Вегетативті жүйке жүйесінің түрлері
ШҚО, Катонқарағай ауданы, Аққайнар ауылы
Чернова орта мектебі КММ • Химия және биология пәні мұғалімі: Абильбаева Нұргүл Базарбековна
Сабақтың мақсаты
1) Білімді жетілдіру
Оқушылардың «Жүйке жүйесі» тарауы бойынша алған білімдерін жүйелеу және тереңдету.
2) Дағдыны дамыту
Рефлекстік доға және тізе рефлексін бақылау жұмыстары арқылы тәжірибелік дағдыларды дамыту.
3) Денсаулық мәдениеті
Оқушыларды денсаулықты сақтауға және қауіпсіз мінез-құлық қағидаларын ұстануға тәрбиелеу.
Қолданылған көрнекіліктер
-
Электронды оқулық
Тақырыптық материалды бекіту
-
Слайдтар
Көрнекі түсіндіру
-
Кестелер
Құрылым мен қызметті салыстыру
-
Муляждар
Жүйке жүйесін модельдеу
Сабақтың құрылымы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмыс ырғағын қалыптастыру.
Жұмыс форматы
2) Негізгі бөлім
Оқушыларды топқа бөлу, топ басшыларын тағайындау және білімді белсенді түрде қайталау.
Қызығушылықты ояту
Әр топқа қысқа сұрақтар арқылы негізгі ұғымдарды еске түсіру.
I топ
- Жүйке жасушасы қалай аталады?
- Құрылысы мен қызметіне қарай нейрондар неше топқа бөлінеді?
- Адамдағы жұлынның салмағы қандай?
- Мидың орташа салмағы қандай?
II топ
- Нейронның ұзын өсінділері қалай аталады?
- Рефлекс дегеніміз не?
- Орталық жүйке жүйесі қандай бөлімдерден тұрады?
- Әр омыртқаның бүйір тұсынан неше жұп жүйке таралады?
III топ
- Нейронның қысқа өсінділері қалай аталады?
- Нейрон денесіне қозу қандай құрылым арқылы өтеді?
- Ми неше сыңардан тұрады?
- Вегетативті жүйке жүйесінің түрлері қандай?
Мағынасын ашу
Әр топ тақырыптың бір бөлігін түсіндіріп, анықтамалары мен мысалдарын келтіреді.
I топ
Рефлекстік доға
Рефлекстің іске асу жолын кезең-кезеңімен сипаттау.
II топ
Тізе рефлексі
Бақылау тәжірибесі арқылы рефлекстің пайда болуын түсіндіру.
III топ
Жұлын
Құрылысы мен қызметін негізгі ұғымдармен байланыстыру.
Ой қозғау
1) Ми туралы мәлімет
Мидың маңызы, қорғаныш қабаттары және жалпы қызметтері туралы қысқаша талқылау.
2) Ми бөлімдері
Негізгі бөлімдерді атап, олардың қызметін байланыстыра түсіндіру.
Жұптық жұмыс: постер құру
Әр жұп берілген бөлімді сипаттап, постерде негізгі қызметтерін көрсетеді.
-
Сопақша ми
-
Артқы ми
-
Ортаңғы ми
-
Аралық ми
-
Үлкен ми сыңарлары
Сәйкестендіру тесті
Аймақ атауларын олардың қызметімен сәйкестендіріңіз.
| Аймақ атауы | Нұсқалар (қызметі/орналасуы) |
|---|---|
| Көру аймағы | A) маңдай бөлігінің алдыңғы орталық иірімі |
| Есту аймағы | Ә) төбе бөлігінің артқы орталық иірімі |
| Иіс сезу және дәм сезу орталықтары | Б) шүйде бөлігі |
| Тері-бұлшықет сезім аймағы | В) төбе бөлігі |
| Қимыл-қозғалыс аймағы | Г) самай бөлігі |
| Ассоциациялық аймақ | Ғ) самай және маңдай бөлігінің ішкі беті |
Назар аударыңыз
Сәйкестендіру тестінде әр аймақтың орналасуы мен қызметін нақты дәлелдеп айту ұсынылады: бұл оқушылардың талдау және дәлелдеу дағдыларын күшейтеді.