Сөздерден жуан дауысты дыбыстарды табу

Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы

«Сымбат» жеке мектебі

І санатты мұғалім: Макуова Нуршат Аманқосовна

Аралас сабақ Әдіс-тәсілдер: түсіндіру, сұрақ-жауап, ой қозғау

Сабақ тақырыбы: «Ақ бұзау». Жуан дауыстылар

Бұл сабақ жоспары бастауыш сынып оқушыларына жуан дауысты дыбыстарды (а, о, ы, ұ) меңгертуді және «төрт түлік» тақырыбы арқылы тіл дамыту жұмысын жүйелі ұйымдастыруды көздейді.

Білімділік

  • Жуан дауыстылар туралы түсінік беру.
  • Сөйлем ішінен жуан дауыстыларды табуға үйрету.
  • Төрт түлік арқылы малдың адам өміріндегі пайдасын ұғындыру.

Дамытушылық

  • Еркін сөйлеу мен мәнерлеп оқу дағдысын қалыптастыру.
  • Көркем жазу дағдысын жетілдіру.
  • Ойды анық жеткізу, шығармашылық қабілетті дамыту, сөздік қорды молайту.

Тәрбиелік

  • Өз ойын еркін айтуға дағдыландыру.
  • Шапшаңдық пен еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
  • Пәнге қызығушылықты арттыру.

Көрнекіліктер

Суреттер, сөздер жазылған парақшалар, кеспе әріптер, көшпелі тақта, үнтаспа және қосымша материалдар.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару үшін тақпақ айтқызылады:

Қайырлы күн деп айтамыз,
Түсте бірге қайтамыз.
Отбасының гүліміз,
Көңілді өтер күніміз.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Сұрақ-жауап

  • Қандай тарауды өтіп жатырмыз? — Төрт түлік. Дауысты және дауыссыз дыбыстар.
  • Төрт түлікке нелер жатады? — Қой, ешкі, түйе, сиыр, жылқы.
  • «Боз бие» өлеңін оқу.

Сауалнама (таңдау арқылы)

  1. Дауысты дыбыстар қатарын тап:
    б, в, г а, ә, е
  2. «К» қандай дыбыс?
    дауыссыз дауысты
  3. Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?
    40 42

III. Үй тапсырмасын қорытындылау

Төрт түлік мал иелері

Шопан ата, Зеңгі баба, Қамбар ата, Ойсылқара, Сексек ата.

Дыбыстарды қайталау

Дауысты дыбыстар

а, ә, е, о, ө, ұ, ү, ы, і, и, (у), ю, я, ё, э

Дауыссыз дыбыстар

б, в, г, ғ, д, ж, з, й, к, қ, л, м, н, ң, п, р, с, т, ф, х, һ, ц, ч, ш, щ, (у)

IV. Жаңа сабаққа кіріспе (жұмбақ)

Екі айнасы бар,
Екі найзасы бар,
Сыртылдаған тұяғы бар,
Бір желпуіш сияқты бар.

Жауабы: сиыр Сиырдың төлі: бұзау

Осылайша бүгінгі сабақтың тақырыбы: «Ақ бұзау». Негізгі тілдік мақсат: жуан дауыстылар.

V. Оқулықпен жұмыс

Тыңдалым

«Ақ бұзау» өлеңін үнтаспадан тыңдау. Өлеңнің тақырыбын анықтау (бұзау туралы).

Суретпен жұмыс

  • Суретте кім бейнеленген? — Бала.
  • Баланың жанында не бар? — Бұзау.
  • Бұзау ненің төлі? — Сиырдың төлі.
  • Сурет бойынша шағын әңгіме құрастыру.

Өлең авторы — балалар ақыны Жақан Смақов. Алдағы уақытта ақынның өлеңдерін оқулықтан және газет-журналдардан оқып танысасыздар.

Өлеңді тұтас оқыту: 1–2 оқушыға мәнерлеп оқыту.

VI. Сергіту сәті

Ұста қолды алдыңа, қайшылашы беріліп,
Ұста қолды жаныңа, кеудең тұрсын керіліп.
Бүйір таяп оң қолмен, көтер қанат сол жаққа,
Бүйір таяп сол қолмен, көтер қанат оң жаққа.

VII. Түсіндірме жұмыс (қазақ тілі)

«Бұзау» сөзіне дыбыстық талдау

  • Буынға бөлу: Бұ-зау.
  • Ереже: сөзде қанша дауысты дыбыс болса, сонша буын болады.
  • Бұл сөзде 2 дауысты дыбыс бар, демек 2 буын.

Ереже: жуан дауыстылар

Жуан дауысты дыбыстар: а, о, ы, ұ.

Ережені хормен оқыту және мысалдар келтіру.

а о ы ұ

VIII. Дәптермен жұмыс

28-жаттығу

  1. Өлеңді мәнерлеп оқу және дыбыстық талдау жасау (автор туралы мәлімет, өлең мағынасын түсіндіру).
  2. Сөздерден жуан дауысты дыбыстарды табу:

    Ыстық-ыстық сүт ішсең,
    Дәмі кетпес таңдайдан.
    Бой жадырап кенеттен,
    Буы шығар маңдайдан.

  3. «Тақия тастамақ» ойыны: жуан дауыстысы бар сөз табу, буынға бөлу, сөйлем құрастыру.

IX. Сәйкестендіру тесті

Суреттегі малдардың сәйкес дыбыстауын тап:

Түйе
мөңірейді
Сиыр
кісінейді
Қой
боздайды
Жылқы
маңырайды

29-жаттығу: сөздік диктант

Сөздерді сауатты, қатесіз жазу:

сүт айран қаймақ май құрт

Сөздерден жуан дауысты дыбыстарды табу, тексеру және бағалау.

Сөздік жұмыс

Кілегей

Сүттің бетінде тұратын майлы қабат (шикі қаймақ).

Уыз

Жаңа төлдеген малдың алғашқы 3–4 күнгі қою сүті; одан пісірілетін тағам.

X. Сабақты қорытындылау

Оқушылар сиырдың суретін құрастыру арқылы тақырыпты бекітеді. Қайталау сұрақтары:

  1. Бүгін Жақан Смақовтың қай өлеңімен таныстық? — «Ақ бұзау».
  2. Бұзау қай малдың төлі? — Сиырдың төлі.
  3. Сиыр иесі қалай аталады? — Зеңгі баба.
  4. Дауысты дыбыстар неше топқа бөлінеді? — Екіге: жуан және жіңішке.
  5. Жуан дауыстыларды ата: а, о, ы, ұ.
  6. Жуан дауыстысы бар бір сөз айт: қой.

XI. Үй тапсырмасы

  • «Ақ бұзау» өлеңін мәнерлеп оқу.
  • 28-жаттығуды көшіріп жазу.

XII. Бағалау (ойын: «Тез ойла, сөз ойла»)

Әріптерді дұрыс ретке келтіріп, сөздерді табу:

Берілгендер

СЙМҰАҚ ҮРАРЙУ ТАЙТМЫ АНҚҚАЗ

Жауаптар

  1. Сүт
  2. Айран
  3. Май
  4. Құрт
  5. Қаймақ
  6. Уыз