Қабуснамадан келтірілген үзіндіні дұрыс, түсініп оқуға үйрету
Сабақ барысы
Бұл сабақта оқушылар ата-ананы құрметтеу тақырыбын көркем мәтін арқылы түсінеді, тыңдайды, талқылайды және өз ойымен байланыстырып айтады. Негізгі тірек ретінде «Қабуснама» еңбегінен үзінді алынады.
I. Ұйымдастыру
- Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу
- Оқу құралдарын дайындау
- Сынып тазалығын қадағалау
- Оқушылардың зейінін сабаққа аудару
II. Үй тапсырмасын тексеру
Бауыржан Момышұлының «Ұшқан ұя» шығармасы бойынша мәтінді сахналау арқылы көрсету.
III. Психологиялық дайындық
«Бақытты балалық шақ» тақырыбындағы бейнеролик көрсету арқылы жағымды көңіл күй қалыптастыру.
IV. Жаңа тақырып
«Қабуснама» туралы
«Қабуснама» — ерте заманда жазылған, тәлім-тәрбие мен өнеге сөзге толы кітап. Оның авторы — Қайқаус. Еңбек өз ұлына арналып жазылған.
Үзіндіні тыңдау
«Қабуснамадан» алынған үзіндіні диктофон арқылы толық тыңдату.
Қайқаус: «Ата-ананы құрметтеу туралы»
Негізгі мәтін
Ей, перзентім, ата-ананы құрметтеуің қажет екенін ақыл-ой, парасат тұрғысынан аңғарып біл. Өйткені әрбір перзенттің түбі — ата-ана. «Неге ата-анамды құрметтеймін?» деп ойыңа да алма: олар сен үшін өзін өлімге де қиятыны белгілі.
Ей, перзентім, ата-анаңды ешқашан ренжітпе. Олардың көңіл күйіне қаяу салма, қапаландырма. Сені жан-тәнімен жақсы көріп, тәрбиелеп жүрген ата-ананың көңілін қалдыратындай болмашы іске барсаң, сен жақсылыққа лайық жан емессің.
Өйткені кім ата-ананың жақсылығын бағаламаса, өзге адамның жақсылығын да қадірлемейді. Егер өз перзентің сені құрметтесін десең, өзің де ата-анаңды құрметте. Сен ата-анаңа не істесең, перзентің де саған соны жасайды.
Перзент — жеміс, ата-ана — жеміс ағашы.
Кілтті ой
Құрмет — сұрақтан басталмайды, түсінуден басталады: ата-ананың еңбегін тану.
Адамгершілік өлшемі
Ата-ананың жақсылығын бағалау — өзгенің жақсылығын да қадірлеуге үйретеді.
Өмірлік заңдылық
Үлгі — тәрбиенің өзегі: ата-анаға көрсеткен қарым-қатынас баладан да қайтады.
Ой түю
Мәтіннің басты идеясы — ата-ананы құрметтеу тек міндет емес, адамдықтың өлшемі. Перзенттің өнегесі ең алдымен өз отбасындағы қарым-қатынастан қалыптасады: ата-анаға мейірім, ықылас, ілтипат танытқан адам өмірде де жақсылықты бағалай біледі.