Қолдармен ұстасып, Бәріміз жұптасып
Қызылорда облысы, Қызылорда қаласы
№12 І.Қабылов атындағы орта мектеп
Туйғынбаева Ботагөз Мақсатовна
Ойын бастаушылар (тура, шын ойлану)
Балалар шеңбер болып тұрады. Тәрбиеші ойыншылардың бірін ойын бастаушы етіп белгілейді. Ойын бастаушы шеңбердің ортасында тұрады. Тәрбиешінің көрсетуі бойынша балалар төмендегі мәтінді айтып, оңға немесе солға қозғалады.
Айтылатын мәтін
Әдемі шеңберде,
Билейік кең жерде.
Қолдармен ұстасып,
Бәріміз жұптасып.
Бірігіп достасып,
Бір орында ұстасып,
Осылай етіп істейік.
Ойын барысы
- Мәтін аяқталған кезде балалар бір-бірінен қол созым қашықтықта тұрады.
- Ойын бастаушы кез келген қимыл көрсетеді, ал шеңбердегі балалар оны қайталайды.
- Содан кейін тәрбиеші ойын бастаушыны ауыстырады немесе ойын бастаушы өзінің орнына басқа баланы таңдайды.
Маңызды ереже
Әр ойын бастаушы жаңа қимыл ойлап табуы керек және бұған дейін көрсетілген қимылдарды қайталамауы тиіс.
Қалпақ және кішкене таяқша
Ойыншылар шеңбер болып тұрады. Ойын бастаушы таңдалып, кішкентай таяқшаны алып шеңбердің ортасына шығады. Тәрбиеші оның басына ашық түсті шашағы бар қалпақ кигізеді: қалпақ мұрнына дейін түсіп, көзіне тимей-ақ көзін жауып тұрады.
Ойын барысы
- Балалар қол ұстасып, шеңбер бойымен жүгіріп, төмендегі сөздерді айтады.
Айтылатын мәтін
Бір, екі, үш, төрт, бес — кішкене таяқша тықылдайтын болады.
- Осы уақытта ойын бастаушы жүресінен отырып, таяқшамен еденді тақылдатады.
- Балалар соңғы сөзден кейін тоқтайды, ал ойын бастаушы таяқшаны балалар жаққа бағыттайды.
- Таяқша кімді нұсқаса, сол бала таяқшаның ұшынан ұстап, ойын бастаушының атын атайды.
- Ойын бастаушы кімнің атағанын табуға тырысады. Содан кейін жаңа ойын бастаушымен ойын қайталанады.
Айгөлек ойыны
Ойынға 10–15 балаға дейін қатыса алады. Ойынды көгалда, аулада немесе алаңқайда ойнауға болады.
Ойын шарты
- Балалар саны тең екі топқа бөлінеді: А және Ә.
- Екі топ бір-біріне қарама-қарсы тұрады.
- Арақашықтық шамамен 15–20 метр.
Ойын мақсаты
Қарсы топтың «құрсауын» үзіп, өз жағына мүмкіндігінше көп ойыншы алып қайту.
Ойын барысы
- Жеребе нәтижесі бойынша ойынды бірінші бастайтын топ (мысалы, А тобы) қарсыластарына қарап, хормен ән айтады.
А тобы айтады
Айгөлек-ау, айгөлек,
Айдың жүзі дөңгелек.
Теміршіден дем шығар,
Үзеңгіден тер шығар.
Ақ терек пен көк терек,
Мұнда сізге кім керек?
Ә тобы жауап береді
Айгөлек-ау, айгөлек,
Айдың жүзі дөңгелек.
Теміршіден дем шығар,
Үзеңгіден тер шығар.
Ақ терек пен көк терек,
Бізге тек Қамбар керек.
Қысқа нұсқа (балама)
А тобы: «Құрсауды үзіңдер!»
Ә тобы: «Кім керек?»
Нәтиже қалай анықталады?
- А тобы қарсы жақтан керек ойыншының атын атайды.
- Есімі аталған ойыншы екпіндей жүгіріп келіп, қарсыластардың құрсауын үзуге тырысады.
- Егер құрсауды үзсе, бір ойыншыны өз тобына алып қайтады.
- Егер үзе алмаса, қарсы жақтың тобында қалады.
- Ойын соңында ойыншысы көп топ жеңеді.
Ормандағы ақ тиіндер
Ойын гимнастикалық қабырғасы бар алаңда немесе бөлмеде өткізіледі. Өрмелеуге арналған қосымша құрал-жабдықтар қойылады: қос саты, тіркемелі тақтай, кішкене сатысы бар пирамида, скамейкалар, үлкен текшелер түрінде қойылған тақтайлар және басқа да құралдар.
Рөлдер
- Басқарушы — аңшы: алаңның немесе бөлменің қарама-қарсы бөлігіндегі сызылған дөңгелекте («үйде») тұрады.
- Қалғандары — ақ тиіндер: «ағаштар» ретінде қойылған аспаптарға орналасады.
Ойын барысы
- Тәрбиеші «Сақтан!» деп белгі бергенде, барлық «ақ тиіндер» орындарын ауыстырады: тез түсіп, басқа аспаптарға барып орналасады.
- Осы кезде аңшы еденмен қозғалып жүрген тиіндерді ұстайды: қолымен тигізсе, ұсталған болып есептеледі.
- Өз орнында қалып қойғандар да ұсталған болып саналады.
- Ұсталғандар аңшының «үйіне» кетеді де, бір айналымға қатыспайды.
Ұйымдастыру
- Ойын 5–6 рет қайталанады.
- Жаңа аңшы 1–2 ойыннан кейін таңдалады.
Қауіпсіздік
- Балалардың әртүрлі аспаптарды дұрыс пайдалануын бақылау.
- Рұқсат етілмейтін биіктіктен секірмеуін қадағалау.
Қорытынды
Ойын соңында тәрбиеші батыл әрі епті «ақ тиіндерді» атап өтеді.
Табан балық және шортан ойыны
Бір бала «шортан» болып белгіленеді. Қалған ойыншылар екі топқа бөлінеді: бір тобы — «ұсақ тастар» (шеңбер құрайды), екінші тобы — «табан балық» (шеңбердің ішінде «жүзеді»). «Шортан» шеңбердің сыртында жүреді.
Ойын барысы
- Тәрбиеші «Шортан!» деген белгі бергенде, «шортан» шеңберге жүгіріп кіріп, «табан балықтарды» ұстауға тырысады.
- «Табан балық» тез орын тауып, бір ойыншының артына тұрып (не отырып) тығылады.
- Тығылып үлгермеген «табан балықтар» ұсталған болып саналады да, шеңбердің сыртына шығады.
- Ойын 3–4 рет өткізіліп, ұсталғандардың саны есептеледі.
Келесі айналым
- Кейін «шортан» қайта таңдалады.
- Шеңбер құрап тұрған және шеңбер ішінде жүрген балалар орындарын ауыстырады.
- Ойын қайта жалғасады.