Сын есім
Сабақ туралы мәлімет
- Мекеме
- Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы, №100 орта мектеп
- Мұғалім
- Бердешева Жадыра (бастауыш сынып мұғалімі)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 3-сынып
- Тақырып
- Сөз таптары
- Сабақ түрі
- Аралас сабақ
- Әдіс-тәсілдер
- Сын тұрғысынан ойлау технологиясы: топтау, «бес жолды өлең», көрнекілік, Венн диаграммасы, болжау және т.б.
- Көрнекіліктер
- Суреттер, кестелер, плакат, маркер және т.б.
- Пәнаралық байланыс
- Ана тілі, математика, дүниетану
Мақсаттар
- Сөз таптары туралы алған білім, білік, дағдыларын іс жүзінде сауатты қолдануға дағдыландыру; өз ойын айтуға және талқылауға үйрету.
- Сын тұрғысынан ойлауын, шығармашылық қабілетін және тіл байлығын дамыту.
- Оқушыларды өз бетімен жұмыс істеуге, бірін-бірі мұқият тыңдауға, құрметтеуге баулу арқылы адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың жүрісі
Сабақ құрылымы оқушылардың белсенді қатысуына, топпен жұмыс істеуіне және негізгі ұғымдарды тәжірибе арқылы бекітуіне бағытталған. Төменде кезең-кезеңімен берілген жоспар ұсынылады.
1) Психологиялық ахуал және қызығушылықты ояту
Сынып оқушылары 4 топқа бөлініп отырады. Сабақ мына өлең жолдарымен басталады:
Қазақ тілім — өз тілім, ана тілім,
Абай, Мұхтар сөйлеген дара тілім.
Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені,
Болашағым, бақытым, дана тілім.
2) Үй тапсырмасын тексеру (қайталайық)
- Түбір сөз дегеніміз не? Мысал келтір.
- Қосымша нешеге бөлінеді?
- Жұрнақ пен жалғау туралы айтып бер.
- Туынды сөз дегеніміз не?
3) Ой қозғау (өлеңмен жұмыс)
Өлеңнен заттың атын, қимылын, түсін, санын білдіретін сөздерді табу тапсырмасы беріледі.
Келді тағы қыс,
Дала аппақ түс.
Екі аяқты шаңғымен
Дөңге шықтық бәріміз.
Мағынаны тану
Сөз таптары: зат есім, сын есім, сан есім, етістік.
Топтарға бөлу
- I топ: Зат есім
- II топ: Сын есім
- III топ: Сан есім
- IV топ: Етістік
4) Оқулықпен жұмыс
1-жаттығу: Оқушылардың жауабы өз жазғандарымен салыстырылады.
3-жаттығу: Берілген сөздерді сөз таптарына бөліп топтастыру.
I топ — Зат есім
Жұлдыз, тау, ата, ақын, адам, құс
II топ — Сын есім
Көк, үлкен, биік, жасыл
III топ — Сан есім
Екі, жеті, отыз
IV топ — Етістік
Оқыды, жуынды, жүзді
5-жаттығу: Жаңылтпашты жатқа айтып, әр топ өз сөз табына қатысты сөздерді табады.
Үш кіші ішік піштім,
Бес кіші ішік піштім.
Неше кіші ішік піштім?
5) Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың зейіні сергітіледі.
6) «Бес жолды өлең» құрастыру
Әр топ өз тақырыбы бойынша бес жолды өлең құрастырады:
I топ
Абай
II топ
Қыс
III топ
Кітап
IV топ
Торғай
7) Сөйлем құрастыру (топтық жұмыс)
Әр топ өз сөз табына қатысты сөздерді таңдап жазады, сол сөздермен сөйлем құрап, тақтаға жазады.
Зат есім
Аққу, емен, оқулық, ауа
Сын есім
Әдепті, қызық, қоңыр, қышқыл
Сан есім
Жеті, тоғыз, жиырма, елу, мың
Етістік
Биледі, өсті, тазалады, ұшты
8) Көркем жазу
6-жаттығу: көркем жазуға арналған тапсырмалар орындалады.
9) Ой толғаныс: Венн диаграммасы
Оқушылар сөз таптарының ұқсастығы мен айырмашылығын Венн диаграммасы арқылы салыстырады:
Зат есім
Заттың атын білдіреді.
Сын есім
Заттың сынын, сапасын білдіреді.
Сан есім
Заттың санын, мөлшерін білдіреді.
Етістік
Қимыл-әрекетті білдіреді.
10) «Жақсы – жаман» ойыны
Әр топ берілген тақырыптың жақсы және жаман жақтарын дәлелдеп айтады.
I топ
Қар — жақсы жағы
II топ
Қар — жаман жағы
III топ
Мұз — жақсы жағы
IV топ
Мұз — жаман жағы
11) Үй тапсырмасы
4-жаттығу орындау.
12) Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, топтық жұмыстағы белсенділігі және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағалау жүргізіледі.
Қысқаша қорытынды
Бұл сабақта оқушылар сөз таптарын ажыратып, оларды нақты мысалдар арқылы қолданады: мәтіннен табады, топтастырады, сөйлем құрайды және салыстырады. Топтық тапсырмалар тыңдай білу мәдениетін қалыптастырып, өз ойын дәлелдеп айту дағдысын дамытады.