Салфетка жаттығуы
Ақмола облысы, Көкшетау қаласы • №19 жалпы білім беретін мектеп
Педагог-психолог: Курмашева А.Н.
Тренинг сабағы
Тақырыбы
«Менің көзқарасымдағы – менің сыныбым»
Қажетті құралдар
- Қаламдар
- Есімдер жазылған парақтар
- Маркерлер
- Презентация
Мақсаты
- Сынып ұжымын біріктіру.
- Қолайлы психологиялық климат қалыптастыру, тұлғааралық қатынастағы кедергілерді азайту, коммуникативтік дағдыларды дамыту.
Кіріспе: шеңбер және ортақ келісім
Тренинг қатысушылары шеңберге жиналады. Психолог бүгінгі кездесуде сынып туралы және өзара қарым-қатынас жайлы ашық сөйлесетінімізді айтады.
Алдымен тренингтің ортақ ережелері еске түсіріледі: қатысушылар оларды атап шығады, кейін презентация арқылы бекітіледі.
Маңызды қағида
Қауіпсіз әрі қолдау көрсететін орта қалыптастыру үшін әр қатысушының сөзіне құрметпен қарап, белсенді тыңдау дағдысын сақтаймыз.
Амандасу рәсімі: топтық бірлік
Қатысушылар 4 топқа бөлінеді: «Алма», «Қарбыз», «Қауын», «Алмұрт». Әр топ өз амандасу рәсімін ойлап тауып, көрсетеді.
Нәтиже
Топ ішінде жақындасу және өзара әрекеттесудің жеңіл басталуы.
Дағды
Келісімге келу, шығармашылық, бірлесіп жоспарлау.
Тон
Жылы атмосфера және ортақ ойын ережесіне бейімделу.
1) «Екеуміздің ұқсастығымыз сонда…» жаттығуы
Қатысушылар екі шеңберге бөлінеді: бір топ сыртқы шеңбер, екінші топ ішкі шеңбер құрайды. Олар бір-біріне қарама-қарсы тұрады.
Сыртқы шеңбердегі әр оқушы өз жұбына: «Екеуміздің ұқсастығымыз…» деп айтады. Ішкі шеңбердегі жұбы: «Екеуміздің айырмашылығымыз…» деп жауап береді де, шеңбер бойымен келесі адамға бір қадам жылжиды. Ойын бастапқы жұптарына қайта келгенше жалғасады.
Рефлексия сұрағы
Бір-біріңнің қандай ұқсастықтарың мен айырмашылықтарыңды байқадыңдар?
2) «Салфетка» жаттығуы: әрқайсымыз — бірегейміз
Әр қатысушыға бірнеше рет бүктелген салфетка беріледі. Психологтың нұсқауымен салфетканың белгілі бір бөліктері жыртылады (мысалы, оң жағы, төменгі сол жағы). Кейін салфетка жайылып, қатысушылар дәл сондай салфетканы табуға тырысады.
Нәтижесінде салфеткалардың бірдей болмайтыны анық көрінеді. Бұл тәжірибе оқушыларды мына ойға жетелейді: біз бір-бірімізге ұқсамасақ та, бірлік пен өзара түсіністік арқылы бірге өмір сүріп, бірге оқимыз.
3) «Мінсіз сынып моделі» және «Шынайы топ моделі»
Оқушылар өз сыныптарының психологиялық климатын бағалайды: бір-бірін түсінуі, қолдау көрсетуі, сыныпта өздерін қаншалықты жайлы сезінетіні туралы ой бөліседі.
Мектепке келудің негізгі себептері — білім алу және құрдастармен араласу. Кейбір оқушы қарым-қатынас орната алмағандықтан мектепке келгісі келмей қалуы мүмкін. Сондықтан топта әр бала өзін жақсы сезінуі үшін сыныпта қандай қасиеттер қажет екені талқыланады.
Қалай орындалады?
- Парақта 16 бөлікке бөлінген шеңбер дайындалады.
- Әр радиус бойынша сыныптағы қолайлы қарым-қатынасқа ықпал ететін қасиеттер жазылады.
- Әр қасиет 10 ұпайлық шкаламен бағаланады.
- Нүктелер қосылып, «өрмекші торы» диаграммасы шығады.
Түсіндіру
Егер нүктелер орталыққа жақын болса, сыныпта көптеген оқушы үшін жағдай күрделірек болуы мүмкін. Ал шеңбердің шетіне жақын болса, психологиялық ахуалдың қолайлырақ екенін көрсетеді.
Кейін нәтижелер талданады: ахуалды жақсарту жолдары, қай қасиеттерді күшейту қажет екені және әр оқушының жеке үлесі анықталады.
Назарға алынатын қасиеттер (мысал)
Түйін ой
Өзімізді өзгертпейінше, топты өзгерту қиын. Әрқайсымыз сыныптағы ахуалға күнделікті әрекетіміз арқылы әсер етеміз.
4) «Ұғымдар» жаттығуы: мағына, белгі, ұстаным
Сынып қайтадан 4 топқа бөлінеді. Әр топқа ватман мен маркерлер беріледі. Талқылауға ұсынылатын ұғымдар:
- Өзара көмек
- Достық
- Кикілжің
- Теңдік
Әр топ бір ұғым бойынша жұмысын бастап, кейін ватмандар топтар арасында ауыстырылып, келесі топ алдыңғы жұмысты жалғастырады. Соңында ватман бастапқы топқа қайтарылады.
Тапсырмалар
- Эмблема немесе белгісін салу.
- Ұғымның мағынасын жазу.
- Девиз/ұран құрастыру.
- Жақсы жақтары мен қиын тұстарын көрсету.
Неге тиімді?
- Топтық жұмысты нығайтады.
- Ұғымдарды нақты өмірмен байланыстырады.
- Әр пікірдің құндылығын арттырады.
5) «Тілектер» жаттығуы: жылы сөздің күші
Қатысушыларға сыныптастарының есімі жазылған жапырақшалар таратылады. Әр оқушы өзіне түскен есім иесіне тілек жазады да, кейін жапырақша иесіне табыстайды.
Тілектер міндетті түрде позитивті, жақсылыққа бағытталған болуы керек.
Рефлексия: не алдық, не түйдік?
Талқылау сұрақтары
- Саған не ұнады? Не қиын болды?
- Қандай ой немесе қорытынды жасадың?
- Сыныпта ахуалды жақсарту үшін өзің қандай қадам жасай аласың?
Әр оқушының пікірі тыңдалып, ортақ тұжырым жасалады.
Қоштасу рәсімі: «Күнбағыс»
Барлығы шеңбер құрып, аяқтарының ұшымен тұрады. Күнге қол жеткізгендей қолдарын жоғары көтеріп, жақсылыққа, жетістікке, позитивке және мейірімділікке ұмтылуды символдық түрде көрсетеді.
Сабақтан кейінгі әсер
Бұл тренинг сынып ішіндегі өзара түсіністікті күшейтіп, әркімнің бірегей екенін қабылдай отырып, ортақ бірлікке келудің нақты жолдарын көрсетеді.