Қазақша рефераттар

Абылай хан билігі тұсындағы қазақ хандығы

Сабақтың тақырыбы

Абылай хан билігі тұсындағы Қазақ хандығы.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: Оқушыларды Абылай ханның өмірі мен қызметімен таныстыра отырып, оның аса ірі мемлекет қайраткері, дипломат және қолбасшы болғанын көрсету; Абылайды осындай дәрежеге көтерген тарихи деректерді ашу.
  • Дамытушылық: Өздік жұмыс арқылы сын тұрғысынан ойлау қабілетін дамыту.
  • Тәрбиелік: Абылай хан бейнесі арқылы туған жерге, Отанға деген сүйіспеншілікті арттыру.

Қамтамасыз ету

Көрнекіліктер

Постер, интерактивті тақта, маркер, оқулық, атлас.

Әдісі

Интерактивті.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ, топтық жұмыс.

Негізгі түсініктер

  • Саяси және мемлекеттік қайраткер
  • Ішкі және сыртқы саясат
  • Қазақ хандығының Ресеймен, Жоңғариямен және қырғыздармен қарым-қатынасы

Сабақтың барысы

Жоспар оқушының белсенді қатысуына, топтық талдауға және қорытынды пікір айтуға бағытталған.

Интерактивті формат

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды түгендеу, оқу құралдарын тексеру, зейінді сабаққа аудару.
  • Сыныппен амандасу. Амандасу түрлері: «Сәлеметсіз бе», бас изеу, қол беру, арқа қағу, қол бұлғау.

«Сиқырлы заттар дүкені» әдісі

Сабақты бастамас бұрын оқушыларды «Сиқырлы заттар дүкеніне» шақыру ұсынылады. Мақсат — оқушының таңдауы арқылы мінез-құлық ерекшеліктерін байқау және сабаққа қызығушылық ояту.

Дүкендегі заттар

  • Ұшатын текемет
  • Сиқырлы таяқша
  • Бас киім
  • Болашақты көрсететін айна

Талқылау сұрағы

«Егер дүкеннен бір зат сатып алсаң, қайсын таңдар едің? Неліктен?»

II. Үй тапсырмасын тексеру

Оқушылар бүгінгі жұмысты жұппен және топпен орындап, өз ойларын ортаға салады. «Қазақ–қалмақ қатынастары» тақырыбы бойынша тарихи оқиғалардың хронологиялық тізбегі талданады.

Хронология

  • 1628 ж. Ойрат тайпаларының көші
  • 1697 ж. І Петрдің міндеттеуі
  • 1723 ж. Әбілқайыр жорығы
  • 1726 ж. Жаңа жорық, келісім
  • 1771 ж. «Шаңды жорық»

Жауаптар

1628 ж. — Ойрат тайпалары (торғауыттар) қазақ даласы арқылы батысқа көшіп, Еділ бойына дейін жетті. Осыдан кейін «Еділ қалмақтары» аталды.

1697 ж. — Ресей патшасы І Петр Аюкеге Ресейдің шығыстағы шептерін қорғауды ресми түрде міндеттеді.

1723 ж. — Әбілқайыр хан қыркүйектің басында қазақтар мен қарақалпақтардың 20 мың қолын бастап, Еділ қалмақтарына жорық жасады.

1726 ж. — Әбілқайыр хан 10 мың қолмен Еділ қалмақтарына қайта жорық жасап, бұл жорық өзара келісіммен аяқталды.

1771 ж. — Кіші жүз, Орта жүз, Ұлы жүз қазақтары «Шаңды жорық» шайқасына жаппай қатысты.

Нақтылау сұрағы

Мойынты өзенінің бойында 50 мың адамдық жасақты бастап, қалмақтарды қоршап алған сұлтан кім? Жауап: Абылай

III. Жаңа сабақ

Сабақ тақырыбы: Абылай хан билігі тұсындағы Қазақ хандығы. Оқушылар жоспармен танысып, тақырыптар топтарға үлестіріледі.

1-топ

Абылайдың қолбасшы, саяси қайраткер ретінде қалыптасуы

2-топ

Абылай хан кезіндегі Қазақ хандығы. Ресей және Қытаймен қарым-қатынас

3-топ

Абылайдың қазақ тарихындағы орны

Топтық жұмыс ережелері

Топ басшыларына бағалау парағы тапсырылады. Әр топ берілген уақыт ішінде талдап, қорғайды.

Уақыт тәртібі

15 минут — дайындық

3 минут — қорғау

  1. 1 Мәліметтерді оқу
  2. 2 Топта талдау
  3. 3 Постер жасау
  4. 4 Топтан 2 оқушының қорғауы

IV. Қорытынды

Топтар бір-бірін «2 жұлдыз, 1 тілек» әдісі арқылы бағалайды: екі ұнаған тұсын атап, бір жақсартуға болатын ұсыныс береді.

V. Кері байланыс

Оқушылар сабақ бойынша пікірін, әсерін және ұсынысын айтады. Мұғалім жауаптарды жинақтап, келесі сабаққа бағыт береді.

VI. Үй тапсырмасы

  • Абылай хан жорық жасаған елдер мен аймақтарды картаға түсіру.
  • Абылай ханның өмірі мен қызметі туралы шығармаларды оқып, мазмұнын айтып келу.

Ескерту: Үй тапсырмасын орындауда атлас пен оқулықтағы карталарды міндетті түрде пайдаланыңыз.

Қорытынды ой

Бұл сабақ құрылымы Абылай хан дәуіріндегі Қазақ хандығының ішкі-сыртқы саясатын жүйелі талдауға, тарихи оқиғаларды хронология арқылы түсіндіруге және оқушылардың топпен жұмыс істеу дағдысын дамытуға бағытталған.