Мынау кімнің аяқ киімі деп көрсетіп сұрау
«Өз аяқ киіміңді таны» оқу іс-әрекеті
Бұл әрекет балалардың танымдық көзқарасын қалыптастыруға бағытталған: көзбен бақылау арқылы заттардың айырмашылығын байқап, кемшілігін таба білуге үйретеді. Сонымен қатар ойлауын, есте сақтауын дамытуға, ойын қысқа әрі түсінікті сөздермен жеткізуге, сұрақ қою арқылы тілін жаттықтыруға ықпал етеді.
Мақсаты
- Заттарды бақылау арқылы айырмашылық пен сәйкессіздікті табуға үйрету.
- Ойлау және ұзақ уақыт есте сақтау қабілетін дамыту.
- Сөйлей білу дағдысын қалыптастыру, сұрақ қою арқылы тілін жетілдіру.
- Қысқа әрі жеңіл сөздерді қолдану арқылы сөздік қорын толықтыру.
Көрнекіліктер
- Қуыршақ және қуыршаққа арналған кішкентай аяқ киім үлгісі.
- Балалардың топта киетін аяқ киімдерінің қиылған суреттері (әр балаға жеке).
- Аю, қоян, мысық, күшік, әтеш, сылдырмақ ойыншықтары және «сиқырлы қобдиша».
Әрекет кезеңдері
1) Дайындық: «Шаттық шеңбері»
Тәрбиеші балаларды шаттық шеңберіне жинап, қимылмен орындалатын қысқа өлең арқылы көңіл-күйді көтереді және «күн шуағын шақыруды» ұйымдастырады.
Өлең (қимылмен орындалады):
Біз айнала тұрамыз,
Үлкен шеңбер құрамыз.
Жай жүреміз алдымен,
Бірте-бірте тездетіп.
Жүгіреміз желдетіп,
Тағы жаймен жүреміз.
Тыныш-тыныш дейміз де,
Орнымызға келеміз.
Тәрбиешінің әрекеті
Балаларға қолдарын алға созып, жылы лебіз «үрлеп» қонақтарға жылу сыйлауды ұсынады.
Балалардың әрекеті
Бір-біріне жылу таратып, келген қонақтарға жылы ықыласын білдіреді.
2) Қонақпен танысу: Кәмшат қуыршақ
Осы сәтте есік қағылып, әдемі қуыршақ кіріп келеді. Қуыршақ балалармен амандасып, қай топтың балалары екенін сұрайды. Тәрбиеші қонақты таныстырады: бұл — Кәмшат қуыршақ.
Назар аударту
Тәрбиеші қуыршақтың шашындағы қызыл бантикті көрсетіп, балаларға «бантик» сөзін анық айтып қайталауды ұсынады.
Сұрақ-жауап
«Қуыршақ үстіне не киген?» — балалар «көйлек» сөзін қайталап, дұрыс айтуға жаттығады.
Мәселе қою
Қуыршақ көңілсіз: бір аяғында аяқ киімі бар, екінші аяғында жоқ. Балалар аяқ киімді бірге іздеуге келіседі.
3) Ізденіс: «Сиқырлы қобдиша» және таныс заттар
Топқа аю ойыншығы келіп, қолындағы сиқырлы қобдишаны ұсынады. Қобдишаны ашқанда таныс ойыншықтар шығады. Тәрбиеші әр затты көрсетіп, балалардан атауын сұрайды және дыбыстауын қайталатады.
Ойыншықтар және дыбыстар
- Күшік: «ав-ав»
- Мысық: «мияу-мияу»
- Әтеш: «ку-ка-ри-ку»
- Қоян: құлағы ұзын (қимылмен көрсету)
- Сылдырмақ: «сылдыр-сылдыр»
Тіл дамытуға бағыт
Тәрбиеші қысқа сұрақтар қою арқылы балалардың сөзді нақты айтуына, жауапты қысқа әрі түсінікті құрауына көмектеседі. Қимылмен көрсету — есте сақтауды күшейтеді.
4) Негізгі тапсырма: өз аяқ киіміңді тану
Қобдишаның ішінен балалардың аяқ киіміне ұқсас сыңар аяқ киімдер шығады. Тәрбиеші әр аяқ киімді көрсетіп, «Мынау кімнің аяқ киімі?» деп сұрайды. Бала таныса, «менікі» деп жауап береді.
Маңызды дағды
Бұл кезеңде бала бақылау, салыстыру және өзіндік белгі арқылы тану әрекеттерін орындайды.
Соңында қызыл аяқ киім көрсетіледі. Балалар оның өздерінікі емес екенін байқап, оның қуыршақтың аяқ киімі екенін табады. Қуыршақтың аяқ киімін кигізген соң, Кәмшат қуанып, балаларға алғыс айтады.
5) Қорытынды қимыл-ойын
Балалар орнынан тұрып, әдемі аяқ киімдерін көрсетіп, аяқтарын жеңіл тарсылдатып қуанады. Қимыл барысында қысқа тақпақ/әндету қолданылады: «Топ-топ басайық, қуыршақтан озайық».
Рефлексия және нәтижелер
Білу
Заттардың айырмашылығын байқап, салыстыру арқылы тану.
Игеру
Сұрақ қою және жауап беру арқылы тілін жаттықтыру.
Меңгеру
Қысқа әрі жеңіл сөздерді анық айту, жаңа сөздерді күнделікті сөйлеуге енгізу.
Мадақтау
Тәрбиеші сұрақтарға жауап берген балалардың есімдерін атап, жетістігін атап өтеді. Балалар қуыршаққа көмектескеніне қуанып, өзара ынтымақтастықтың маңызын сезінеді.