Қажетті заттардың тізімін жасау
Ақша үнемдеудің ең маңызды тұсы — қанша табатыныңызда емес, оны қалай жұмсайтыныңызда. Көп адам: «Мен ақшаны үнемдей алмаймын», — дейді. Шындығында, біз көбіне қаржыны сақтауға да, жоспарлап жұмсауға да дағдыланбағанбыз. Ал бұл — үйренуге болатын нәрсе.
Төмендегі 5 стратегияны әдетке айналдырсаңыз, шығынды азайтып, қаржылық тәртіпті күшейту әлдеқайда жеңілдейді.
1) Эмоцияны бақылауда ұстаңыз
Психологиялық күй ақшаға тікелей әсер етеді. Көңіл күй тұрақсыз болса, адам жиі бейберекет шығынға барады. Кейбіреулер қаржыны «депрессияға қарсы құрал» сияқты көріп, шаршағанын басу үшін дүкен аралап, пайдасыз заттарды сатып алады немесе тәттіге әуестеніп, артық ақша жұмсайды.
Есте сақтаңыз
Орынсыз эмоция қалтаңызды жұқартады. Көңіл күйді көтерудің ең қымбат жолы — жоспарсыз сатып алу.
Айтпақшы, дүкенге міндетті түрде тоқ жүріп барған дұрыс. Статистикаға сүйенсек, қажетсіз заттардың шамамен 20%-ын адамдар аш кезде сатып алады.
2) Қажетті заттардың тізімін жасаңыз
Сатып алуды аяқтап, кассада төлем жасағаннан кейін қайтарылған ұсақ тиынды қалтаға саламыз да, чекті елемей кетеміз. Ал чек — сіздің шығындарыңызды нақты көрсететін құжат. Оны «қаржылық айна» десек те болады.
Өзіңізге сұрақ қойыңыз
«Себеттегі заттардың бәрі шынымен қажет пе?» (Әрине, үнемдеу керек деп, нан мен еттен толық бас тарту туралы айтылып тұрған жоқ.)
Көбіне тізімнен оңай алып тастауға болатын ұсақ-түйек өте көп болады. Артық дүниені анықтап, одан бас тартсаңыз, қанша қаражат үнемделгенін бірден байқайсыз. Сондықтан дүкенге алдын ала дайындалған тізіммен баруды әдетке айналдырыңыз — бұл психологиялық тұрғыда тәртіп қалыптастырады.
3) Баға мен құндылықтың айырмасын түсініңіз
Уоррен Баффетт — әлемге танымал кәсіпкер және инвестор, планетадағы ең бай адамдардың бірі. Байлығы ондаған миллиард долларға бағаланса да, ол үнемшілдігімен белгілі.
Баффетттің қағидасы
«Баға — сен төлейтін нәрсе, құндылық — сен алатын нәрсе».
Үнемдеу арзан затқа жабыса беру емес. Нағыз үнем — құндылығы жоғары дүниені мүмкіндігінше тиімді бағамен алу. Акция болсын, күнделікті қажет бұйым болсын, маңыздысы — сапа мен пайдаға сай шешім қабылдау.
4) Отбасылық үнемшілдікті жүйеге айналдырыңыз
Көп отбасылар ақшаға жауапкершілікпен қарағанымен, жинақ жасауға келе бермейді. Себептері түсінікті: жолақы, тамақ, коммуналдық төлемдер, күтпеген шығындар, таныстардың тойы немесе туған күні.
Шешімі бар
Үнемдеу «мүмкін емес» емес — көбіне мәселе әдеттерде. Айлық түсе сала қымбат мейрамханаға баруды сирету, көңіл көтеруге кететін орынсыз шығынды азайту — жинақтың бастамасы.
5) Ақылды шопинг жасаңыз
Қолма-қол төлем жасау үнемдеуге көмектеседі: ақша нақты «қолдан шыққанда», шығын айқынырақ сезіледі. Ал банк картасымен немесе бір шерту арқылы төлем жасау шығынды байқатпай жіберуі мүмкін. Интернет-дүкендер де жоспарсыз сатып алуға итермелейді.
Кешбэкті пайдаланыңыз
Кейбір сервистер мен арнайы сайттар арқылы сатып алсаңыз, жұмсаған ақшаңыздың бір бөлігі қайтып келеді. Бұл — шығынды азайтудың қосымша құралы.
Байығыңыз келсе, ақшаны байыппен жұмсаңыз: эмоцияға ермей, тізіммен алып, құндылыққа қарай таңдаңыз.
Мақала авторы
Дана Мәулен