Қалған оқушыларға сұрақтар қойып білімдерін тексеру
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Ауаның не екені туралы мәлімет беру; ауаны сезінуге болатынын дәлелдеу; Жер бетін ауа қоршап тұрғанын және оның тірі табиғат үшін маңызын түсіндіру.
Дамытушылық
Оқушылардың дүниетанымын, ой-өрісін, зейінін, қиялын және есте сақтау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Отанға және қоршаған ортаға сүйіспеншілік сезімін қалыптастырып, нығайту.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Амандасу
Үлкенге де — «Сіз», кішіге де — «Сіз»,
Баршаңызды құрметтеп, бас иеміз біз.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Психологиялық дайындық: допты лақтыру арқылы оқушылар бір-біріне жылы лебізі мен жақсы тілегін айтады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Оқулық: 57–58-бет, «Суды қорғау» тақырыбы. 2–3 оқушыдан сұрау, қалған оқушылардың білімін сұрақтар арқылы тексеру.
Тексеру сұрақтары
- 1 Табиғаттағы сулар қалай ластанады?
- 2 Суға қандай зиянды заттар түседі? Олар ағзаларға қалай әсер етеді?
- 3 «Арал қасіреті» дегенді қалай түсінесіңдер?
III. Жаңа тақырып: ауа туралы түсінік
Мақсат қою
Балалар, «сусыз тіршілік жоқ» десек те, ауаның маңызы одан да жоғары. Адам сусыз бірнеше апта өмір сүре алса, ауасыз бірнеше минут қана өмір сүре алады. Біз ауамен дем аламыз, ауа бізді қоршап тұр. Сондықтан ауасыз өмір сүру мүмкін емес.
Ребус арқылы тақырыпты ашу
Бүгінгі тақырыбымызды білу үшін ребусты шешіп көрейік. Қандай сөз шықты? Ауа
Дұрыс, бүгін біз ауа туралы әңгімелейміз.
Негізгі мәлімет
- Жер шарын ауа қабаты қоршап тұр. Ол — жер бетіндегі тіршіліктің негізгі шарттарының бірі.
- Ауа тек адамға ғана емес, жануарлар мен өсімдіктерге де қажет.
- Ауа жерді күндіз қатты қызып, түнде қатты суып кетуден сақтайды және зиянды күн сәулелерінен қорғайды.
- Ауа қабатынан өткенде күн сәулелері белгілі бір дәрежеде тазарады.
Ауаның құрамы
Ауа қоспасында ең көп газ — азот: шамамен 78%. Ал оттегі шамамен 21%.
Маңызды қорытынды
Ауа әдетте байқалмайды, себебі ол түссіз. Бірақ ол жоқ болса, адам бірнеше секундта-ақ өмір сүре алмайды.
Тәжірибелер: ауаны сезіну
1) Демді кідірту
Мұрныңды қысып, дем алмауға тырыс. Қанша уақыт шыдай аласың? Ішіңнен санап көр.
2) Шарды үрлеп, қысу
Шарды үрлеп, бүйірінен қысып көр: бұл ауаның сығылатынын көрсетеді.
3) Доптың серпілуі
Допты еденге ұрғанда қайта ыршиды: бұл ауаның серпімділігін байқатады.
4) Судағы көпіршіктер
Стақанға су құйып, біраз уақыт қой. Қабырғасындағы ұсақ бүршіктер (көпіршіктер) — суда еріген ауа.
5) Желді сезіну
Дәптермен бетіңді желпілдет. Ауаның қозғалысы жел болып сезіледі.
Бақылау сұрағы
Тәжірибелер барысында не байқадыңдар? (Шар ауамен толды; қысып қалсаң, кішірейеді; доп серпіледі; ауа қозғалғанда жел болып сезіледі.)
IV. Сергіту сәті
Жел соғады бетіме,
Теңселеді ағаштар.
Жел тоқтап, басылады,
Ағаш бойын жазады.
V. Сабақты бекіту
Ойын: «Тақия тастау»
Оқушылар бір-біріне жаңа тақырып бойынша сұрақ қойып, жауап береді.
Дәптермен жұмыс
Суретке қарап «Ауаның ластануы» тақырыбында шағын эссе жазу.
VI. Үй тапсырмасы
Үй тапсырмасы мұғалімнің нұсқауына сәйкес беріледі (тақырыпты қайталау, сұрақтарға жауап дайындау, шығармашылық жұмыс).
VII. Бағалау
Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларды жұлдызшалармен марапаттау, нәтижесіне қарай бағасын хабарлау.