Тұрлаулы мүшелерді ата

Сабақтың тақырыбы

Ойлы болсаң, озып көр

Сабақтың мақсаты

  • Жыл бойы өткен материалдарды қайталау, оқушылардың білім деңгейін анықтау және сабаққа ата-аналарды қатыстыру.
  • Оқушылардың жыл бойы меңгерген білімін жинақтап, қорытындылау.
  • Ой-өрісті, танымдық қабілетті, сөздік қорды және тіл байлығын дамыту.
  • Бірігіп жұмыс істеуге, достық қарым-қатынас орнатуға, адамгершілікке және жауапкершілікке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Тест тапсырмалары, қима қағаздар.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

Сабаққа дайындық, қатысушыларды түгендеу, топтарға/қатарларға бөлу.

II. Негізгі бөлім

Қайталау, қорытындылау, логикалық тапсырмалар және пәндік сұрақтар.

IV. Қорытындылау

Нәтижені жинақтау, кері байланыс, сабақтың аяқталуы.

Кіріспе сөз

Құрметті оқушылар, ата-аналар, ұстаздар! Бүгінгі сабағымыз әдеттегіден өзгеше өтеді. Оқушылар 4-сыныпта оқып-білгендерін ортаға салады, ал ата-аналар балаларының білім деңгейін нақты көре алады. Бұл қорытынды сабақ сіздерге арналады.

1) «Тездет, бірақ қателеспе!»

Әр қатарға арналған сұрақтар. Мақсат — жыл бойы оқылған әдебиет пен мәтіндер бойынша білімді жүйелеу, түсінікті тексеру және сөйлеу мәдениетін дамыту.

1-қатар

  1. Халық ауыз әдебиетінің түрлерін ата.
  2. «Артық-кем қып асырмай, шын айтқанда жасырмай… Асыңды асшы ұрламай» — бұл үзінді қай аңыздан алынған?
  3. Басты кейіпкер деген кім?
  4. «Абыралы тауларына әкемізбен… шөпшілер үшін жұмақтай көрінетін» — бұл қай мәтін? Авторы кім?
    Жауабы: Асқар Алтай, «Дегелеңдегі жарылыс».
  5. Бердібек Соқпақбаев кім? Қандай шығармаларын білесіңдер?
    Бағыт: балалар жазушысы; «Менің атым Қожа», «Компас», «Ағаштар неге ашуланды?»
  6. «Ат пен есек» мысалындағы негізгі ой қандай?
  7. Бір өлеңді мәнерлеп айтып бер.

2-қатар

  1. Батырлар жыры дегеніміз не?
  2. «Ол Бетпақдаланың сусыз шөлімен… Сырдария жағасына қайтып оралады» — бұл қай мәтіннен? Кім туралы?
    Жауабы: Қорқыт туралы.
  3. «Біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды біреуге міндет етпе» — бұл кімнің сөзі?
    Жауабы: Ы. Алтынсарин.
  4. «Сарытүбектің табанында тігілген он шақты киіз үй…» — үзінді қай мәтіннен? Кім туралы?
    Жауабы: «Ақкөл жағасында», А. Байтұрсынұлы туралы.
  5. «Мектептен жырақ жол» мәтініндегі басты кейіпкер кім? Ол қандай бала?
    Жауабы: Бақытжан — 5-сынып оқушысы.
  6. «Үш жігіт туралы хикая» ертегісінің негізгі ойы қандай? Авторы кім?
  7. Бір өлеңді мәнерлеп айтып бер.

3-қатар

  1. Әсірелеу (гипербола) дегеніміз не?
  2. «Күндердің бір күн Сүлеймен патша… сарай салынсын» — бұл қай мәтін?
    Жауабы: «Сатқын жапалақ».
  3. Монолог деген не?
  4. «Мен ең әуелі қазағымды жақсы көремін…» — бұл кімнің сөзі?
    Жауабы: Ш. Уәлиханов.
  5. «Алдында тісі ақсиған… артымнан еріп отыр!» — үзінді қай мәтіннен? Авторы кім?
    Жауабы: М. Әуезов, «Жетім».
  6. «Адасқан бала» шығармасындағы басты кейіпкер кім? Авторы кім?
    Жауабы: Жако; Қ. Жұмаділов.
  7. «Балмұздақ» мәтініндегі басты кейіпкер кім? Ол неге балмұздақты жемеді? Негізгі ой қандай?

2) «Қазақ тілі — өз тілім» бөлімі

Тілдік білімді жүйелеу: сөйлем, сөйлем мүшелері, сөз таптары және сөзжасам тақырыптары бойынша талдау жасалады.

I қатар

  • Сөйлем мүшелері дегеніміз не?
  • Сөйлем мүшелері нешеге бөлінеді?
  • Тұрлаулы мүшелерді ата.
  • Тұрлаусыз мүшелерді ата.
  • «Кітапханашы», «мектеп», «білімді» сөздерін қатыстырып сөйлем құра. Сөйлем мүшелеріне талда.

II қатар

  • Сөз таптары дегеніміз не?
  • Сөз таптарын ата.
  • Зат есім дегеніміз не? Оның түрлерін ата.
  • Етістік дегеніміз не? Оның түрлерін ата.
  • Сан есім дегеніміз не? Оның түрлерін ата.
  • Сын есім дегеніміз не? Тағы қандай сөз таптарымен таныстық?
  • «Биыл», «туралы», «әттеген-ай» сөздерін қатыстырып сөйлем құра. Сөз таптарына талда.

