Компьютердің құрылғыларыАдамзат баласы дамудың барлық тарихи кезеңдерінде есептеу жұмыстарын жүргізіп отыруға әрқашанда мұқтаж болды

Компьютер құрылғыларының қалыптасуы

Адамзат дамудың барлық тарихи кезеңдерінде есептеу жұмыстарын жүргізуге әрқашан мұқтаж болды. Алғашқы дәуірлерде оған қол-аяқ саусақтары сияқты қарапайым құралдар жеткілікті еді. Алайда ғылым мен техниканың өркендеуіне байланысты есептеу жұмыстарының көлемі де, күрделілігі де артты. Соның нәтижесінде есептеуді жеңілдететін арнайы құралдар — абақ, есепшот, арифмометр, сондай-ақ математикалық кестелер кеңінен қолданыла бастады.

Есептеудің күрделенуі және жаңа талаптар

XX ғасырдың 40-жылдарында, әсіресе ядролық физиканың дамуына байланысты, қолмен есептеу көптеген материалдық ресурсты талап етіп, адамның тікелей қатысуын күшейтті. Мысалы, АҚШ-та атом бомбасын жасауға бағытталған «Манхэттен жобасын» іске асыру кезінде есептеу жұмыстарына 600 адам тартылды: олардың бір бөлігі есептеумен айналысса, қалғандары нәтижелердің дұрыстығын тексеріп отырды.

Электрондық есептеуіш машиналардың (ЭЕМ) пайда болуы

XX ғасырдың ортасында ақпаратты өңдеуді автоматтандыру қажеттілігі (көбіне әскери талаптармен байланысты) электрондық техника мен технологияның қарқынды дамуына түрткі болды. Электроника жетістіктерінің нәтижесінде жасалған техникалық құрылғылар электрондық есептеуіш машиналар (ЭЕМ) деп аталды.

1946

Алғашқы ЭЕМ

Алғашқы ЭЕМ-дер электрондық шамдарға негізделіп жұмыс істеді. Олар үлкен залдарға орналастырылатын, көлемі зор, күрделі электрондық жабдықтар болатын.

1948

Транзистор дәуірі

Электрондық шамдар транзисторлармен алмастырылды. Осы өзгеріс компьютердің өнімділігін сақтай отырып, оның көлемін жүз есеге дейін азайтты.

Чиптер, микропроцессор және дербес компьютерлерге жол

70-жылдардың соңында интегралдық схемалардан (чиптерден) жасалған мини-ЭЕМ-дер шығарыла бастады: транзисторлар мен олардың арасындағы қажетті байланыстар бір ғана пластинаға орналастырылды. Бұдан кейін микропроцессорлардың пайда болуы дербес компьютерлер дәуірінің басталғанын айқындаған маңызды белгіге айналды.

Ақпарат ағынын басқарудағы жаңа құрал

Есептеуді автоматтандыруға арналған ЭЕМ-дер күн сайын артып келе жатқан ақпарат ағынымен жұмыс істеуде өте қолайлы құрал болды. Бастапқы кезеңде олармен тек арнайы дайындықтан өткен мамандар ғана жұмыс істеді. Бірақ компьютерді қолдануға деген сұраныс кеңейген сайын, маман емес адамдарға арналған қолжетімді машиналарды жасау қажеттілігі туындады.

Тұрмыстық компьютерлерден IBM PC-ге дейін

70-жылдардың басында «тұрмыстық» немесе үйде пайдаланылатын микрокомпьютерлер пайда болды. Олардың мүмкіндіктері шектеулі еді: негізінен ойын ойнауға және шағын мәтіндерді теруге қолданылды. 70-жылдардың ортасында тұрмыстық компьютерлердің таралуы соншалық, оларды тіпті сусын өндіретін фирмалар да (мысалы, Coca-Cola) шығара бастады.

1981: дербес компьютер ұғымының орнығуы

Микрокомпьютерлер дамуындағы ең елеулі оқиға — 1981 жылы IBM фирмасы шығарған шағын компьютердің пайда болуы. Кейіннен ол «дербес компьютер» деп аталып, осы атау шағын компьютерлер тобының жалпы атауы ретінде біржола қалыптасты.