Жаңа сабақты түсіндіру. Сабақ тақырыбы
Сабақ тақырыбы: Ұлттық киімдер
Бұл сабақ ұлттық киім арқылы қазақ халқының тарихын, эстетикалық талғамын және қолданбалы өнерін танытуға бағытталған сарамандық жұмыс ретінде құрылады. Оқушылар киім үлгілерінің атауын, қызметін және ою-өрнек ерекшелігін меңгеріп, өз қолымен модель құрастырады.
Сабақ мақсаты
- Халықтың өткен тарихына көз жүгірте отырып, оқушылардың ой-өрісін кеңейту және ұлттық өнер мен ұлттық киімге қызығушылығын ояту.
- Ұлттық киім түрлерімен және киімге түсірілетін ою-өрнек түрлерімен таныстыру.
- Дәстүрді насихаттау, әсемдік пен сұлулыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Дайын ұлттық киім үлгілері
- Зергерлік бұйымдар
- Түрлі түсті қағаз, желім
Ұйымдастыру
- Пәнаралық байланыс
- Ана тілі, бейнелеу өнері, музыка
- Сабақ түрі
- Сарамандық
- Сабақ әдістері
- Түсіндіру, жасап көрсету
Сабақтың барысы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі.
- 2 Үй тапсырмасын тексеру.
- 3 Жаңа сабақты түсіндіру.
Жаңа тақырып: Қазақтың ұлттық киімдері
Қазақтың ұлттық киімдері пішімімен, кестесімен, ою-өрнегімен және мән-мағынасы терең әшекейімен ерекшеленеді. Киімдер көбіне зермен көмкеріліп, бағалы тастармен әшекейленеді.
Үкілі тақия
Жеңіл бас киім; сәндік әшекейі мен кестесімен көркемделеді.
Көйлек
Күнделікті және салтанатты үлгілері бар негізгі киім түрі.
Қамзол
Ою-өрнек, кесте және әшекей арқылы нақышталатын сырт киім.
Етік
Аяқ киімнің берік түрі; тұрмысқа бейімделген.
Кебіс
Жеңіл аяқ киім; көбіне үй іші мен салтанатты жағдайға киіледі.
Тымақ
Қыстың аязында жылуды сақтайтын қалың бас киім.
Шапан
Ер адамдардың сырт киімдерінің бірі. Ою-өрнегі мен кестесі, пішім үлгісі арқылы басқа халықтардың киімінен айқын ерекшеленеді.
Зер дегеніміз не?
Зер — сәндік бұйымдар мен киім әшекейін жасауға қолданылатын әдемі, сары түсті жіп. Ол кестені айқындап, киімнің салтанатты көрінісін күшейтеді.
Ерлердің бас киімдері
Ер адамдар көбіне тақия, бөрік, тымақ, қалпақ киген. Тымақ пен бөрік сеңсеңнен немесе аң терілерінен тігіліп, сырты барқыт, қылсым, атлас сияқты маталармен тысталады.
Маусымға сай таңдау
- Тымақ — Қазақстанның солтүстік өңірлерінде қыстың қатты суығына байланысты шопандар мен жылқышыларға өте қолайлы бас киім.
- Тақия — жаздың ыстық күндерінде киюге ыңғайлы, жеңіл бас киім.
- Ерлер тақиясы көбіне қошқармүйіз және шырмауық өрнектерімен кестеленеді.
Сарамандық тапсырма
Суретте көрсетілген үлгіге сүйене отырып, сырт киім моделін құрастырыңдар. Материал, пішім және ою-өрнек таңдағанда ұлттық нақыштың үйлесіміне назар аударыңдар.
Жаңа материалды меңгеруді тексеру
Оқу әрекеттері
- Мәтінді іштей оқу.
- Дауыстап оқу (тізбектей).
Шығармашылық жұмыс
- Өз бетінше қазақ халқының киім үлгілерін жасау.
- Дайын жұмыстар бойынша көрме ұйымдастыру.
Қорытынды сұрақтар
- Қазақ халқының қандай ұлттық киімдерін білесің?
- Ерлердің бас киімдерінің қандай түрлерімен таныстың?