Сайлау құқығы қағидаттары
Құқықтану (10-сынып): Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы
Бұл материал 10-сыныпқа арналған құқықтану сабағының мазмұнын жүйелеп, Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығының негізгі ұғымдарын, қағидаттарын және сайлау рәсімдерінің құрылымын түсіндіруге бағытталған.
Тақырып: Сайлау құқығы
Сабақ түрі: Дәстүрлі
Әдістер: Баяндау, сұрақ-жауап
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Сайлау жүйесі және сайлау құқығының қағидаттары туралы білім қалыптастыру.
- Сайлау органдарының құрылымы мен рөліне түсінік беру.
- Сайлау күні дауыс беру рәсімдері мен дауысты санау тәртібін түсіндіру.
- Сайлау туралы заңның негізгі ережелерімен таныстыру.
Дамытушылық
- Оқушылардың ой-өрісін кеңейту.
- Топтық және жеке жұмыс дағдыларын дамыту.
- Ой қозғау, сипаттау және талдау қабілеттерін жетілдіру.
Тәрбиелік
- Отансүйгіштік пен ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
- Ата Заңды құрметтеуге баулу.
- Азаматтық жауапкершілік сезімін нығайту.
Әдістер мен құралдар
Сабақ әдістері
- Баяндау
- Сұрақ-жауап
- Интерактивті әдістер
- Тірек-сызбалар
- Ой толғау
Көрнекіліктер
- Қазақстан Республикасының Конституциясы
- «Сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
- Тірек-сызба кестелер
- Қосымша оқу материалдары
Сабақ жоспары
- Ұйымдастыру кезеңі
- Үй жұмысын тексеру
-
Жаңа сабақ
- Сайлау құқығының қағидаттары
- Сайлау жүйесінің түрлері
- Қазақстан Республикасының сайлау органдары
- Сайлау комиссиясының құқықтары мен міндеттері
- Сайлау округтері
- Сайлау учаскелері
- Сайлау күні дауыс беру рәсімдері туралы оқу фильмі
-
Сабақ қорытындысы
- Ой толғау: «Қазақстандағы сайлау жүйесіне көзқарасың қандай?» (пікірталас)
- Сөзжұмбақ: «Сайлау жүйесі»
- Тест
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа бағдар беру.
- Сабақтың мақсатымен таныстыру.
II. Үй жұмысын тексеру
Сұрақтар арқылы пысықтау:
- Шағымдарды сайлау комиссиясы қандай мерзімде қарайды?
- Жергілікті атқарушы органдар сайлау туралы заңнаманы бұзған жағдайда, қайда шағымдануға болады?
Жағдаяттарды талқылау:
- Аудан әкімі аудан тұрғындарының сайлауға міндетті түрде қатысуы туралы шешім шығарды. Бұл шешім заңға сай ма?
- Парламент Мәжілісінің депутаттары азаматтардың сайлауға қатыспағаны үшін әкімшілік жаза қолдануды ұсынды. Бұл ұсыныс дұрыс па?
III. Жаңа сабақ
Мұғалімнің кіріспе сөзі: Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері қоғамды демократияландыру бағытында бірқатар жүйелі жұмыстар жүргізілді. Соның маңызды бөлігі — сайлауды ашық әрі әділ өткізу тетіктерін жетілдіру. Осы тұрғыда еліміздің сайлау жүйесінің қалыптасуы мен дамуы барысында енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды қарастыру өзекті.
Қазақстанның қазіргі сайлау жүйесінің құқықтық негізі:
- 1995 жылғы 30 тамыз — бүкілхалықтық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы (9 бөлім, 98 бап).
- 1995 жылғы 28 қыркүйек — қабылданған «Сайлау туралы» заң (2 бөлім, 15 тарау, 133 бап).