Қазақша рефераттар

Тәрбиелік шараның тақырыбы

Тәрбиелік шара

«Дінге артылса сенімің, имандылық болар серігің»

Бағыты

Ұлтжандылық тәрбиесі

Көрнекілігі

Дін туралы мақалалар, кітаптар, өлеңдер, интерактивті тақта

Негізгі идея

Дін мен дәстүр үйлесімі, имандылық және қоғамның тұтастығы

Мақсаты

Білімділік

Қазіргі діни ахуалдың қалыптасуын, дін мен салт-дәстүрдің арақатынасын, жат діни ағымдардың қоғамға ықпалын түсіндіру.

Дамытушылық

Діни наным-сенімдерді ажырата білуге, жат ағымдардан аулақ жүруге үйрету; әлемдік діндер туралы түсінігін кеңейтіп, өзіндік көзқарас қалыптастыру.

Тәрбиелік

Ұлтжандылыққа, адамгершілікке, тілі мен дінін, салт-дәстүрін құрметтеуге, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.

Жоспар

  1. I. Ұйымдастыру

    Мұғалімнің кіріспе сөзі

  2. II. Дін — Ислам: діңгегім

    Исламның құндылықтары мен мәні

  3. III. Дінімізге берік болайық!

    Иман, жауапкершілік, сабыр

  4. IV. Жат ағымға алданба!

    Экстремизм, радикализация белгілері

  5. V. Дін және ата-ана

    Құрмет, мейірім, жауапкершілік

  6. VI. Дін және қоғам

    Бірлік, заң, қоғамдық келісім

Кіріспе сөз (жүргізушілер)

1-жүргізуші

Қайырлы күн, құрметті ұстаздар мен ата-аналар! Исламның ізгілігі мен ұлы мұраттарын түсіну, ұрпақтың адал жолдан адаспауы үшін ибалы адамды, иманды қоғамды қалыптастыру қажет. Бүгінгі шара ислам діні және қазіргі қазақ қоғамындағы діннің орны мен маңызына арналады.

2-жүргізуші

Қасиетті дініміз Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) заманынан бері он төрт ғасырға жуық уақыт бойы негізінен өзгеріске түспей, әлем мұсылмандарына сара жол көрсетіп келеді.

Негізгі ой

Президент Н.Ә. Назарбаевтың «Біз тегіміз — түрік, дініміз — ислам екенін ұмытпауымыз керек» деген сөзі де дінге берік болудың маңызын айқындайды. Ислам — адамзатты ұлт пен нәсілге бөлмей, ынтымаққа, бейбітшілікке, тазалыққа және сабырға шақыратын дін.

Бүгінгі өзекті мәселе

Дін мен дәстүр арақатынасы

Қазіргі кезде ислам қағидалары мен қазақы салт-дәстүрдің ара-жігін ажырата білу күрделене түсті. Себебі әртүрлі уағыз айтып, елді адастыруға тырысатын топтардың көбеюі байқалады.

Жалған айдарлар және түсіндіру қажеттігі

Кей жағдайда исламға «-изм», «террор» секілді жағымсыз таңбалар телінеді. Мұндай бұрмаланулардың алдын алу үшін діни сауат, сындарлы ойлау және қоғамдағы жауапкершілік мәдениеті маңызды.

Талқылау сұрағы

Экстремизм дегенді қалай түсінеміз? Бұл туралы оқушылардың пікірін тыңдау ұсынылады.

Экстремизм туралы оқушылар пікірі

1-оқушы

Экстремизм — латын тілінен енген ұғым; «шектен шығу», «өз ұстанымын абсолют ету» мағынасын береді. Мұндай бағытты ұстанғандар өздерін ғана «таза» санап, өзгелерді адасушылар қатарына қосады.

  • Дін талаптарына үстірт қарайды.
  • Алаңдату, күмән тудыру арқылы қоғамда пікір қақтығысын қоздырады.
  • Терең білім алуды «зиян» деп көрсетуі мүмкін.
  • Ата Заңды және жалпы құқықтық нормаларды жоққа шығарады.

2-оқушы

Экстремизмге ұрынған топтар мақсатқа жету үшін күш қолданудан тайынбайды: дін атауын бүркемелеп, заңды аяқасты етуге дейін барады. Бұл жағдай жастарды әртүрлі діни ағымдарға тартуға жол ашуы мүмкін.

Ойталқыға түрткі

Жат ағымға алдану — жеке адамның әлсіздігі ме, әлде қоғамдағы діни сауат пен тәрбиенің төмендігі ме?

Ата-ана және құрмет қағидасы

Кейбір жастардың ата-анасына «намаз оқымайсың» деп ауыр сөз айтып, айыптауы — қоғамды ойландыратын мәселе. Бұл жерде пікір тыңдау, түсіндіру, сабыр мен әдепке сүйену қажет.

Құраннан өнеге

Құран-Кәрімде ата-анаға жақсылық жасау туралы нұсқаулар бар. Бұл — тек мұсылмандарға ғана емес, адамзатқа ортақ ізгі ұстаным.

Көркем бөлім

Қоғамдағы түйінді ойларды өзек еткен «Діні Ислам — діңгегім» өлеңін тыңдау ұсынылады.

