Жабайы аңдар туралы түсінік беру
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті туралы мәлімет
Білім беру саласы
Әлеумет
Оқу іс-әрекеті түрі
Экология негіздері (дәстүрлі емес)
Тақырып
Жабайы аңдардың қысқы тіршілігі
Мақсаттар мен міндеттер
Білімділік мақсаты
- Жабайы аңдар туралы түсінік қалыптастыру.
- Аңдарды бір-бірінен ажырата білуге және атауларын дұрыс айтуға үйрету.
Дамытушылық мақсаты
- Ойлау қабілетін арттыру, тілін дамыту.
- Қызықты ойындар арқылы эмоциялық сезімдерін дамыту.
- Әр аңның атауын дұрыс айтуға жаттықтыру және мекен ету ортасы туралы түсінікті бекіту.
Тәрбиелік мақсаты
- Аңдарға сүйіспеншілік пен қамқорлық сезімін қалыптастыру.
- Табиғатты аялауға, жауапкершілікке және адамгершілікке тәрбиелеу.
- Жабайы аңдар туралы білімін кеңейту.
Әдіс-тәсілдер, көрнекіліктер және дайындық
Әдіс-тәсілдер
Әңгімелеу, көрсету, түсіндіру, сұрақ-жауап, жұмбақ жасыру, ой қозғау, ойын, қорытындылау.
Көрнекіліктер
- Ойыншық суықторғай, хат
- Қыс мезгілінің суреттері
- Жабайы аңдар суреттері
- Орман макеті
Алдын ала жұмыс
- Ертегілер айту
- Жұмбақтар жасыру
- Аңдар туралы тақпақ жаттату
Сөздік жұмыс
Үлестірмелі материал
- Желім, қылқалам
- Қатты қағаздан қиылған аңдардың пішіндері
- Әртүрлі дәнді дақылдар (күріш, тары, қарақұмық және т.б.)
Сабақ барысы
Кіріспе әңгіме: қыс және дайындық
Тәрбиешінің сұрақтары
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Қыс сендерге ұнай ма? Несімен ұнайды?
- Қыс қандай болады (боран, аяз)?
- Біз қысқа қалай дайындаламыз?
Негізгі ой
Қысқа адамдар ғана емес, жабайы жануарлар да дайындалады. Олар қорек жинайды, жылы ін іздейді, кейбірі түсін өзгертіп, ал кейбірі қысқы ұйқыға кетеді.
Жабайы жануарлар: кімдер және неге «жабайы»?
Балалардың жауаптары (мысал)
Түсіндіру
Жабайы жануарлар орманда өмір сүреді: қорегін өздері табады, өзіне пана іздейді және табиғи ортаға бейімделіп тіршілік етеді.
Қысқа бейімделу: қысқы тіршілік ерекшеліктері
Тиін
Қысқа азық дайындайды: жаңғақ, саңырауқұлақ жинайды.
Аю
Жаз бен күзде қорегін молынан жеп, қыс бойы ұйқыға кетеді.
Қоян
Сұр тонін ақ тонға ауыстырып, жауларынан жасырынуға бейімделеді. Қыста жас ағаштардың қабығы мен сабағын кеміреді.
Көрсету
Слайд арқылы жабайы жануарларды көрсетіп, әрқайсысының қысқа дайындығы мен қоректенуі туралы толық ақпарат беріледі.
Дидактикалық ойын
«Не артық?» — жануарлар мен табиғатқа қатысты суреттерден артық нысанды табу арқылы салыстыру және талдау дағдысы дамытылады.
Таңғажайып сәт: орманнан келген хат
Терезені біреу қағып тұрғандай болады. Тәрбиеші аузына хат тістеген ойыншық суықторғайды көрсетіп: «Бұл суықторғай бізге хат әкеліпті», — дейді.
Хатты оқу шарты: жұмбақтарды шешу
-
1) Жұмбақ
Қыста жылы киіндім,
Қоймам толы жаңғаққа,
Іші жылы үйімнің. -
2) Жұмбақ
Тәтті көрсе бас салар,
Аумайды жас баладан.
Үп-үлкен боп жасқанар,
Кіп-кішкентай арадан. -
3) Жұмбақ
Өзі айлакер, өзі қу,
Жүрген жері айқай-шу. -
4) Жұмбақ
Үсті толы ине,
Бірақ та іс тігіп,
Қадамайды түйме.
Жұмбақтар шешілген соң тәрбиеші балаларды мақтап, хатты оқиды.
Хат мазмұны (қысқаша)
Орман аңдары жаз бойы дос болып, бірге ойнап жүріп қыстың келгенін байқамай қалыпты. Күн суыта бастағанда, олар өздеріне жылы «тон» тігіп беруді өтінеді.
Тәрбиеші балалардан: «Сендер мейірімдісіңдер ғой, аңдарға көмектесеміз бе?» — деп сұрайды.
Орманға саяхат және қауіпсіздік ережелері
Орманда өзімізді қалай ұстаймыз?
- Шуылдамаймыз.
- Сіріңкемен ойнамаймыз.
- Қоқыс шашпаймыз.
- Ағаштарды сындырмаймыз.
Сергіту сәті (қимыл-қозғалыс)
Көзімізді жұмамыз да қайталаймыз:
«1, 2, 3 — орнымызда тұрып айналамыз, ертегі орманға тап боламыз!»
Осылайша балалар «сиқырлы орманға» келгендей әсер алады.
Шығармашылық жұмыс: «Орман ательесі»
Балалар «дүкен жоқ, бірақ орман ательесі бар» деген сюжет арқылы тігіншіге айналып, аңдарға жылы тон дайындайды. Тонды жасау үшін желім мен әртүрлі дәнді дақылдар пайдаланылады.
Талқылау сұрақтары
- Қандай дақылдарды көріп отырсыңдар?
- Аюдың тонын қандай дақылдан жасауға болады?
- Қоянның тоны қандай түсті? Оған қандай дақыл сай келеді?
- Тиіннің тоны қандай түсті?
Практикалық кезең
Балалар аңдардың пішіндеріне тонның түсіне сәйкес дақылдарды желімдеп жапсырады. Дайын жұмыстар «орман алқабына» жіберіліп, аңдарға «сыйлық» ретінде ұсынылады.
Материал
күріш
Материал
тары
Материал
қарақұмық
Тәрбиеші балаларды мадақтайды: дайындалған тондар әдемі, ұқыпты және ойластырылған.
Қорытынды: кері байланыс және әсер
Балабақшаға оралу
«1, 2, 3 — орнымызда тұрып айналамыз, тобымызға тап боламыз!»
Сұрақтар
- Орман сендерге ұнады ма?
- Ең ерекше не есіңде қалды?
- Қай аңның қысқа дайындығы қызық көрінді?
Сабақ соңында «орман аңдары риза» деген оймен балалардың мейірімділік, қамқорлық және табиғатты аялау туралы түсінігі бекітіледі.