Картадан Қыпшақ хандығын көрсет
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Қыпшақ хандығы туралы бұрын алған білімді еске түсіре отырып, жаңа мәліметтер арқылы білімді толықтыру және тереңдету.
Дамытушылық
Тарихи деректер мен фактілерге сүйене отырып, оқушының көзқарасын қалыптастыру және талдау дағдысын дамыту.
Тәрбиелік
Оқушыларды ұлтжандылыққа, өз елінің тарихын құрметтеуге және тарихи мұраға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеу.
Қажетті құралдар мен сабақ түрі
Көрнекіліктер
- Карта
- Тірек-сызба
- Интерактивті тақта
Сабақтың түрі
Бекіту және жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың өту барысы
1) Ұйымдастыру
Оқушылардың зейінін сабаққа аудару, жұмысқа дайындық қалыптастыру.
2) Мұғалімнің кіріспе сөзі
Қазақ жері — мыңдаған жылдар бойы ата-бабаларымыздың мекені, кіндік қанымыз тамған қасиетті қоныс. Бүгін біз қазақтың Орта жүзіндегі ірі ру бірлестіктерінің бірі — қыпшақтар туралы өткенді еске түсіріп, білімімізді жаңа деректермен толықтырамыз.
3) Еске түсіру: ой шақыру
Алдыңғы білімді белсендіру үшін қысқа сұрақ-жауап жүргізіледі.
- 1. Қыпшақ хандығы қай кезеңдерде өмір сүрді?
- 2. Орыс жылнамаларында қыпшақтарды қалай атаған? Половецтер
- 3. «Құндар», «Командар» деп қыпшақтарды кімдер атаған? Венгрлер
4) Қыпшақтардың басқару жүйесі
Орда екі қанатқа бөлінген:
- Оң қанат: Сарайшық
- Сол қанат: Сығанақ
5) Карта бойынша жұмыс
Картадан Қыпшақ хандығының орналасқан аумағын көрсету.
4) Тарихи тұлғалар және деректер
Қыпшақтар туралы жазба деректерден үзінділер мен авторлар бойынша талдау жүргізіледі.
Петахья (XII ғасыр)
Қыпшақ жерін басып өткен еврей саяхатшысы өз жазбаларында қыпшақтардың тары мен күріш өсіретінін атап өтеді.
Махмұд Қашқари
Қыпшақ хандығында құлдық болғанын және қыпшақ тілінде құлды «Яланқұғ» деп атағанын жазады.
Вильгельм Рубрук
Шөлдеп келе жатқанда сиыр сүтінен дайындалған қышқыл сусын берілгенін, оның айран деп аталатынын жазады.
Ибн Баттута
Мал санының көптігіне қатты таңғалып, мұндай мол мал шаруашылығы ешбір елде жоқ деп жазады.
5) Рефлексия және қорытынды
Оқушылар «Мен бүгінгі сабақта еске түсірдім…», «Мен меңгердім…» деген тіркестер арқылы өз ойларын жинақтап айтады.
Үй тапсырмасы
«Қыпшақ» сөзінің мағынасын анықтап, қысқаша түсіндірме дайындау.
Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, жауаптарының дәлдігі және карта/дерекпен жұмыс жасау дағдылары бойынша бағалау жүргізіледі.