Аустралияның климаты

Сабақ тақырыбы

Аустралияның климаты. Өзендері мен көлдері.

Сабақтың мақсаты

Аустралияның климаты, өзендері мен көлдері туралы білім қалыптастыру, олардың ерекшеліктерін ажырата білу.

Күтілетін нәтижелер

  • A) Аустралияның климатын анықтайды және сипаттайды.
  • B) Климаттық белдеулерді ажыратады.
  • C) Өзендер мен көлдердің ерекшеліктерін салыстырып, қорытынды жасайды.

Қажетті ресурстар

Оқу және ақпарат көздері

  • Электрондық оқулық, оқулық
  • Әдістемелік әдебиеттер
  • Интернет ресурстары

Картографиялық материалдар

  • Кескін карта
  • Физикалық карта

Қолданылатын әдістер мен тәсілдер

СТО (сыни тұрғыдан ойлау)

  • ДЖИГСО
  • Жоғары/төмен дәрежелі сұрақтар
  • «Кемпірқосақ»
  • Кластер
  • Ой қозғау

АКТ

Картамен жұмыс, интерактивті тақта, слайд материалдары.

Жаңа тәсілдер

  • Диалогтік оқыту
  • Визуалды оқыту
  • Топтық әңгіме

Сабақ барысы

Формат: топтық жұмыс + диалог + карта

Кіріспе

2 мин + 12 мин

Мұғалім әрекеті

  1. 1.Амандасу.
  2. 2.Топқа бөлу: пайдалы қазбалар бейнеленген сурет қиықтарын таратып, оқушылардан суретті құрастыруды сұрау.
  3. 3.Үй тапсырмасын сұрау: Аустралияның географиялық орны, зерттелуі, пайдалы қазбалары.
  4. 4.Жоғары және төмен дәрежелі сұрақтар қою (сұрақ-жауап арқылы диалог жүргізу).

Оқушы әрекеті

  1. 1.Сабаққа дайындалады.
  2. 2.Сурет бойынша топ құрып, топ ережесін еске түсіреді.
  3. 3.Үй тапсырмасы бойынша сипаттама береді және сұрақтарға жауап береді.
  4. 4.Қосымша дерек көздерін қолдана отырып, пікірін толықтырады.

Үлгі сұрақтар

  • Аустралияның географиялық орнын сипатта.
  • Материктің кеш зерттелуінің себебі неде?
  • Материкті кімдер зерттеді?
  • Жер бедері Африкаға ұқсай ма?
  • Ағылшындар неліктен жаппай қоныс аударды?
  • Қандай пайдалы қазбалар бар?

Тірек жауаптар (қысқаша)

Орналасуы: Оңтүстік жарты шарда оқшау, солтүстігінде Азия аралдарымен ғана жалғасады.

Кеш зерттелуі: Еуропадан алыс әрі оқшау орналасуы әсер етті.

Зерттеушілер: Абель Тасман, Джеймс Кук, Чарльз Стерт, Эдуард Джон Эйр.

Пайдалы қазбалар: Алтын, алюминий, мыс, никель, марганец, темір, уран, цирконий және т.б.

Тұсаукесер

2 мин

Интерактивті тақтадағы слайд арқылы жаңа сабақтың тақырыбы таныстырылады. Оқушылар картаға сүйеніп бағдар жасайды.

Негізгі бөлім

15 мин + 6 мин

Топтық жұмыс (ДЖИГСО)

Сынып 4 топқа бөлінеді және әр топ бір тақырыпшаны талдайды. Кейін «Кемпірқосақ» тәсілімен аралас топтарға ауысып, ақпарат алмасады. Соңында бастапқы топқа оралып, жинақтап қорытындылайды.

  • 1-топ: Аустралияның климаты
  • 2-топ: Климаттық белдеулер
  • 3-топ: Өзендері
  • 4-топ: Көлдері

Жазылым және талқылау

  • Маңызды деректерді дәптерге түсіреді.
  • Жинақталған ақпаратты топ ішінде талдайды.
  • Картамен жұмыс жасап, объектілерді көрсетеді.

Бекіту сұрақтары

1) Жаз айларындағы орташа температура қандай?

2) Қыс айларындағы орташа температура қандай?

3) Қандай ауа массалары әсер етеді?

4) Климаттық белдеулерін ата.

5) Өзендері неше алапқа бөлінеді?

6) «Криктер» деген не?

7) Негізгі өзендерін ата.

8) Ірі көлін ата.

Нақты жауаптар (сабақтағы үлгі)

Жаз: орташа +24°C…+28°C; ең жоғарысы +52,8°C (Дарлинг өзенінің орта ағысында тіркелген).

Қыс: орташа +12°C…+24°C; Аустралия Альпісінде -20°C-қа дейін төмендеген.

Ауа массалары: экваторлық, ылғалды және тропиктік.

Белдеулер: субэкваторлық, тропиктік, субтропиктік, қоңыржай.

Өзен алаптары: ішкі тұйық, Тынық мұхиты алабы, Үнді мұхиты алабы.

Криктер: уақытша кеуіп қалатын өзен арналары.

Өзендер: Муррей, Дарлинг, Куперс-Крик.

Көл: Эйр.

Қорытынды және бағалау

6 мин + 2 мин

Өзін-өзі бағалау

Тест тапсырмасы беріледі. Дұрыс жауаптар көрсетіліп, оқушы өз жұмысын тексеріп, бағалайды.

Үй тапсырмасы

  • §53 оқу.
  • Кескін картамен жұмыс.
  • «Аустралияның өзендері» тақырыбы бойынша қосымша материал (немесе таныстырылым) дайындау.

Сабақтың өзіндік талдауы

Сабақ топқа бөлуден басталды: оқушыларға Аустралияның пайдалы қазбалары (титан, алтын, мұнай, таскөмір) шартты белгілері бар сурет қиықтары таратылып, оларды жылдам құрастыру арқылы топтар жасақталды.

Үй тапсырмасы диалогтік әдіспен сұрақ-жауап түрінде тексерілді. Аустралияның зерттелуі бойынша бір оқушы қосымша мәлімет әкеліп, сыныппен бөлісті. Жаңа тақырып интерактивті тақта арқылы таныстырылып, негізгі бөлімде ДЖИГСО әдісімен жұмыс ұйымдастырылды.

«Кемпірқосақ» тәсілімен аралас топтарға ауысу барысында оқушылар өзара түсіндіру, тыңдау және жазып алу әрекеттерін белсенді орындады. Қиналған оқушыларға бағыттаушы сұрақтар арқылы қолдау көрсетілді. Талантты оқушылар картадан климаттық белдеулерді, өзендер мен көлдерді көрсетіп, сыныптың қызығушылығын арттырды.

Қорытынды бақылау және кері байланыс

  • Бекіту: сұрақ-жауап, тест, жұптық тексеру.
  • Кері байланыс: смайлик әдісі.
  • Нәтиже: сабақ мақсатына қол жеткізілді.

Келесі қадамдар (өзгертулер)

  • Уақытты ұтымды жоспарлау және кезеңдер арасындағы ауысуды нақтылау.
  • Дарынды және талантты оқушыларға деңгейлік, кеңейтілген тапсырмалар ұсыну.