Қазақша рефераттар

Диқан бабаның кетпенінен Шопан атаның таяғынан

Диқаншылық пен егін туралы мақал-мәтелдер

Қазақ даналығы егіншілік еңбектің қадірін, жерге деген жауапкершілікті және маңдай тердің берекесін мақал-мәтел арқылы ұрпаққа аманат еткен. Төмендегі нақыл сөздер — диқанға да, жалпы тіршілікке де ортақ өмірлік өлшем.

Негізгі ойлар

  • Еңбек — берекенің бастауы.
  • Күтім мен бап болмаса, нәтиже шықпайды.
  • Себу мен ору — себеп пен салдардың айқын көрінісі.

Мақал-мәтелдер

«Ексең егін, ішерсің тегін».
Еңбек еткеннің несібесі артады.
«Арпа егіп, бидай орамын деме».
Не ексең, соны орасың.
«Бақпаса мал өспейді, баптамаса егін өспейді».
Күтім — өсімнің шарты.
«Берген алар, еккен орар».
Жақсылық та, еңбек те қайтып келеді.
«Бидай күзде пісер, пайдасы сонда түсер».
Нәтиже уақытында көрінеді.
«Бұл атаңнан қалған арық, егін ек те бол қарық».
Есей би нақылы: дайын игілікті іске жарат.
«Бірді сепсең жерге, мыңды берер елге».
Береке — ортаққа қызмет етуден туады.
«Бір жыл түт еккен кісі, мың жыл гауһар тереді».
Еңбектің жемісі — ұзаққа жетер байлық.
«Диқан адам дән шашар, ел-жұртына нан шашар».
Диқан еңбегі — жұртқа ырыс.
«Диқан бабаның кетпенінен, Шопан атаның таяғынан».
Екі кәсіп те — елдің тірегі.
«Диқан болсаң, жеріңнің басында бол; сыпайы болсаң, бегіңнің қасында бол».
Жауапкершілік пен әдеп — абыройдың кілті.

Қорытынды

Бұл мақал-мәтелдер диқаншылықтың мәнін ғана емес, өмірдің өз қағидасын айқындайды: еңбексіз береке жоқ, бапсыз өнім жоқ, ал төккен тер — түбі міндетті түрде қайтар ырыс.