Компьютерлік вирустарға қарсы программаларды жүйелеу
Бұл материал компьютерлік вирустардың мәнін, олардың түрлері мен жіктелуін, сондай-ақ вирустарға қарсы бағдарламалардың негізгі мүмкіндіктерін түсінуге көмектеседі. Мақсат — қауіптерді танып, нақты жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.
Мақсаты
Компьютерлік вирустар және олардың түрлері, жіктелуі, сондай-ақ антивирустық бағдарламалардың ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін игеруге қолдау көрсету.
Міндеттері
- Компьютерлік вирустарды теориялық тұрғыдан жіктеу.
- Компьютерлік вирустарға қарсы бағдарламаларды жүйелеу.
Компьютерлік вирус деген не?
Компьютерлік вирус — арнайы жазылған шағын бағдарлама. Ол өздігінен басқа бағдарламалардың басына немесе соңына қосымша болып тіркеліп, оларды бұзуға кіріседі және компьютерде түрлі зиянды әрекеттер орындауы мүмкін. Ішінен вирус табылған бағдарлама «зақымдалған» немесе «бүлінген» деп аталады.
Вирус жұққанын білдіретін белгілер
-
Бағдарлама дұрыс жұмыс істемейді немесе кенет тоқтайды.
-
Экранда бөгде символдар немесе күтпеген хабарламалар пайда болады.
-
Компьютердің жұмысы баяулайды.
-
Кейбір файлдар бұзылады немесе ашылмайды.
-
Жүйеде жиі тұрып қалу мен қателер қайталанады.
Вирустардың түрлері және жіктелуі
Вирустар әртүрлі белгілер бойынша жіктеледі: олар қандай осалдықты пайдаланатынына, жұмыс логикасына және түпкі мақсатына қарай топтастырылады.
Қателіктерді пайдаланатындар
Бағдарламалық құралдар кешеніндегі қателіктер мен дәлсіздіктерді пайдаланып іске қосылатын вирустар.
Жұмыс логикасы бойынша
- Логикалық бомбалар
- Құрттар
- Троян аттары
Мақсаты бойынша
- Бейсауат
- Шантаж жасаушы
- Насихатшы
- Мағынасыз
Антивирустық бағдарламалар
Компьютерді осы қауіптерден қорғауға арналған арнайы бағыттағы бағдарламалар антивирустық бағдарламалар деп аталады. Олардың негізгі міндеті — вирустарды анықтау және жою.
Детектор-бағдарламалар
Тек бұрыннан белгілі вирус түрлерін анықтап, солардан ғана қорғайды. Жаңа, белгісіз вирустарға қарсы тиімділігі төмен болуы мүмкін.
Доктор-бағдарламалар (фагтар)
Вирус жұққан бағдарламалар мен дискілерді «емдеп», вирустың әсерін алып тастау арқылы файлды бастапқы қалпына келтіруге тырысады.
Ревизор-бағдарламалар
Алдымен бағдарламалар мен дискінің жүйелік аймағы туралы мәліметтерді сақтайды, кейін оларды қайта салыстырып, сәйкессіздіктер табылса, пайдаланушыға бірден хабарлайды.
Доктор-ревизорлар
Доктор мен ревизордың мүмкіндіктерін біріктіретін гибрид. Файлдағы өзгерістерді анықтап қана қоймай, оларды автоматты түрде түзетіп, бастапқы күйге келтіреді.
Сүзгі-бағдарламалар
Компьютердің жедел жадында тұрақты (резиденттік) орналасып, вирустың зиянды әрекетіне әкелетін операцияларды «ұстап қалады». Мұндай жағдайда олар пайдаланушыға дер кезінде ескерту береді, ал әрі қарай шешімді қолданушы өзі қабылдайды.
Қысқаша қорытынды
Вирустың белгілерін ерте байқап, дұрыс антивирустық құралды таңдау — деректерді қорғаудың және жүйенің тұрақты жұмыс істеуінің негізгі шарттарының бірі.