Денсаулықтың тағы бір дауасы таза ауа
Сенің байлығың — саулығың
«Бірінші байлық — денсаулық». Бұл сөз — жай ғана нақыл емес, күнделікті өмірдің ең маңызды қағидасы. Денсаулықты сақтау — әр адамның өз қолындағы жауапкершілік.
Сабақтың ұраны
Ауырып ем іздеме,
Ауырмайтын жол ізде.
Мақсаты
- Жас оқушылардың санасына «бірінші байлық — денсаулық» ұғымын орнықты жеткізу.
- Халық даналығы саналатын мақал-мәтелдердің мәнін түсіндіру.
- Денсаулықтың негізі қимыл-қозғалыс, спорт, дұрыс тамақтану және таза ауа екенін ұғындыру.
- Әр адамның өз денсаулығына жеке жауапты екенін түсіндіру, жауапкершілікті арттыру.
Көрнекі құралдар
Түрлі-түсті суреттер, мақал-мәтелдер жазылған плакаттар.
Сабақтың барысы
Мектеп табалдырығын алғаш аттаған бүлдіршіндер мен олардың ата-аналарын мектеппен таныстырамыз. Оқушыларға бүгіннен бастап жаңа өмір басталатынын, оқушының өз ережесі болатынын түсіндіреміз.
Маңызды ақпарат
Біздің мектепте сабақ сағат 08:00-де басталады.
Ертеңгілік сергіту жаттығулары
Тік ұстап денеңді,
Сапқа тұр сен енді.
Жанға сеп — шынығу,
Жаттығып, шынығу.
Сымбатты болу да —
Өзіңнің қолыңда.
Өмірлік құндылықтар туралы өсиет
Ата-аналарға және оқушыларға ақындардың өмір тәжірибесінен түйген өсиет-нақылдарын ұсынамыз:
- 1.Әуелгі байлық — денсаулық.
- 2.Екінші байлық — еркіндік.
- 3.Үшінші байлық — тіл байлығы.
- 4.Төртінші байлық — қайрат-күш.
- 5.Бесінші байлық — ақ жаулық.
- 6.Алтыншы байлық — баламыз.
- 7.Жетінші байлық — жүз саулық.
Денсаулық негізі: дұрыс тамақтану және тазалық
Денсаулықты нығайтудың берік тірегі — дұрыс тамақтану, тазалық сақтау және әдептілік. Күнделікті әдетке айналатын қарапайым ережелер үлкен нәтижеге жеткізеді.
Күнделікті ережелер
- •Қолыңды сабындап жу.
- •Түзу отыр, қисайма.
- •Қасықты оң қолыңмен ұста.
- •Тамақ ішіп отырып сөйлеме, күлме, кітап не газет оқыма.
- •Шамадан тыс тойып ішпе.
Ас ішудің мәдениеті
- •Нанды үзіп же.
- •Тамақтан соң аузыңды шайып, қолыңды жу.
- •Асқа бата бер.
Тағам туралы нақыл
Ас же — ішің сіңіріп, бойға сіңіріп.
Ас ішсең толасың, аман-сау боласың.
Ас — адамның арқауы, аспен күш артады.
Тағам ішіңе жағымды, тазартар жаныңды.
Таза ауа: денсаулықтың тағы бір дауаcы
Таза ауа — ағзаның дамуына ықпал ететін табиғаттың үлкен сыйы. Ауа — тіршіліктің тынысы, өмірдің қуаты.
Табиғат туралы жолдар
Жер шары — дәу әлем, қоршалған ауамен.
Ауамен тыныс ап — өсті өмір, ырыс, бақ.
Адамдардың табиғатсыз күні жоқ,
Мұны айтуға табиғаттың тілі жоқ.
Таза ауаға қатысты әдеттер
- •Сабақтан кейін таза ауада ойна.
- •Ауа райына сәйкес киін.
- •Оқу бөлмесін үнемі желдет.
Оқу гигиенасы
- •Жарық дәптерге сол жақтан түссін.
- •Денсаулық үшін ұйқының орны ерекше.
Ұйқы: мидың демалысы
Адамға су, ауа, ас қалай қажет болса, ұйқы да сондай қажет. Дені сау балаға тәулігіне шамамен 10 сағат ұйқы қажет.
Тәртіп пен тұрақтылық
- •Баланы кешке 21:00-де ұйықтатуға дағдыландыру.
- •Күн сайын бір уақытта ұйықтатып, бір уақытта тұрғызу.
М. Дулатовтың денсаулық туралы кеңестері
Міржақып Дулатов денсаулықты сақтауға қатысты пайдалы ақыл-кеңестер қалдырған. Төмендегі ережелер — күнделікті өмірде қолдануға болатын нақты ұсыныстар.
Құлақ күтімі
- •Құлаққа ұрма, құлаққа айғайлама, шыңғырма.
- •Қалам, қарындаш, ине сияқты үшкір заттармен құлағыңды шұқыма.
- •Құлақтың ішін-сыртын таза ұста; сабынды сумен абайлап жу.
- •Жуынған соң құлақты құрғатып сүрт.
- •Құлаққа бір нәрсе кіріп кетсе, өзің әрекет жасама — дәрігерге көрін.
Мұрын, тыныс және тазалық
- •Мұрныңды әрдайым таза ұста; дұрыс дем ала алмасаң — дәрігерге қарал.
- •Дем алғанда аузың жабық болсын.
- •Шаңды, ауасы бұзылған жерде мүмкіндігінше аз бол.
- •Үй ішінде шаң көтерме; еденге қақырма, түкірме.
- •Денеңді таза ұста: күнде салқын сумен жуын, аптасына бір рет жылы суға шомыл.
- •Ауыз қуысы тазалығын сақта: ішіп-жеген сайын, таңертең және кешке аузыңды шай.
- •Таза ауада көбірек жүр: ойна, қимылда, жүгір.
Қорытынды ой
Бұл кеңестердің барлығы денсаулықты сақтау үшін қажет.
Қорытынды
Денім сау болсын десең, жоғарыда айтылғанның бәрін күнделікті өмірде қолдан. Таза ауада серуендеу, спортпен шұғылдану, тазалық сақтау, денені күтіп ұстау, еңбек ету және дұрыс тамақтану — мұның бәрі салауатты өмір салтына жатады.