Киім мәдениеті: парыз, дәстүр және заң

Қоғамдағы пікірталас

Қоғамда қыз баланың киімі, хиджаб, бет тұмшалау, ата-анаға қарсы келу секілді мәселелер жиі талқыланады. Дінде ұят, әдеп, қарапайымдылық қағидасы бар. Алайда кез келген мәселені қоғаммен кикілжің туғызбай, біліммен және түсіністікпен талқылау маңызды.

Маңызды ой

Егер қоғам белгілі бір киім үлгісін талап етсе, оны діннен алыстату құралына айналдырмай, ортақ келісім мен мәдениетті сақтаған дұрыс.

3-оқушы пікірі

Хиджаб — «жамылғы» деген мағына береді; ол араб қоғамында исламға дейін де болған киім үлгісі. Ниқаб пен пәренже кей елдердің (Ауғанстан, Тәжікстан, Өзбекстан, Иран) мәдениетінде кең тараған.

Қазақтың дәстүрлі киімі де ұят пен әдебін сақтауға негізделген: кеудесі ашық, етегі қысқа киім үлгісі ұлттық тәжірибеде қалыпты болмаған. Сондықтан қазақы киімнің шариғатқа қайшылығы жоқ. Қазақ қыздары ашық түстерді, үкілі бас киімдерді, орамалды таңдаған; қара түс қайғының белгісі ретінде сирек қолданылған. Сол себепті ең дұрысы — ата-салтымызды танып, дамыту.

Мектеп формасы туралы түсіндіру

Заң талаптарына сәйкес білім беру ұйымдарында бірыңғай мектеп формасы белгіленуі мүмкін. Бұл — білім беру жүйесін діннен бөлу қағидасын сақтау және барлық оқушыға ортақ талап қою; ол кемсітушілік болып есептелмейді, себебі талап әркімге, діни ұстанымына қарамастан, бірдей қолданылады.

Жат ағымдардың қоғамға ықпалы

4-оқушы: қауіпті көріністер

  • Медициналық тіркеуден, екпеден бас тарту.
  • Жасөспірімдердің оқуын тастап кетуі.
  • Музыканы «харам» деп, мемлекеттік Әнұранды тыңдамау.
  • Туға құрмет көрсетпеу, кеудеге қол қоймау.
  • «Шекара болмауы керек» деп Отан қорғаудан қашу, әскери борыштан бас тарту.

Мұның бәрі ұлттық әдет-ғұрып пен салт-санадан алыстаудың белгісі. Мұндай ықпалдан кейін қоғамға қайта бейімделу өте қиын, кейде тіпті мүмкін болмай қалады.

5-оқушы: радикализация салдары

Санасы уланған адам көсемі не айтса, соны ойланбастан орындайтын «сарбазға» айналуы мүмкін. Бұл соңғы жылдары радикалды топ мүшелерінің қылмыстық оқиғалармен байланыстырылуынан да көрінеді.

Әке мен баланың бір дастарқанда отыра алмауы, туыстардың бір-бірін жау көруі, ата-ананың шарасыз күйге түсуі — қоғам үшін ауыр дабыл.

6-оқушы: жауапкершілік туралы сұрақ

Қоғамда «дінде зорлық жоқ» қағидасын дұрыс түсіну қажет: ол енжарлыққа емес, парасатты түсіндіруге, біліммен жұмыс істеуге бастау болуы тиіс. Дәстүрлі емес ағымдардың іріткісіне тосқауыл қоюда отбасы, мектеп, діни мамандар және қоғам бірлесіп әрекет етуі керек.

Жүргізушілер түйіні

Жат ағымға ерген кей азаматтар медициналық көмектен бас тартып, Әнұран мен Туға құрмет көрсетуді терістеп, әскери борышты өтеуді қажетсіз санауы мүмкін; ата-ананың сөзіне құлақ аспай, қоғамнан оқшаулана түседі. Мұндай ықпалдан кейін қайта оралу күрделі болады.

Қорытынды бөлім

Жүргізушілердің қорытынды сөзі

Ой түйіндей келе, келешек тірегі — ибалы адам, иманды қоғам. Сондықтан дінімізге берік болып, білімге сүйеніп, бірлік пен сабырды сақтауымыз қажет.

«Дін — ғылымның атасы» деп жырлаған сөздің астарында да ұрпақ келешегіне деген жауапкершілік жатыр. Бүгін біз исламның қоғамдағы орны мен маңызы туралы ой бөлістік.

Шара соңында ән орындалып, қорытынды сөз сынып жетекшісіне беріледі.

Сынып жетекшісінің түйіні

Бүгінгі тәрбиелік шараның басты мақсаты — иманды қоғамның ибалы азаматтарын тәрбиелеу. Иман — сенім, наным деген мағына береді; ол исламның тірегі. Сондықтан ең алдымен иманымыздың берік болуы маңызды.

Ұлттың өзін-өзі сақтайтын негізгі тіректері бар: тілі, діні, тарихы, ата мекені, дәстүрі. Соның ішінде айрықша орны бар қос құндылық — тіл мен дін. Діні берік халықтың санасы сергек, іргесі тұтас болады.