Әмір Темірдің Моғолстан хандығына жорықтары

І. Ұйымдастыру кезеңі

Қадамдар

  • Сәлемдесу.
  • Түсті қағаз арқылы топтарға бөлу.
  • Топ басшыларын сайлау.
  • Бағалау парағын тарату.

Нәтиже

Оқушылар бірлескен жұмысқа дайындалады: рөлдер бөлінеді, бағалау критерийлері алдын ала айқындалады.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы «Қарақшылар ойыны» формасында тексеріледі: оқушылар слайдта берілген сұрақтарға жауап береді.

Сұрақтар мен жауаптар

1. Алтын Орданың астанасы
Сарай-Бату, Сарай-Берке
2. Ақ Орданың тарихи шеңбері
XIV ғасыр – XV ғасырдың басы
3. Ақ Орданың негізін қалаған
Орда Ежен
4. Алтын Орданың негізін қалаған хан
Батый
5. Алтын Ордада әскери істерді басқарғандар
Беклербек
6. Ханға адал қызметі үшін берілетін жер
Сойырғал
7. Ақ Орда Алтын Ордадан толық оқшауланды қай хан тұсында?
Ұрыс хан
8. Тоқтамысты пайдаланып, Ақ Орда мен Алтын Орданы басып алмақ болған кім?
Әмір Темір
9. Моғолстанды билеген әулет
Шағатай әулеті
10. Моғолстанның орталығы
Алмалық
11. Моғолстанның алғашқы ханы
Тоғылық Темір хан (1348)
12. Батпақ шайқасында жеңіске жетті
Ілияс Қожа (1365 ж., 22 маусым)
13. Моғолстанның беделді тайпасы
Дулат тайпасы
14. Ақ Орданың астанасы
Сығанақ

ІІІ. Жаңа сабақ

Ой шақыру

Интербелсенді тақтада Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің суреті көрсетіледі. Сұрақ:

Бұл кесененің салынуына дүниежүзіне әйгілі қай билеуші үлес қосты?

Сабақ жоспары

  1. Әмір Темірдің Алтын Орда жеріне жасаған жорықтары
  2. Әмір Темірдің Моғолстан хандығына жорықтары
  3. Әмір Темір жорықтарының зардаптары

Жаңа тақырып электронды оқулық және дайындалған презентация арқылы түсіндіріледі. Оқушылар негізгі деректерді дәптерлеріне түртіп отырады.

Мағынаны ажырату (Jigsaw)

Оқушылар мәтінді оқып, талдап, постер арқылы қорғайды. Әр топқа бағытталған тапсырмалар:

I топ

112–113-бет

Әмір Темірдің Алтын Орда жеріне жасаған жорықтарын оқу. Жорық бағыттарын картаға түсіру.

II топ

97–98-бет

Әмір Темірдің Моғолстан хандығына жорықтарын оқу. Ассоциация құру.

III топ

Талдау

Әмір Темір жорықтарының зардаптарын топтастырып, қорытынды жасау.

IV. Жаңа тақырыпты пысықтау

«Сәйкестендіру» тесті арқылы негізгі даталар мен оқиғалар жүйеленеді.

Негізгі даталар

  • 1370–1405 Мауараннахрды басып алып, 35 жыл бойы жеке дара билік жүргізді.
  • 1391 200 мың әскермен Тоқтамысқа қарсы жорыққа аттанды.
  • 1372–1390 Моғолстанға он шақты рет жорық жасады.

Оқиғалар тізбегі

  • 1376 Қамар-ад-динді талқандау үшін 30 мың әскер аттандырды.
  • 1377 Моғол әмірі Қаратау етегінде және Бұғым шатқалында күйрей жеңілді.
  • 1384–1391 Алтын Орда мен Моғолстанға бірнеше рет жорық жасап, Моғолстанның түкпір-түкпіріне 120 мың әскер аттандырды.
  • 1390 Моғолстан Темірге толық тәуелділікке түсті.

V. Ой толғаныс

Эссе тапсырмасы

«Шыңғыс хан мен Ақсақ Темір тұлғасына қандай баға берер едіңдер?» тақырыбында ойтолғау жазу.

Бағдар

Тарихи рөлін, басқару тәсілін, салдарын және дереккөздерге сүйенген дәлелдерді көрсетіңіз.

Күтілетін нәтиже

Оқушы өз пікірін логикалық құрылыммен жеткізеді, қорытынды жасайды.

Үй тапсырмасы

  • §26 — оқу.
  • Әмір Темір туралы аңыз-әңгімелер жинақтап, қысқа мәтін жазу.