Графикалық файл форматы сыртқы тасуыштағы графикалық деректерінің көрсетілуі және орналасу әдістері
Графикалық бағдарламаларда шығармашылық жұмыс: қазіргі білім берудегі маңызы
XXI ғасыр — компьютер ғасыры. Сондықтан әрбір азамат үшін компьютерді меңгеру — өмір талабы. Білім беру саласында ұстаздың міндеті тек оқыту емес, сонымен қатар оқушыны қоғам сұранысына сай білімді, шығармашылықпен жұмыс істейтін және өзін-өзі дамыта алатын тұлға ретінде даярлау.
Ғылым мен техниканың қарқынды дамуы оқу-тәрбие үдерісінде жаңа технологияларды тиімді қолдануды талап етеді. Оқу процесін гуманизациялау, жаңа технологияны озық тәжірибемен сабақтастыра отырып зерттеу — бүгінгі білім беру жүйесінің маңызды міндеттерінің бірі.
Оқытудағы мақсат
«Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыздандыру» мамандығы аясында CorelDRAW, Adobe Photoshop және 3Ds MAX бағдарламаларын оқыту — компьютер мүмкіндіктерін кеңінен пайдалана алатын, қазіргі заман талаптарына сай кәсіби маман қалыптастыруға бағытталады.
I бөлім. Теориялық негіздер
Графикалық бағдарламалардың мүмкіндіктері әртүрлі болғанымен, олардың негізінде ортақ принциптер бар. Сондықтан векторлық, растрлық және үшөлшемді бейнелерді құру жолдарын қарастыру екі бөлікке бөлінеді: теория және тәжірибе.
1) Графикалық бейнелерді көрсету әдістері
Растрлық графика
PhotoshopAdobe Photoshop — растрлық бейнелерді өңдеуге арналған ең танымал бағдарламалардың бірі. Ол фотосуреттерді өңдеу, жоғары сапалы коллаж жасау және әртүрлі бейнелерден ерекше эффектілер алу үшін кең қолданылады.
Растрлық графика суретті құрайтын көптеген нүктелермен жұмыс істейді. Растрлық бейне мозаика тәрізді өте ұсақ элементтерден — пиксельдерден тұрады. Мұндай сурет торкөз дәптер бетіне ұқсайды: әр ұяшық белгілі бір түске боялып, нәтижесінде жалпы бейне қалыптасады.
Векторлық графика
CorelDRAWCorelDRAW — векторлық графикамен жұмыс істеудің негізгі құралдарының бірі. Векторлық әдіспен кодталған бейнелер компьютерде математикалық формула түрінде сақталады.
Мысалы, шеңбер салынғанда бағдарлама оның радиусын, центр координаттарын, сызық түсін және басқа параметрлерін сипаттап сақтайды. Векторлық суретті масштабтаған кезде сапасы өзгермейді, өйткені бейне пиксельге емес, параметрлерге негізделеді.
CorelDRAW интерфейсі қолдануға ыңғайлы, құралдары мол, нәтижелік кескін сапасы жоғары. Бағдарлама салыстырмалы түрде қарапайым болғандықтан, оны меңгеру де жеңіл.
Үшөлшемді графика
3Ds MAXҚазіргі компьютерлік технологияда үшөлшемді графика ерекше орын алады. Үшөлшемді нысандарды құрастыру үшін графикалық модельдеу бойынша терең білім қажет.
Кең таралған бағдарламалардың бірі — 3D Studio Max (3Ds MAX). Ол кино және теледидар өндірісінде анимация мен арнайы эффектілер жасауға, сондай-ақ дизайнерлер мен архитекторлардың кәсіби жұмысында кеңінен қолданылады. Бағдарламаның жұмыс форматы — .max.
Векторлық және растрлық графика құралдарын үйрену барысында жұмыстар нақты графикалық кескіндерді құру және өңдеу мақсатына бағытталады.
2) Түстер және оларды сипаттау әдістері
Түсті компьютерде бейнелеу үшін арнайы сипаттау жүйесі қолданылады — түстер моделі. Экрандағы түс өте ұсақ жарық нүктелерінің (шамамен диаметрі 0,3 мм) сәуле шығаруына негізделеді. Нүктелердің жарқырау қарқындылығын басқару арқылы мыңдаған түрлі реңк алуға болады.
Аддитивті модель (RGB)
Мониторда қолданылатын аддитивті жүйе RGB (қызыл, жасыл, көк) түстеріне негізделеді. Үшеуінің қарқындылығы 100% болғанда ақ түс пайда болады, ал үшеуі де жоқ болса — қара түс.
Субтрактивті модель (CMY/CMYK)
Субтрактивті жүйе негізінен көгілдір, күлгін және сары түстерге сүйенеді. Осы түстерді әртүрлі мөлшерде араластыру арқылы көптеген басқа түстер алынады (баспа саласында көбіне CMYK қолданылады).
3) Графикалық файл форматтары
Бейнені сақтау — кейін өңдеу және түрлі қосымшалар арасында деректер алмасу үшін маңызды мәселе. Барлық жағдайға бірдей жарайтын әмбебап формат жоқ, алайда белгілі бір салаларда стандартқа айналған форматтар бар.
Графикалық файл форматы — сыртқы тасымалдағышта графикалық деректердің көрсетілуі және орналасу тәсілі. Пайдаланушыға сақталу механикасын толық білу міндетті емес, бірақ векторлық және растрлық формат ерекшеліктерін ажырату тиімді жұмыс істеуге көмектеседі.
Векторлық форматтар
Қарапайым графикалық объектілерді тұрғызуға арналған командалар жиынтығы арқылы суретті сипаттайды.
Растрлық форматтар
- Бейне өлшемі — көлденең және тік бағыттағы пиксельдер саны
- Биттік тереңдік — бір пиксель түсін сақтауға арналған бит саны
- Қосымша деректер — метадеректер және қызметтік ақпарат
Әртүрлі растрлық форматтарда бұл ерекшеліктер әртүрлі әдіспен сақталуы мүмкін.
II бөлім. Тәжірибелік бағыт
Тәжірибелік бөлімнің мақсаты — CorelDRAW (векторлық), Adobe Photoshop (растрлық) және 3Ds MAX (үшөлшемді) бағдарламаларының ерекшеліктерін қарастырып, оларды тәжірибе жүзінде меңгерту.
Қорытынды
Компьютерлік графиканы оқыту — оқушының шығармашылық әлеуетін ашып, заманауи цифрлық ортада нәтижелі жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін маңызды бағыт. Теория мен тәжірибені ұштастыру арқылы векторлық, растрлық және үшөлшемді графиканы саналы түрде қолдана алатын білікті маман қалыптастыруға болады.