Әрбір сөзің

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Білімділік

Қазақстан тәуелсіздігі жолында мерт болған қайсар рухты қазақ жастары туралы мәлімет беру.

Тәрбиелік

Батыр тұлғасын айқындау арқылы ұлтын сүйетін, елінің болашағына және өсіп-өркендеуіне үлес қоса алатын табанды азамат тәрбиелеу.

Дамытушылық

Оқу дағдысын қалыптастыру және жетілдіру, байланыстырып сөйлеуді дамыту, өзіндік ой-пікірін еркін жеткізе білуге баулу.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Суреттер
  • Үнтаспа
  • Бейнематериал

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалім мен оқушылардың хормен айтылатын шағын диалогы арқылы сабақтың рухани-адамгершілік өзегі айқындалады.

Мұғалім

— Әрбір адам?

— Әрбір сабақ?

— Әрбір ісің?

— Әрбір сөзің?

Балалар (хормен)

— Туысым, досым, жұрағат.

— Үйрену, ұғу, ұлағат.

— Тірлік, тірек, адамдық.

— Шындық, бірлік, адалдық.

Осылайша, сабаққа ынта қалыптастырылып, жұмыс ырғағы белгіленеді.

II. Өтілген материалды қайталау және пысықтау

Ана тілі сабағының бұл бөлігі оқушылардың білімін бағалауға бағытталады. Сабаққа бақылаушы ұстаздардың қатысуы балаларды жинақылыққа, жауапкершілікке жетелейді.

Үй тапсырмасы

З. Шүкіровтің «Ақша қар» өлеңін жатқа айту (3–4 оқушы).

Қайталау сұрақтары

  • Өлеңде жылдың қай мезгілі суреттелген?
  • Қазір қай мезгіл?
  • Ақын ақша қарды қандай бейнелі теңеулермен сипаттайды?
  • Қыс айларын ата.

Қыс айлары

Желтоқсан • Қаңтар • Ақпан

Кілт сөз

Тәуелсіздік

III. Жаңа сабақ: «Тәуелсіздік» ұғымы және 16 желтоқсан

Әдіс

Желтоқсандағы маңызды мерекені тану үшін сөзжұмбақ шешіледі.

Нәтиже

Ерекше торкөзден «Тәуелсіздік» сөзі шығады.

Талқылау

«Тәуелсіздік» ұғымының мағынасы түсіндіріліп, оқушы пікірлері тыңдалады.

Сөзжұмбаққа ұсынылған тақырыптар

  1. Рәміз
  2. Қазақтың ханы
  3. Жыл басы
  4. Киелі сан
  5. Бұрынғы астана
  6. Ресей халқы
  7. Алып жануар
  8. Қасиетті ай
  9. Мұз айдыны
  10. Жыртқыш құс
  11. Қазақстан қаласы

16 желтоқсан — Қазақстанның Тәуелсіздігін жариялаған күн. Оқушылар тәуелсіздіктің қашан алынғанын атап өтеді: 1991 жыл, 16 желтоқсан.

Тәуелсіздік оңай келген жоқ: оған дейінгі күрес жолы, тарихи сынақтар мен елдік мұраттар туралы ой қозғалады.

Әдеби байланыс

Сабақта Т. Молдағалиевтің «Он алтыншы желтоқсан» өлеңімен танысу жоспарланады. Оқушылар дәптерге күннің жадын және тақырыпты көркем, ұқыпты жазады.

Талқылау сұрақтары

  1. Өлең неге «Он алтыншы желтоқсан» деп аталады?
  2. Бұл күн қандай мереке?

IV. Сергіту сәті: ән арқылы сезіну

Желтоқсан оқиғасына арналған туындылардың бірі — «Желтоқсан желі» әні (орындаушы: Әбирбек Тінәлиев). Үнтаспа арқылы тыңдау барысында оқушылар бейнематериалдан оқиға көріністерін де тамашалайды.

Бақылау және ой қорыту

  • Алаңға шыққан жастардың ерлігі мен қайсарлығы туралы түсінік қалыптасады.
  • Тәуелсіздіктің бағасы — күрес пен құрбандық екенін ұғынады.

Ауылдас қатысушылар

Желтоқсан оқиғасына біздің ауылдан да қатысқан азаматтар болғаны айтылады: Сарболаев Абзал, Шәудірбаев Ғабит, Қашығұлов Жәнібек, Озғанов Саттар және т.б.

Тәуелсіздік түскен жоқ қой аспаннан,
Тарихы оның тым әріден басталған.
Бостандықтан құтқарам деп елімді,
Талай боздақ қара жерді жастанған.

— сабақтағы түйінді ой

V. Негізгі тұлға: Қайрат Рысқұлбеков

Желтоқсан оқиғасында ерлігімен ерекшеленген жастардың бірі — Қайрат Рысқұлбеков. Сабақта оның «Жан сыры» тақырыбындағы жазбаларынан үзінді қарастырылады: абақтыда болған кезеңдегі ішкі толғаныстары қағаз бетіне түскені айтылады.

Жұмыс түрлері

  1. Мұғалім мәтінді мәнерлеп оқып береді.
  2. Екі оқушыға оқытылады.
  3. Сұрақ-жауап арқылы пікір алынады.

Талқылау сұрақтары

  1. Мәтінде қорқақтық туралы не айтылады? Сенің пікірің қандай?
  2. Қ. Рысқұлбеков «асыл міндет» деп нені меңзеп отыр деп ойлайсың?

Қорытынды ой: Қайрат өз халқының бостандығын, ел болашағын және тәуелсіздігін өмірлік мақсат, асыл міндет деп білді.

Сипаттама жасау

Оқушылар Қайраттың сөзі мен ісіне сүйеніп, оның болмысын сипаттайды: ерлік, өжеттік, батылдық, азаматтық ұстаным.

VI. Сабақты қорыту

Сабақ соңында оқушылар «Не үйрендік? Не білдік?» сұрақтарына жауап береді. Тақырып мазмұнын бекіту үшін сандар мен ұғымдардың мәні талданып, сабақтың түйінді сөзі айқындалады.

VII. Бағалау

Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының толықтығы, мәтінді түсініп оқуы және пікір білдіру дағдысы негізінде бағалау жүргізіледі.

Мәлімет

Өңір
Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы
Мектеп
Шетпе кенті, Б. Жұмалиев атындағы орта мектеп
Автор
Бастауыш сынып мұғалімі Қамысбаева Роза