Қуаттың өлшем бірлігі

Бұл материал — «ХХІ ғасыр майталманы» атты интеллектуалдық сайысты (жарыс сабағын) өткізуге арналған жоспар. Мақсат — оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру, сондай-ақ 7–9-сыныптарда өткен тақырыптарды жүйелі түрде қайталау және алда тұрған үлкен сынға жауапкершілікпен қарауға ынталандыру.

Сабақ тақырыбы

ХХІ ғасыр майталманы

Сабақ түрі

Жарыс түріндегі сабақ

Сабақ әдісі

Сұрақ–жауап

Сабақтың мақсаты

  • Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру.
  • 7–9-сыныптарда өткен білімді еске түсіру және бекіту.
  • Алда үлкен сынақ күтіп тұрғанын ұғындырып, мақсат қоюға баулу.

Қажетті құрал-жабдықтар

Компьютер Видеопроектор Слайдтар Жетондар

Кіріспе сөз (сабақ барысы)

Құрметті ұстаздар мен оқушылар! Еліміздің ертеңі — білімді азаматтың қолында. Бүгінгі білімді шәкірт — ертеңгі ел тұтқасын ұстайтын тұлға.

Сол азаматтың бойында тапқырлық пен алғырлық қалыптастыру мектеп қабырғасынан басталады. Бүгін «ХХІ ғасыр майталманы» атты интеллектуалдық сайысқа қатысушы оқушылармен танысамыз.

Келесі қадам: әділқазы алқасын тағайындау және бағалау тәртібін таныстыру.

Жарыс кезеңдері

Сайыс бірнеше бөлімнен тұрады. Әр бөлімде оқушылардың логикасы, жедел ойлауы және пәндік білімі тексеріледі.

I бөлім: Космос

  1. 1. Жер Күнді толық бір айналып шығуға қанша уақыт жұмсайды? 365 тәулік
  2. 2. Бізге ең жақын жұлдыз? Күн
  3. 3. Ю. А. Гагариннің орбитаға ұшу сапарындағы кеменің атауы? Восток
  4. 4. 1969 жылғы 21 шілдеде Айға алғаш қадам басқан америкалық астронавт? Н. Армстронг
  5. 5. 2006 жылы «планета» мәртебесінен айырылған, бірақ бұл шешімге көптеген астрономдар келіспеген аспан денесі? Плутон

II бөлім: Ғалымдар

  1. 1. Классикалық механиканың негізін салушы? И. Ньютон
  2. 2. Ваннадан шыға сала «Эврика!» деп айқайлаған ғалым? Архимед
  3. 3. Самос аралында туған ұлы математик әрі философ (Олимпиада жеңімпазы ретінде де аталады)? Пифагор
  4. 4. Физика тарихында аты қалған ағылшын ботанигі? Броун
  5. 5. «Бастамаларында» геометрия мен теориялық арифметиканың негізгі заңдылықтарын жүйелеген ғалым? Евклид

III бөлім: Физика табиғатта

  1. 1. «Аса қажет халық үшін, пайдаланамын күн сайын жарық үшін» — бұл не? Электр тогы
  2. 2. Грек тіліндегі «электрон» сөзі қандай мағынаны білдіреді? Янтарь
  3. 3. Қай ағаш орнықты тепе-теңдік күйін сақтауға бейім? Емен
  4. 4. Адамның қан айналым жүйесіндегі жоғарғы қысым шамамен неше мм сын. бағ.? 100–120 мм сын. бағ.
  5. 5. Тапталған және батпақты жерлерде тез жүретін 4 түлік? Сиыр

IV бөлім: Жылу құбылыстары

  1. 1. Плитадағы жарты литрлік ыдыстағы су неге үлкен шәйнектегі суға қарағанда тезірек қайнайды? Оған аз жылу қажет
  2. 2. Қайнап тұрған суға өсімдік майын құйса өзгеріс аз, ал қайнап тұрған майға су тамызса неге шашырайды? Су майдың астына өтіп, өте тез буланады
  3. 3. Космоста салқын ба? Ашық кеңістікте термометр нені көрсетеді? Вакуумде температураны тікелей өлшеу мүмкін емес
  4. 4. Қар жауған кезде ауаның жылынып кету себебі неде? Кристалдану кезінде жылу бөлінеді
  5. 5. Қалайыны суда балқытуға бола ма? Иә, ішкі қысымды арттырсақ

