Қазақша рефераттар

Ана тілі сабағы

Негізгі идея

Сабақтың өзегі — жылқы туралы ұғымды тереңдету, оның адам өміріндегі орны мен жылқыдан алынатын өнімдердің құндылығын түсіндіру.

Түйінді ұғымдар

  • Жылқының ерекшелігі мен қасиеті
  • Жылқы шаруашылығы және тұрмыстағы маңызы
  • Ұлттық таным: дәстүр, мақал-мәтел, рәміз

Бағалау тәсілдері

  • Смайликтер арқылы қалыптастырушы бағалау
  • «Екі жұлдыз, бір ұсыныс»
  • Бағалау парағы бойынша қорытынды баға

Сабақтың құрылымы

I. Ұйымдастыру кезеңі

3 минут

«Шаттық шеңбері» арқылы сыныптың назарын сабаққа аудару. Оқушылар ана тілі туралы өлеңді бірге айтады. Шеңбердің символы — күн: жылу, мейірім және сергектік. Оқушылар бір-біріне ізгі тілектерін білдіреді.

Өлең:

Ана тілім – ұраным, Ана тілім – құралым. Ана тілім болмаса, Болмас еді жыр-әнім.

Топқа бөліну

3 минут

«Ой қозғау» ойыны арқылы жасырылған топ атауын қима қағаздардан табу. Қазақ тілімен байланыс орнату. Бағалау парақтары таратылады.

II. Өткенді пысықтау

3 минут

«Ыстық орындық» әдісімен өткен материалды қайталау. Негізгі ой: тілді құрметтеу — оны терең меңгеру. Қалыптастырушы бағалау смайликтер арқылы жүргізіледі.

III. Тосын сый: «Жылқыны құтқару»

3 минут

Үнтаспадан тыңдалым. Оқушылар ұяшық таңдап, сұрақтарға жауап беру арқылы тапсырманы орындайды.

Сұрақтар үлгісі

  • Жылқының пірі кім? (Қамбар ата)
  • Жылқыға байланысты ұлттық ойындарды ата.
  • Қай мемлекеттік рәмізде жылқы бейнесі бар? (Елтаңба)

Толықтыру сұрақтары

  • Жылқы немен қоректенеді?
  • Жылқы бағатын адамды қалай атайды?
  • Жеті қазынадағы төрт түліктің бірі ретінде жылқының орны қандай?

IV. Жазушымен танысу: С. Мұқанов

3 минут

Сәбит Мұқанұлы Мұқанов (1900–1973) — қазақ әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі, қоғам қайраткері, Қазақстанның халық жазушысы. 3-сыныптан таныс шығармалары: «Көкшенің көрінісі», «Шыбынсыз жаз».

4-сыныпта оқылатын «Жылқы» мәтіні — жазушының «Өмір мектебі» еңбегінен алынған үзінді. Үзінді арқылы оқушылар жылқының ерекше қасиеттерін танып, жылқы шаруашылығы жөнінде түсінік алады.

V. Мағынаны тану

15 минут

«Жылқы малы туралы не білеміз?» сұрағы бойынша бастапқы ойларды жинақтау. Бейнебаян көрсету арқылы тақырыпты нақтылау.

VI. Топтық жұмыс: «Ойлан – топтас – талқыла»

уақыты бойынша

Әр топ «Жылқы» әңгімесінен берілген бөліктерді түсініп оқып, жоспар бойынша мазмұнын ашады, әңгімелейді. Топтар өз ойларын постерге түсіреді.

1-топ тапсырмалары

  • Мәтінді мұқият оқып, мазмұнын түсіну.
  • Табиғат көрінісін беретін жолдарды тауып, суреттеп оқу.
  • Жылқының аналық мейірімі айтылатын тұсты табу.
  • «Қос» деген не?
  • Жылқыны жасына қарай қалай атайды?
  • Жылқыдан алынатын дәмді тағамдарды атау.
  • Неліктен халық сүйікті перзентін «құлыным», «құлыншағым» деп еркелетеді?

2-топ тапсырмалары

  • Мәтінді түсініп оқу.
  • Жылқының адамға пайдасын талдау.
  • Мақан жылқышының сөзін табу.
  • Жылқыны жүрісіне қарай қалай ажыратады?
  • Батырлар жырындағы жылқының қасиеттерін еске түсіру.
  • Жылқы туралы мақал-мәтелдер келтіру.
  • Елтаңбадағы жылқы бейнесінің мәнін түсіндіру.
Бағалау

«Екі жұлдыз, бір ұсыныс» тәсілі арқылы кері байланыс беріледі.

Сергіту сәті

С. Сейфуллиннің «Тау ішінде» әні.

VII. Жеке жұмыс: «Лездеме»

5 минут

Оқушы конверттен бір сөзді бір рет алады да, сөздің өзін атамай түсіндіреді. Сөзді бірінші тапқан оқушы келесі сөзді таңдап, түсіндіруді жалғастырады.

VIII. Қосымша бейнематериал

5 минут

Тақырыпты бекіту үшін бейнебаян көрсетіліп, негізгі ойлар қайта нақтылады.

IX. Қорытынды

2 минут

Жылқы мен адам арасындағы байланыс — өте терең. Қазақ тұрмысында жылқы ішсе — сусыны, жесе — тамағы, кисе — киімі, мінсе — көлігі болған қастерлі түлік. Қазақ халқы ұл баланың ер жетуін «ат жалын тартып мінді» деп, ал сәби дүниеге келуін «ат ұстар» деп бейнелеп айтқан.

Сабақты аяқтау тілегі

«Атың арымасын, тоның тозбасын».

X. Бағалау, үй тапсырмасы және рефлексия

4 минут

Бағалау

Оқушылар бағалау парақшасындағы ұпайлар/белгілер негізінде қорытынды бағаны шығарады. Сабақ барысында әр тапсырма бөлек бағаланып отырды.

Үй тапсырмасы

Жылқы туралы шағын эссе жазу.

Рефлексия

Оқушылар сабақтан алған әсерін стикерге жазып, тақтадағы плакатқа жапсырады.