III қатар

  • Сөйлем дегеніміз не?
  • Сөйлем түрлерін ата.
  • Сөйлемнің бірыңғай мүшелері дегеніміз не?
  • Қыстырма сөз дегеніміз не? Мысал келтір.
  • Біріккен сөз дегеніміз не?
  • Қос сөздер қалай жасалады?
  • Қысқарған сөздер дегеніміз не? Мысал келтір.
  • Құрмалас сөйлем құрастыр.

3) «Ойлан, тап!»

Математикалық логика, өлшем бірліктерін түрлендіру, формулаларды қолдану және есеп шығаруға арналған тапсырмалар.

I қатар

  1. Қандай сандар 3-ке және 9-ға бөлінеді?
  2. Арасы 880 км екі қаладан бір уақытта бір-біріне қарама-қарсы бағытта екі пойыз шықты. Біріншісінің жылдамдығы — 50 км/сағ, екіншісінікі — 60 км/сағ. Пойыздар неше сағаттан соң кездеседі?
  3. Өлшемдерді түрлендір:
    12 000 000 м² = … км²
    1 сағ 45 мин = … мин
    4 200 кг = … т … кг
  4. Формулаларды жаз:
    Тік төртбұрыштың ауданы: Sт = ?
    Тік төртбұрыштың периметрі: Pт = ?
    Арақашықтық: S = ?
  5. Қожанасыр байдан қарызға 2 теңге сұрады. Бай «екі есе өсімімен қайтарасың» деп 200 тиын берді. Бір айдан соң Қожанасыр 2 теңгені екі еселеп апарып берсе, бай «қарызың толық емес» дейді. Қателескен кім?
  6. Бөлшекке байланысты есептер:
    1 000 теңгенің 2/25 бөлігі
    6 т-ның 1/200 бөлігі
    1/3 сағ = қанша минут?

II қатар

  1. Қандай сандар 2-ге бөлінеді?
  2. Әсет аңға шықты. Оның тазысы өзінен 120 м жердегі түлкіні қуады. Тазының жылдамдығы — 350 м/мин, түлкінікі — 320 м/мин. Тазы қанша уақыттан соң қуып жетеді?
    Нұсқа: 120 : (350 − 320) = 4 мин.
  3. Өлшемдерді түрлендір:
    5 т 8 ц = … ц
    98 мин = … сағ … мин
    2 м² = … см²
  4. Формулаларды жаз:
    Шаршының ауданы: Sш = ?
    Шаршының периметрі: Pш = ?
    Жылдамдық: v = ?
  5. Анасы 39 жаста, қызы 5 жаста. Неше жылдан соң анасының жасы қызының жасынан үш есе үлкен болады?
    Жауабы: 12 жыл.
  6. Бөлшекке байланысты есептер:
    1 тәуліктің 3/4 бөлігі неше сағат?
    1 кг-ның 1/2 бөлігі
    4 ц-дің 3/8 бөлігі

III қатар

  1. Қандай сандар 5-ке бөлінеді?
  2. Екі велосипедші қаладан бір уақытта бір-біріне қарама-қарсы бағытта шықты. Біріншісі — 14 км/сағ, екіншісі — 17 км/сағ. 4 сағаттан кейін арақашықтық қанша болады?
  3. Өлшемдерді түрлендір:
    40 км 100 м = … м
    3 сағ 24 мин = … мин
    21 кг = … г
  4. Формулаларды жаз:
    Тікбұрышты параллелепипед көлемі: Vп = ?
    Текше көлемі: Vт = ?
    Уақыт: t = ?
  5. Әкем 31 жаста болғанда, мен 8 жаста едім. Қазір әкем меннен екі есе үлкен. Қазір мен неше жастамын?
    Жауабы: 15 жас.
  6. Бөлшекке байланысты есептер:
    2 тәуліктің 4/6 бөлігі
    3 кг-ның 2/500 бөлігі
    126-ның 1/7 бөлігі

4) «Дүниені танып біл»

Жаратылыстану, география, тарих және азаматтық білім бойынша сұрақтар. Мақсат — дүниетанымды кеңейту және негізгі ұғымдарды байланыстыра білу.

I қатар

  1. Адам қайдан және қалай пайда болған?
  2. Үгілу деген не?
  3. Қара металл кендерін ата.
  4. Ауаның құрамын ата.
  5. Дала өсімдіктері мен жануарларын ата.
  6. Глобус туралы не айта аласың? Глобустың градус торын не құрайды?
  7. Кітап қалай жасалады (қайдан шығады)?
  8. Қазақстан қашан «Қазақстан Республикасы» деп аталды?

II қатар

  1. Алғашқы адамдардың еңбек құралдарын ата.
  2. Жазықтар дегеніміз не?
  3. Жанғыш пайдалы қазбаларды ата.
  4. Табиғаттағы су айналымын түсіндір.
  5. Шалғын өсімдіктері мен жануарларын ата.
  6. Ғарыш дегеніміз не? Планеталарды ата. Күн жүйесінде неше планета бар?
  7. Біліміңді қалай пайдаға асырасың?
  8. Қазақстан БҰҰ-ға қашан мүше болды?

III қатар

  1. Мәдени-тарихи мұраларды ата.
  2. Қазақстанның жер көлемі қанша? Көлемі жағынан нешінші орында?
  3. Кенге жатпайтын пайдалы қазбаларды ата.
  4. Жер асты сулары қалай пайда болады?
  5. Су қоймасы өсімдіктері мен жануарларын ата.
  6. Жер шарында неше мұхит және неше материк бар?
  7. «Атаңа не қылсаң, алдыңа сол келер» дегенді қалай түсінесің?
  8. Қазақстан Республикасының Конституциясы қашан қабылданды?

Қорытынды

Ал, балалар, бүгінгі қорытынды сабағымыз осымен аяқталды. Белсенді қатысып, білімдеріңді көрсеткендерің үшін рақмет!