V бөлім: Өлшем бірліктер

  1. 1. SI жүйесіндегі ұзындықтың өлшем бірлігі? Метр
  2. 2. Қуаттың өлшем бірлігі? Ватт
  3. 3. Электр өрісі кернеулігінің өлшем бірлігі? Вольт/метр
  4. 4. Зат мөлшерінің SI жүйесіндегі өлшем бірлігі? Моль
  5. 5. Вакуумдағы жарық жылдамдығының өлшем бірлігі? Метр/секунд

VI бөлім: Физика жұмбақтары

  1. 1. «Күннен де күшті, желден әлсіз; аяғы жоқ жүреді, көзі жоқ жылайды» — бұл не? Бұлт
  2. 2. «Жерде жатады: бояй алмайсың, құлата алмайсың, баса алмайсың» — бұл не? Көлеңке
  3. 3. Қызықты сұрақ: 10-сынып оқушысы тәжірибе көрсетіп, сұрақ қояды.
  4. 4. «Мамықтай ұлпа, қанттай аппақ; қыста жер бетін басады, жазда сайға қарай қашады» — бұл не? Қар
  5. 5. «Аяғы жоқ, қолы жоқ, бірақ үйге кіреді» — бұл не? Жылу мен суық

Ескерту: осы бөлімнен кейін ең аз балл жинаған 4 оқушы сайысты әрі қарай жалғастырмайды.

Келесі кезең: «Кім жылдам?»

Оқушыларға 3 формула беріледі. Тапсырма — формулаларды түрлендіру. Әр дұрыс түрлендіру 1 балл болып есептеледі.

Келесі кезең: «Бәйге»

30 секунд ішінде 10 сұрақ оқылады. Әр дұрыс жауап 1 балл береді.

«Бәйге» сұрақтары (I топтама)

  1. 1.Кеменің төменгі бөлігі бататын тереңдіктің аталуы?Ватер сызығы
  2. 2.Ватт ненің өлшем бірлігі?Қуат
  3. 3.Физика нені зерттейді?Физикалық құбылыстарды
  4. 4.Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне былтыр неше жыл болды?20 жыл
  5. 5.Астрономия ғылымы нені зерттейді?Аспан денелерін
  6. 6.Қазақстанда қолданылатын күнтізбе?Григориан
  7. 7.м/с — ненің өлшем бірлігі?Жылдамдық
  8. 8.Сұйықтың көлемін өлшеуге арналған құрал?Мензурка
  9. 9.Сүрінген адам қай жаққа құлайды?Алға
  10. 10.Егер денеге басқа денелер әсер етпесе немесе әсерлері теңгерілсе, дене тыныштық күйін сақтайды не бірқалыпты түзу сызықты қозғалады. Бұл Ньютонның қай заңы?I заң

«Бәйге» сұрақтары (II топтама)

  1. 1.Күшті өлшейтін құрал?Динамометр
  2. 2.Физика нені зерттейді?Физикалық құбылыстарды
  3. 3.м/с² — ненің өлшем бірлігі?Үдеу
  4. 4.Күн жүйесіндегі планеталардың орбиталары қандай пішінге жуық?Эллипс
  5. 5.Адам биіктеген сайын қандай шама әсер етеді (өзгереді)?Қысым
  6. 6.Изопроцестердің неше түрі бар?3 түрі
  7. 7.Булануға кері процесс?Конденсация
  8. 8.Ньютон заңдары орындалатын санақ жүйесі?Инерциялық санақ жүйесі
  9. 9.Заттың үш күйін атаңыз.Қатты, сұйық, газ
  10. 10.Дененің үдеуі оған әсер етуші күшке тура, массасына кері пропорционал. Бұл Ньютонның қай заңы?II заң

Қорытынды

Сайысымыз осымен өз мәресіне жетті. Әділқазылар ұпайларды есептеп, ең көп балл жинаған оқушыны жеңімпаз деп жариялайды.

Құрметті оқушылар! Алдарыңда тұрған үлкен сыннан сүрінбей өтулеріңе тілектеспін. Қандай сынақ болса да, оған қасқая қарсы тұра біліңіздер.

«ХХІ ғасыр майталманы» сайысына келген көрермендерге алғыс айтамыз. Қош сау болыңыздар!