Қазақша рефераттар

Өсімдіктердің көбеюінің тәсілдерін білу

Сабақ туралы

Пән
Дүниетану
Тақырып
Өсімдіктердің көбеюі
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Әдістер
Түсіндіру, сұрақ-жауап, тест
Пәнаралық байланыс
Әдебиеттік оқу, музыка, бейнелеу

Сабақтың мақсаты

  • Өсімдіктердің көбею тәсілдерін білу.
  • Өсімдік тұқымының таралу жолдары туралы түсінік қалыптастыру.
  • Табиғаттағы өсімдіктер мен жануарларға орынсыз зиян келтірмеуге тәрбиелеу.

Негізгі ұғым

Көбею — тірі табиғатқа тән қасиет; әр өсімдік өзіне ұқсас ұрпақ қалдырып, санын арттырады.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық

Балалармен сәлемдесу және көңіл күйді көтеру үшін қысқа шумақ айтылады:

Табиғат — біздің анамыз,

Табиғатқа — баламыз.

Иіліп сәлем береміз,

Біз — әдепті баламыз.

Сәлеметсіздер ме?

II. Өткен сабақты қайталау

3–4 оқушы
  • Оқушылардан түсінгенін сұрау, қысқаша әңгімелету.
  • Тірек-сызба арқылы білімді бекіту.

III. Жаңа сабақ

Түсіндіру + талқылау

1) Кіріспе әңгіме

Біздің елімізде өсімдіктердің түрі өте көп. Олардың тіршілік ету мерзімі әртүрлі: кейбірі бірнеше ай ғана өссе, енді біреулері ұзақ жылдар бойы тіршілік етеді.

Өсімдіктердің көбеюі бірнеше жолмен жүзеге асады: тұқымнан, түйнектен, пиязшықтан.

2) Сурет бойынша түсіндіру

Иллюстрациялар арқылы өсімдіктің көбею мүшелері мен олардың қызметі түсіндіріледі. Оқушылардан «қай өсімдік қалай көбейеді?» деген сұрақтарға жауап алу ұсынылады.

Назар аударатын тұстар

  • Тұқымның таралуы (жел, су, жануарлар, адам).
  • Вегетативті көбею белгілері (түйнек, пиязшық, қалемше).

3) Оқулықпен жұмыс

  • Сыныпты топтарға бөліп, мәтінді бөліктерге бөліп оқыту.
  • Оқушылардың біріне өсімдіктің көбеюінің бір тәсілін өз қалауымен әңгімелеп беруді ұсыну.
  • 5–6 оқушының жауабын тыңдап, толықтыру сұрақтарын қою.

4) Дәптермен жұмыс

Кесте сызылады, толтырылады, соңында қорытынды жасалады.

Сұрақ Оқушы жауабы
1) Өсімдіктің көбею тәсілдерін тізіп айт. ...
2) Өсімдіктерді отырғызатын жыл мезгілін ата. ...
3) Көбеюдің түрлі әдістеріне мысал келтір. ...

IV. Ой-қиял (топтық жұмыс)

3–5 минут

Тапсырма: берілген материалдар бойынша өсімдіктің атауын және оның көбею тәсілін анықтау. Оқушылар талқылап, ортақ пікірге келеді.

Материалдар

картоп пияз шекілдеуік қысқа шыбық бұршақ

Күтілетін нәтиже

Оқушылар әр материалды көбеюдің нақты түрімен сәйкестендіреді (тұқым, түйнек, пиязшық, қалемше).

V. Ойын: «Адасқан әріптер»

Жылдам ойлау

Көп нүктенің орнына тиісті әріпті қойып, өсімдік атауларын табу. Тапсырма оқушылардың сөздік қорын дамытып, өсімдік атауларын есте сақтауға көмектеседі.

VI. Тест арқылы тексеру

Білімді бекіту

  1. 1) Ылғалды жерде өсетін өсімдіктің тамыры қандай болады?

    • A) ұзын
    • Ә) қысқа
    • Б) биік

  2. 2) Өсімдіктің қай мүшесі топырақтың астында жатады?

    • A) жапырақ
    • Ә) тамыр
    • Б) бұтақ

  3. 3) Өсімдіктің неше түрі бар?

    • A) бес
    • Ә) үш
    • Б) төрт

  4. 4) Құрғақ жемістерге не жатады?

    • A) жүгері
    • Ә) шие
    • Б) өрік

  5. 5) Ағаштардың жапырақтары қашан түседі?

    • A) жазда
    • Ә) қыста
    • Б) күзде

  6. 6) Ағаштың сабағы қалай аталады?

    • A) бұта
    • Ә) тамыр
    • Б) дің

VII. Қорытындылау

Сұрақ-жауап

Сабақ соңында сұрақтар қою арқылы жаңа тақырып бекітіледі: өсімдіктердің көбею жолдары, тұқымның таралуы, табиғатқа ұқыпты қарау қағидалары.

VIII. Бағалау

Кері байланыс

Оқушылардың сабаққа қатысуы, топтық жұмысқа үлесі және тест нәтижесі бойынша бағалау жүргізіледі.

IX. Үй тапсырмасы

Жеке жұмыс
  • Мәтінді оқып келу.
  • Жүзім өсімдігінің көбею жолын әңгімелеп келу.