпты тыныс алады.
Ойын балаларға эмоцияны тануға, қорқынышты қауіпсіз түрде «өткеруге» және қайтадан тыныш күйге оралуға көмектеседі.
10) Рефлексия және Құм елінен шығу салты
Психолог қорытынды жасайды: бүгін балалар Құм ханшайымымен танысты, құммен ойнау ережесін үйренді, Алтынбалыққа достар тауып беріп, оны шын мәнінде бақытты етуге көмектесті. Балалардан «қазір көңіл күйің қандай?» деп сұрап, жауаптарын тыңдайды.
Құм елінен шығу салты
- Қолды құмсалғыштың үстіне созып, шар айналдырғандай қимыл жасау.
- Қолды жүрек тұсына қою.
- Психологтың сөзін бірге қайталау.
Ортақ уәде
«Біз өзімізбен бірге бүгін жасаған маңызды істі және үйренген-білгеніміздің бәрін ала жүреміз».
Қоштасу салты орындалып, оқу қызметі аяқталады.
Автор туралы мәлімет
Атырау қаласы, МКҚК №29 «Нұрсая» бөбекжай-балабақшасы.
Педагог-психолог: Карабасова Гульбаршын Алиповна.