Жүйелік тақша
Жүйелік тақша және оның рөлі
Аналық тақшаға сатып алушылар жиі аз көңіл бөледі. Оның себебі — көптеген қолданушы бұл бөлшектің компьютер үшін қаншалықты маңызды екенін толық түсіне бермейді. Шын мәнінде, аналық тақша ДК-дің функционалды компоненті ретінде барлық түйіндердің өзара жұмысын үйлестіреді.
Барлық компьютерде “классикалық” жүйелік тақша бола бермейді
Кейбір ДК-де әдетте жүйелік тақшада орналасатын элементтер бөлек кеңейту тақшаларына шығарылып, олар арнайы разъемдар мен кеңейту слоттарына орнатылады. Мұндай құрылымда негізгі тақша біріктіру тақшасы (backplane) деп аталады, ал сәйкес жүйелік блок біріктіру жүйелік блогы ретінде сипатталады.
Белсенді емес біріктіру тақшасы
Белсенді емес (passive) backplane әдетте тек шина разъемдарын қамтиды. Кей жағдайларда буферлеу және дискілі жинақтауышты өңдеуге арналған электрондық схемалар да орналастырылуы мүмкін.
Қалған компоненттердің барлығы backplane-нің разъемдарына бекітілетін кеңейту тақшаларында орналасады. Кейде барлық схемалар бір кеңейту тақшасына жинақталып, оны жүйелік тақша немесе аналық карта деп атайды.
Мұндай “жүйелік карта” мәні жағынан толыққанды аналық тақшамен тең, тек белсенді емес backplane-ге орнатылады. Алайда жоғары өнімді жүйелік карталардың қымбаттығына байланысты бұл шешім сирек кездеседі және көбіне өндірістік ортада қолданылады.
Белсенді біріктіру тақшасы
Белсенді (active) backplane құрамында шина контроллері орнатылады және әдетте қосымша да компоненттер болуы мүмкін.
Көпшілік белсенді біріктіру тақшаларында (модульдік процессордан басқа) қарапайым аналық тақшаның негізгі түйіндерінің көбі орналасады.
Процессорлік модуль және модульдік архитектура
Процессорлік модуль — орталық процессор және онымен байланысты барлық түйіндер орналасқан тақша. Осындай конструкциялы жүйенің артықшылығы — басқа процессорды орнату үшін тұтас жүйені өзгертпей, көбіне тек бір тақшаны ауыстыру жеткілікті.
Қазіргі тәжірибе
Қазіргі уақытта көптеген ДК-да белсенді біріктіру тақшалары және жеке процессорлік модульдер қолданылады.
Нарықтық шектеу
Өкінішке қарай, процессорлік модульдің басқа жүйелік түйіндермен әрекеттесу әдістеріне ортақ стандарттың болмауы әр фирманың өз шешімін жасауына әкеледі. Соның салдарынан мұндай тақшалар көбіне басқа өндірушілердің толық аналық тақшаларымен салыстырғанда қымбатырақ болады.
Қорытынды
Аналық тақша — компьютердің өнімділігі мен кеңейтілу мүмкіндігін айқындайтын іргелі бөлік. Сатып алу кезінде тек процессор, жедел жады немесе жинақтауыш көлемімен шектелмей, жүйелік тақшаның архитектурасына және құрылымдық түріне де мән берген дұрыс.