Жүрме жолға таласып
Сабақтың мақсаты
Бұл сабақ оқушылардың жол қозғалысы мәдениетін қалыптастыруға бағытталған: ережені білу, оны күнделікті өмірде қолдану, қауіпсіздікті бағалау және ойды көркем түрде жеткізу.
1) Танымдық мақсат
Оқушыларды жолда жүру ережелерімен таныстыру және тақырып бойынша бейнелеу (суреттеу) әдісіне бағыт беру.
2) Дамытушылық мақсат
Жол қауіпсіздігі туралы түсінікті бекіту, ойлау, есте сақтау, суреттеу дағдыларын дамыту.
3) Тәрбиелік мақсат
Көшеде дұрыс жүруге, ережені сақтауға және жұмысты таза, ұқыпты орындауға тәрбиелеу.
Кіріспе: Неліктен жол ережесі маңызды?
Жол — ортақ кеңістік
Жол заңы дұрыс жүруді, сақтықты және жауапкершілікті талап етеді. Жол тәртібін бұзу — өзіңе де, өзгеге де қауіп төндіру.
Қозғалыс көбіне балалардың жол бойында алаңсыз жүруі, доп қуалауы, шаңғы тебуі, жүріп бара жатқан көлікке жабысуы немесе қалтарыстан кенет жолға шығуы салдарынан бұзылады.
Қауіптің салдары ауыр
Ереже сақталмаса, кейбіреулер ауыр жарақат алады, кейбірі өмірлік мүгедек болып қалуы мүмкін. Сондықтан әр оқушы жол қауіпсіздігі туралы сабақтарды мұқият тыңдап, әр тақырыптан қорытынды шығаруы керек.
Сұрақ: Қандай бала жол ережесін бұзбайды?
Жауап: Үлгілі, тәртіпті бала.
Негізгі бөлім: Жұмбақтар арқылы бекіту
Тақырыпты қызықты әрі есте қаларлық ету үшін жұмбақтар шешіледі. Бұл кезең оқушылардың ойлауын белсендіреді және жол қауіпсіздігіне қатысты ұғымдарды нақтылайды.
Жұмбақ 1
Ала таяқ ұстаған, жол тәртібін нұсқаған. Ысқырықпен түзеткен.
Жауабы: Милиционер
Жұмбақ 2
Көше бойлап аяңдайды, адам тасып аялайды. Өміріңді күзеткен.
Жауабы: Автобус
Жұмбақ 3
Көліктің қаншасын үстінен өткізген, іргеден басталып, алысқа жеткізген.
Жауабы: Жол
Жұмбақ 4
Жоқ өзінде бас та, ауыз да, құлақ та. Бақырайған үш көзі бар бірақ та.
Жауабы: Бағдаршам
Жұмбақ 5
Арқаным бар тым ұзын, ала алмайсың бір үзім. Табыңдаршы, балалар, бұл жұмбақтың шешуін.
Жауабы: Жол
Жұмбақ 6
Өзі сөйлей білмейді, бірақ «Тоқта, жүр!» дейді.
Жауабы: Бағдаршам
Бағдаршам: Қауіпсіздіктің көмекшісі
Бағдаршам — өмірімізді қауіпті жағдайлардан сақтандыратын маңызды көмекші. Оның мәнін түсіну және ережесін меңгеру — бәрімізге қажет.
Себебі қалада да, ауылда да бәріне ортақ көше қатынасы ережелері бар. Бұл ережелерді оқушылар да, ересектер де, барлық жүргізушілер де бұлжытпай орындауы тиіс.
Сұрақ-жауап
1) Жиек жол деген не?
Адамдар жаяу жүретін, көшенің жиегіндегі тар жол.
2) Жаяу адамға қай жермен жүруге болмайды?
Көлік жүретін жолдың ортасымен жүруге болмайды.
Нақыл сөз
Ашса кезек үш көзін,
Айтқанын ұқ үш сөзін:
Тоқта, сақтан, жол ашық!
Жүрме жолға таласып.
Осы ойды бекіту үшін оқушыларға ақ парақ таратылып, келесі кезеңге өтеді.
Сарамандық жұмыс: Сурет арқылы түсіндіру
Оқушылар тақырыпты мұқият ой елегінен өткізіп, жол қауіпсіздігі туралы сурет салады. Кейін әрқайсысы өз жұмысын бояп, қысқаша әңгімелейді. Дайын суреттер тақтаға ілінеді, ең үздік жұмыстар атап өтіледі.
Ән: «Бағдаршам»
1-шумақ
Көшеде біз сақ болайық,
Қаймықпасын ата-ана.
Жолда сен бол лайық,
Жас ұлан деген атқа.
Қайырмасы
Әрқашан күн сөнбесін,
Аспаннан бұлт төнбесін.
Қасымда болсын анам,
Болайын мен де аман!
2-шумақ
Жолда жүру әліппесін
Білген жөн бес саусақтай.
Сонда ғана жүре аласың,
Сен өзіңді сау сақтап.
Бұл бөлімде оқушылар әр белгінің қандай мақсатта қолданылатынын қайталайды.
Қорытынды: Тәртіп — қауіпсіздіктің тірегі
Ортақ үндеу
Деніміз сау, еліміз тыныш болсын. Жол тәртібін сақтап, әрдайым аман-есен жүрейік.
Ирек-ирек көшелер,
Көше деген мың ирек.
Қиындыққа әйтсе де,
Үйренесің біртіндеп.
Барар жерге асықпа,
Бәйге алмайсың бұрын кеп.
Сабақтан түйін
- Жол ережесін білу — қауіпсіздікке апарар алғашқы қадам.
- Жаяу жүргінші өз жолымен жүруі керек.
- Бағдаршам мен белгілердің талаптары — міндетті.
- Ұқыпты жұмыс пен тәртіп — өмірдегі ұқыптылыққа үйретеді.