Айтысып сөзге келгенше ақылмен жөнге кел
Ақыл туралы мақал-мәтелдер
Қазақ мақал-мәтелдері ақылды тек білім ретінде емес, мінез, сабыр және дұрыс шешім қабылдау мәдениеті ретінде түсіндіреді. Төмендегі нақылдар ойды айқындап, сөзді салмақтап сөйлеуге, айла мен ақылдың ара-жігін тануға жетелейді.
Нақыл
Ақыл айтсаң, батыл айт.
Дұрыс ойды күмәнсіз, анық жеткізу — ықпалдың бір бөлігі.
Нақыл
Адамның жүзі — ақылдың айнасы.
Ішкі мәдениет пен ойдың тереңдігі көбіне адамның болмысынан байқалады.
Нақыл
Айғайлы жерде ақыл аз.
Шу көбейген сайын мән азаяды: сабырлы ортада ой айқынырақ болады.
Нақыл
Айла алтау, ақыл жетеу — айлаға ақыл қосылса, алдырмайтын екеу.
Айла уақытша жол ашуы мүмкін, ал ақыл оны әділ әрі берік шешімге айналдырады.
Нақыл
Айлалы түлкі алдырмас.
Тәжірибе мен сақтық — қауіптен қорғанудың бір жолы.
Нақыл
Айласыз батыр алдырар.
Батылдықтың өзі жеткіліксіз: амал мен есеп те керек.
Нақыл
Айтысып сөзге келгенше, ақылмен жөнге кел.
Кикілжіңді көбейтпей, ортақ мәмілеге оймен келу — нағыз парасат.
Нақыл
«Ақ Еділдің өзі болмасақ та — бұлағымыз,
Ақылды бастың өзі болмасаң да — құлағымыз».
Үлкенге құрмет, жақсыға ұмтылу: өзің болмасаң да, сол жолға қызмет ет.
Нақыл
Ақыл — ағадан, ілтипат — ініден.
Ақыл мен әдеп — туыстық сыйластықтың қос тірегі.