Жер туралы мақал - мәтелдерЖері байдың елі байӘуелі тәңірі жерге береді, Жерге берсе елге береді, Елге берсе ерге береді
Жер туралы мақал-мәтелдер
Қазақтың мақал-мәтелдері жердің қадірін, еңбектің қасиетін және береке-бірліктің негізін терең бейнелейді. Төмендегі нақыл сөздер жерге құрметпен қараудың, оны күтіп-баптаудың және елдің ырысы мен несібесін бағалаудың мәнін айқындайды.
Береке мен байлықтың бастауы
«Жері байдың елі бай.»
«Әуелі Тәңірі жерге береді,
Жерге берсе — елге береді,
Елге берсе — ерге береді.»
Жердің ырысы — өңірдің несібесі
Әр өлкенің табиғаты мен топырағы әртүрлі болғандықтан, несібесі де соған сай тарайды.
«Бидай қырда, күріш Сырда,
Жемістердің ғажабы — Жетісуда.»
Қоныс пен өріс: орнығу және өркендеу
«Бұрын қонған қоныс алады,
Кейін қонған өріс алады.»
Су — ниетке сын
Бұл нақыл су мен табиғатқа қатынас адамның пейілі мен ісіне қарай бағаланатынын меңзейді.
«Еділ ел болып келгенге — су болады,
Едірейіп келгенге — у болады.»
Еңбек болмаса — береке болмайды
Жер де, су да күтімді қалайды: бап болмаса, нәрі азаяды, ырысы кемиді.
«Екпесең — жер қысырайды,
Күтпесең — көл қысырайды.»