Сайлау құқығы қағидаттары

Құқықтану (10-сынып): Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы

Бұл материал 10-сыныпқа арналған құқықтану сабағының мазмұнын жүйелеп, Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығының негізгі ұғымдарын, қағидаттарын және сайлау рәсімдерінің құрылымын түсіндіруге бағытталған.

Тақырып: Сайлау құқығы Сабақ түрі: Дәстүрлі Әдістер: Баяндау, сұрақ-жауап

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Сайлау жүйесі және сайлау құқығының қағидаттары туралы білім қалыптастыру.
  • Сайлау органдарының құрылымы мен рөліне түсінік беру.
  • Сайлау күні дауыс беру рәсімдері мен дауысты санау тәртібін түсіндіру.
  • Сайлау туралы заңның негізгі ережелерімен таныстыру.

Дамытушылық

  • Оқушылардың ой-өрісін кеңейту.
  • Топтық және жеке жұмыс дағдыларын дамыту.
  • Ой қозғау, сипаттау және талдау қабілеттерін жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Отансүйгіштік пен ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
  • Ата Заңды құрметтеуге баулу.
  • Азаматтық жауапкершілік сезімін нығайту.

Әдістер мен құралдар

Сабақ әдістері

  • Баяндау
  • Сұрақ-жауап
  • Интерактивті әдістер
  • Тірек-сызбалар
  • Ой толғау

Көрнекіліктер

  • Қазақстан Республикасының Конституциясы
  • «Сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
  • Тірек-сызба кестелер
  • Қосымша оқу материалдары

Сабақ жоспары

  1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. Үй жұмысын тексеру
  3. Жаңа сабақ
    • Сайлау құқығының қағидаттары
    • Сайлау жүйесінің түрлері
    • Қазақстан Республикасының сайлау органдары
    • Сайлау комиссиясының құқықтары мен міндеттері
    • Сайлау округтері
    • Сайлау учаскелері
    • Сайлау күні дауыс беру рәсімдері туралы оқу фильмі
  4. Сабақ қорытындысы
    • Ой толғау: «Қазақстандағы сайлау жүйесіне көзқарасың қандай?» (пікірталас)
    • Сөзжұмбақ: «Сайлау жүйесі»
    • Тест

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа бағдар беру.
  • Сабақтың мақсатымен таныстыру.

II. Үй жұмысын тексеру

Сұрақтар арқылы пысықтау:

  1. Шағымдарды сайлау комиссиясы қандай мерзімде қарайды?
  2. Жергілікті атқарушы органдар сайлау туралы заңнаманы бұзған жағдайда, қайда шағымдануға болады?

Жағдаяттарды талқылау:

  1. Аудан әкімі аудан тұрғындарының сайлауға міндетті түрде қатысуы туралы шешім шығарды. Бұл шешім заңға сай ма?
  2. Парламент Мәжілісінің депутаттары азаматтардың сайлауға қатыспағаны үшін әкімшілік жаза қолдануды ұсынды. Бұл ұсыныс дұрыс па?

III. Жаңа сабақ

Мұғалімнің кіріспе сөзі: Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері қоғамды демократияландыру бағытында бірқатар жүйелі жұмыстар жүргізілді. Соның маңызды бөлігі — сайлауды ашық әрі әділ өткізу тетіктерін жетілдіру. Осы тұрғыда еліміздің сайлау жүйесінің қалыптасуы мен дамуы барысында енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды қарастыру өзекті.

Қазақстанның қазіргі сайлау жүйесінің құқықтық негізі:

  • 1995 жылғы 30 тамыз — бүкілхалықтық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы (9 бөлім, 98 бап).
  • 1995 жылғы 28 қыркүйек — қабылданған «Сайлау туралы» заң (2 бөлім, 15 тарау, 133 бап).