Сән сезінің мағынасы
Қызылорда қаласы, №197 қазақ орта мектебі
Технология пәнінің мұғалімі: Әлжанова Роза Зейнуллақызы
Сән ұғымы. Стиль түрлері
Бұл материал сәннің мәнін түсіндіруге, стиль түрлерін ажыратуға және киім мәдениетін қалыптастыруға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
1) Білімділік
Оқушыларды сән ұғымымен және стиль түрлерімен таныстырып, толық мәлімет беру.
2) Дамытушылық
Сәннің даму кезеңдері мен қоғамдағы рөлі туралы ойларын дамыту, шығармашылық қабілетін қалыптастыру.
3) Тәрбиелік
Оқушыларды сән өнеріне қызықтыру, ұқыптылыққа, еңбексүйгіштікке және іскерлікке тәрбиелеу.
Сән туралы түсінік
Сән адамзатпен бірге қалыптасқан құбылыс. Әлем халықтарының дәстүрлі ұлттық киім үлгілері бүгінгі таңда да сән дизайнерлері үшін шығармашылықтың сарқылмас қайнар көзі болып отыр. Қандай жағдай болмасын, арнайы тігілген киімдерден сәннің нақты көрінісін байқауға болады.
Сән (мода) — латын тілінен енген ұғым; «өлшем», «әдіс», «іс-әрекет тәсілі» мағыналарын білдіреді. Күнделікті қолданылуында ол белгілі бір уақыт аралығында қабылданған үйлесім мен әсемдікке сай киіне білу мәдениетін меңзейді.
Бүгінде әр адамның өз талғамына және қажетіне сай сәнді киінуіне мүмкіндік бар. Іс тіге білетін, бұл кәсіпті сүйетін адам өзіне жарасымды әрі сәнді киімді әрдайым тігіп ала алады.
Негізгі ұғымдар
- Киім мәдениеті — білімнің, талғамның және ортаға қарым-қатынастың көрсеткіші.
- Талғам — өзіне шек қоя білу: нені, қайда, қашан кию керектігін білу, сырт келбетке жауапкершілікпен қарау, өзін дұрыс ұстай білу.
- Сәнгер — тұтынушының талғамын ескеріп, қоғам сұранысына сай үлгі жасайтын көркемдеуші маман.
Стиль ұғымы және стиль түрлері
Стиль сөзі (грекше: балауызға өрнек түсіретін үшкір таяқша) әдебиет пен өнерде автордың немесе туындының мәнерін, мазмұнын және идеялық-көркемдік ерекшеліктерін білдіреді. Киім үлгілеу саласында стиль — киімнің жалпы сипаты, формасы, бөлшектері мен образдық бағыты.
Классикалық стиль
Байсалды, іскер, әсем бағыт. Уақыт сүзгісінен өткен, салыстырмалы түрде өзгерісі аз үлгілерге сүйенеді: ерлердің екілік, үштік костюмдері, ағылшын пальтосы, плащ; әйел киімінде ұзын жеңді көйлектер, тік немесе бүрмелі белдемшелер, шинель үлгісіндегі костюмдер.
Фольклорлық стиль
Ұлттық сипаттағы заманауи киімдер. Бұл бағытта ұлттық ою-өрнек, кесте, қолдан жасалған бөлшектер мен қол жұмыстары кеңінен қолданылады.
Романтикалық стиль
Қиял мен нәзіктікті алға шығаратын бағыт. Киімде әйелдік қасиетті айқындайтын бөлшектер, жұмсақ жиектер, сәндік элементтер жиі пайдаланылады.
Спорттық стиль
Демалысқа, жаттығуға және саяхатқа арналған ыңғайлы киім үлгілері. Қозғалысқа еркіндік беретін кесілуі мен практикалық материалдары басым.
Сабақ барысы
- 1. Ұйымдастыру — оқушылардың қатысуын белгілеу, құрал-жабдықтарын түгендеу, зейінін сабаққа шоғырландыру.
- 2. Үй тапсырмасын сұрау — алдыңғы тақырыпты қысқаша қайталау және талдау.
- 3. Жаңа сабақ — сән ұғымы, киім мәдениеті, стиль және стиль түрлерімен танысу.
Жаңа сабақты бекіту (сұрақтар)
- 1. «Сән сезімі» ұғымы нені білдіреді?
- 2. Стиль дегеніміз не? Стильдің қандай түрлері бар?
- 3. Классикалық стиль мен фольклорлық стильдің айырмашылығы қандай?
- 4. Романтикалық стиль мен спорттық стиль бір-бірінен несімен ерекшеленеді?
- 5. Бүгінгі сабақтың негізгі бағытын қалай қорытындылауға болады?
- 6. Бүгінгі сабақтан қандай әсер алдыңыз?
Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы
Қорытынды
Сән — уақыт пен мәдениетпен бірге өзгеретін құбылыс; ал стиль — киімнің образдық бағытын айқындайтын жүйе. Киім мәдениеті мен талғам адамның өзін танытуының маңызды бөлігі.
Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен сарамандық жұмыс нәтижелері бойынша білімдері бағаланады.
Үй тапсырмасы
Қазақстандағы белгілі сән үлгілерімен және олардың түрлерімен танысып келу.